17 ناۋرىز 2020, 18:12 620 0 ءبىلىم ارايلىم بيمەنديەۆا

ماماندىققا دەگەن جۇرەك قالاۋى ۇستاز مەرەيىن بيىكتەتەدى

ءبىر سىنىپتاعى وقۋشىلاردىڭ بارلىعى بىردەي بىركەلكى دەڭگەيدە وقىمايدى. ولاردىڭ وقۋ ۇلگەرىمى ءارتۇرلى. بۇل قاي ۋاقىتتا دا وسىلاي. ونىڭ فاكتورلارى دا، سەبەپتەرى دە ءارتۇرلى. دەگەنمەن بالانى دامىتۋدىڭ، ونىڭ وقۋ ۇلگەرىمى مەن ۇلگىلى تاربيەسى، پاراسات كىلتىنىڭ ءبىرى دە، بىرەگەيى مۇعالىمنىڭ قولىندا. كەمەڭگەر اعارتۋشى ىبىراي التىنسارين ءحىح عاسىردا-اق مەكتەپتىڭ جۇرەگى – مۇعالىم ەكەنىن ايتقان بولاتىن.

بۇگىنگى پەداگوگتان اركىم لايىقتى كاسىبي ءبىلىم العان، بالاعا ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدىڭ ۇزدىك ادىستەمەلەرىن مەڭگەرگەن، ءبىلىم بەرۋ ءىسىن ۇيىمداستىرا بىلەتىن تۇلعانىڭ بەينەسىن كورگىسى كەلەدى. ەل بولاشاعىنىڭ ءبىر ۇشى كاسىبي مۇعالىمنىڭ قولىندا تۇرعان سىڭايلى. بالا اينالدىرعان ءبىر تاۋلىكتەگى 24 ساعاتتىڭ تەڭ جارتىسىندا ۇيىندە، اتا-اناسىنىڭ كوز الدىندا جۇرسە، قالعان ۋاقىتتا مۇعالىمنىڭ قاسىندا بولادى. مۇعالىمنىڭ دە بار ءتيىمدى ۋاقىتى بالاعا ءبىلىم بەرۋ مەن ونىڭ تاربيەسىنە جۇمسالادى.

ۇستاز دەڭگەيىنە كوتەرىلگەن ءار مۇعالىم، پەداگوگ ەرەكشە دارىندى عانا ەمەس، كەز كەلگەن جاننان تابىلا بەرمەيتىن مەيىرىم يەسى، ۇلكەن جۇرەكتى ادام دەۋىمىز كەرەك. سوندىقتان قازىرگى وركەنيەتتى قوعامىمىزدا پەداگوگ-مۇعالىم جۇرتشىلىقتىڭ ايىرىقشا نازارىن اۋدارادى. ارينە، ۇستازدىڭ ارقالار جۇگى دە، جاۋاپكەرشىلىگى دە وتە جوعارى. الايدا ۇستازعا سوعان لايىق قۇرمەتتىڭ تومەندەپ كەتكەنى راس ەدى.

تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز، ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ 2018 جىلدىڭ 5-قازانىندا قازاقستان حالقىنا جولداعان جولداۋىندا «مۇعالىم مارتەبەسى تۋرالى» زاڭنىڭ قاجەتتىگى تۋرالى ايتقان بولاتىن. بيىل پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قول قويۋىمەن وسى زاڭ ومىرگە جولداما الدى. ول الدىمەن قوعامدا ۇلكەن قولداۋعا يە بولدى، زاڭ جوباسى قىزۋ تالقىلاندى.

بۇل زاڭ ۇستازداردى جان-جاقتى قورعايدى، وعان مارتەبە بەرۋمەن قاتار، ابىرويىن، تۇلعاسىن وسىرەدى. اتالعان زاڭ تالابى بويىنشا ولار ەندى ءبىلىم سالاسىنا قاتىسى جوق كەز كەلگەن جۇمىسقا جەگىلمەيدى، ولاردان ارتىق اقپاراتتار دا تالاپ ەتىلمەيدى. زاڭدا قارالماعان ارتىق تەكسەرۋلەر دە ەندى مۇعالىمدەر ءۇشىن بولمايدى. مۇعالىمدەردى رەتسىز، جۇمىسقا تارتقان شەنەۋنىكتەرگە ايىپپۇل سالىنادى.

ايلىق جالاقىنىڭ 25 پايىزعا كوبەيەتىنى دە ۇستازدار قاۋىمىن قۋانتقانى ءمالىم. ەڭ باستىسى زاڭ ارقىلى مۇعالىمدەر ءوز قۇقىن، الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەرىن ايقىن بىلەتىن بولدى. ايتپاقشى، وسى زاڭ اياسىندا ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ناگرادالارىنىڭ قاتارىنا «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ۇستازى» قۇرمەتتى اتاعى قوسىلدى. بۇل دا ۇستازعا لايىق مەرەي.

مىنە، بۇل ۇستازدار قاۋىمىنا ەلىمىزدىڭ زاڭى بەرگەن مۇمكىندىكتەر بولاتىن. بىراق  وسى ماماندىقتىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ، تۇلعاسىن بيىكتەن كورسەتەتىن زاڭنان دا قۋاتتى كۇش بار. ول جاس ۇرپاقتىڭ، شاكىرتتەردىڭ ۇستازعا دەگەن، وسى ماماندىققا دەگەن ماحابباتى دەر ەدىك. ماحابباتى دەگەنىم، تەك جىلتىراق ءسوز ەمەس، مۇنىڭ ارتىندا ءار وقۋشىنىڭ، جاس ماماننىڭ ەلگە، جەرگە دەگەن پاتريوتتىق سەزىمى تۇرادى. ەگەر تاريحتى قاراساق، وتكەن عاسىردىڭ باسىندا الاش قايراتكەرلەرى قادامدارىن مۇعالىمدىكتەن باستادى. مەكتەپ ءۇشىن جەكە وقۋلىقتاردى دا جازدى. قازاق ەلىنىڭ بوستاندىعىن كوزدەگەن، بوداندىقتان بوساتقىسى كەلگەن ولاردىڭ ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىندە شەك جوق ەدى. قازاق دالاسى بىلىمگە سۋسادى. ءححى عاسىردا دا ءبىلىمنىڭ ورنى مىسقالداي تومەندەگەن جوق. مويىنى وزىق ەلدەر ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ارقاسىندا العا دامىپ وتىر. سوندىقتان ماعجان جۇماباەۆ ايتقانداي، مۇعالىمنىڭ ورنى بۇگىن دە توردە بولۋى ءتيىس.

ادەتتە، قازىر قوعامدا «پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا باسقا ماماندىققا جيناعان بالى جەتپەي قالعاندار عانا بارادى» دەگەن تۇسىنىك ورىن الىپ كەلەدى. پەداگوگيكا جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەن تۇلەكتەر اراسىندا دا ديپلومىن العاننان كەيىن مەكتەپتەن باسقا جەردەن جۇمىس قاراستىراتىندار بار. مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ءبىلىم دەڭگەيىنىڭ تومەندىگىن دە كوپشىلىك مۇعالىم بىلىكتىلىگىنەن كورىپ جاتادى. ارينە، بۇل كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرەدى. مۇعالىمدىك جولدىڭ ءوزى ناعىز شىعارماشىلىق جۇمىس دەر ەدىم. بالانىڭ ىنتاسىن بىلىمگە اۋدارۋ، ونىڭ جۇرەگىندەگى بۇلاق كوزىن اشۋ ءۇشىن  ۇستاز ىزدەنىسپەن جۇمىس ىستەۋى كەرەك. وقۋشى جاقسى، ۇزدىك وقىسا، تابىستارعا جەتسە، مۇعالىم ەڭبەگىنىڭ جانۋى دەگەن وسى، ال ول ەلدىڭ بايلىعى ەكەنىن سول ۋاقىتىندا ويلاي بەرمەيمىز. مەن وسىنداي شىعارماشىلىقپەن جۇمىس ىستەگەندى، وقۋشىلاردىڭ بايشەشەكتەي ءبۇر جارعان ويلارىن، باستامالارىن تىڭداۋدى جاقسى كورەمىن.

مەن مەكتەپتە قابىرعاسىندا جۇرگەن كەزدە-اق مۇعالىم بولۋدى قالادىم. قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ پەداگوگيكا-پسيحولوگيا فاكۋلتەتىنە ءتۇستىم. وسى ءبىلىم ورداسى ۋنيۆەرسيتەت بولعاننان كەيىن بىزگە ماگيستراتۋرادا ءبىلىم الۋدى جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك تۋدى.  ۋاقىت پەداگوگتەن ءوز سالامىز بويىنشا تەرەڭ ءبىلىمدى، جان-جاقتى ىزدەنىستى تالاپ ەتەدى. ويتكەنى قازىر ينتەرنەت زامانىندا اقپارات ءنوپىرى ءبىلىمنىڭ ساپاسىنا كەرى اسەر ەتەرى بار. سوندىقتان ونىڭ جاسىعىنان اسىلىن تاڭداپ العا بالا مەكتەپ جاسىنان قالىپتاسۋى قاجەت. بۇل بالاعا ءبىلىم بەرۋدە عانا ەمەس، ونىڭ تاربيەسىنە دە ىقپال ەتەدى. ۋنيۆەرسيتەتتە  پەداگوگيكادان، پسيحولوگيادان ءبىلىم الساق، ماگيستراتۋرادا  ونى تەرەڭدەتە ءتۇستىم. مەن ەرتەڭىمە سەنىمدىمىن. ماگيستراتۋرادا ءبىلىمىمدى تەرەڭدەتۋمەن قاتار، ەرتەڭ مەكتەپكە  جۇمىسقا بارعانىمدا ايلىق جالاقىم دا جوعارى بولادى. بۇل ءاربىر جاس ءۇشىن ماڭىزدى دەپ بىلەمىن.

ۇستازدىڭ زاڭدى مارتەبەسىنە بارلىعىمىز دا قۋاندىق. ال وسى ماماندىققا دەگەن ادالدىق ۇستازدىڭ مەرەيىن اسىرا تۇسەدى، ءبىلىم سالاسىنىڭ كوشىن تۇزەيدى.

اليا پەترۋشكا،

ءو.سۇلتانعازين اتىنداعى قمپۋ، 2 كۋرس ماگيسترانتى

سوڭعى جاڭالىقتار