16 قاڭتار, 14:11 1157 0 اتاجۇرت Túrkistan Gazeti

يران قازاقتارىنىڭ ءحالى قالاي؟

وتكەن اپتادا الەم نازارى يرانعا اۋدى. ءبىز وسى ورايدا ATAJURT جوباسىنىڭ كەزەكتى شىعارىلىمىن يران قازاقتارىنا ارناۋدى ءجون كوردىك.يراننان كوشىپ كەلگەن جانە سول جاقتا ءالى دە تۇرىپ جاتقان قانداستار جايلى سۇراۋ سالدىق. ولاردىڭ قانداي وزەكتى ماسەلەسى بار، قانداي ەرەكشەلىگى بار دەگەن ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەگەن ەدىك.

يرانداعى قازاقتار جايلى ءسال تاريحي شەگىنىس جاساساق، 1929-1930 جىلدارى تۇركىمەنستان جانە قاراقالپاقستان ارقىلى كوشكەن ات توبەلىندەي اعايىن يران ەلىنىڭ گۇلىستان ايماعىنا قونىس تەپكەن. ستاليندىك قاندى قاساپ ساياساتتىڭ كەسىرىنەن قازاقستان جەرىندەگى الاپات اشتىق كەزىندە بوسقان دەسەدى.

قازىرگى ۋاقىتتا يرانداعى قازاق ەلشىلىگىنىڭ قولىندا بار بەيرەسمي مالىمەتتەرگە قاراعاندا، يران يسلام رەسپۋبليكاسىندا شامامەن 6 000-6 500 قازاق دياسپوراسىنىڭ وكىلدەرى ءومىر سۇرەدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى يراننىڭ سولتۇستىگى كاسپي جاعالاۋىنداعى گۇلىستان ايماعىندا شوعىرلانعان. يران ەلىندە 21 جىل بويى قازاقشا حابار تاراتىپ كەلگەن «يران قازاق راديوسى» بىلتىردان بەرى جابىلدى. ونداعى قازاق جاستارىنىڭ كوبى تۇركياعا بارىپ، جۇمىس ىستەيدى.

يراننان وسى ۋاقىتقا دەيىن 5 مىڭعا جۋىق قانداس تاريحي وتانىنا كوشىپ كەلگەن. ولاردىڭ باسىم بولىگى قازاقستاننىڭ باتىس جانە وڭتۇستىك وڭىرلەرىنە قونىستانعان.

قارلىعاش قوجامۇرات، دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى نۇر-سۇلتان جانە اقمولا وبلىستىق فيليالىنىڭ باسشىسى:

يراننان 50 وتباسى كوشىپ كەلگىسى كەلەدى

– جاقىندا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى، دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى جانە «وتانداستار» قورىنىڭ قولداۋىمەن يران ەلىنە ىسساپارمەن بارىپ، ونداعى قانداستارىمىزدىڭ جاعدايىمەن تانىسىپ قايتتىق. وندا قازىر ءتىل ماسەلەسى وتە كۇردەلى. سوندىقتان دا قازاق ءتىلىن قاشىقتىقتان وقىتۋ جوباسى اياسىندا online رەجيمدەگى QAZAQ KLASY-ىن اشتىق.

ەل ەگەمەندىك العاننان بەرى يران ەلىنەن 5 مىڭعا جۋىق قانداس اتاجۇرتقا قونىس اۋداردى. يراننان كەلەتىن قانداستاردىڭ اتاجۇرتقا بىردەن بەيىمدەلىپ كەتۋى قيىن. ونداعى وقۋ، جازۋ جانە دۇنيەتانىممەن ەلدەگى ورتانىڭ اراسىندا الشاقتىق بار. سونىمەن قاتار يران قازاقتارىنداعى باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى – ازاماتتىق الۋ كەزىندە سۇرالاتىن ۇلتىنىڭ قازاق ەكەنىن راستايتىن قۇجات. سەبەبى يران ەلىندە قۇجاتتا ۇلتى كورسەتىلمەيدى. تەك «يراندىق» دەپ قانا بەرىلەدى. ال قانداستار وتانعا ورالعان كەزدە بۇل ماسەلە الدان شىعادى. بىراق بۇل ماسەلە دە زەرتتەلىپ جاتىر، جاڭا زاڭ جوبالارىندا وڭ شەشىمىن تابادى دەپ سەنەمىز.

يران قازاقتارى جايلى باستى ايتىلار ءسوزدىڭ ءبىرى – ونداعى اعايىننىڭ اتامەكەنگە كوشۋگە نيەتتى ەكەنى. مۇنى يرانداعى ساپاردا جۇرگەندە دە بايقادىم. جۋىردا يرانداعى قانداستار حابارلاسىپ، ەلدەن قولداۋ بولسا بىردەن 50 شاقتى وتباسى كوشىپ كەلۋگە قۇلشىنىپ وتىرعانىن ايتتى.

باقىتبەك قادىر

 

سوڭعى جاڭالىقتار