11 جەلتوقسان, 11:50 438 0 جاڭالىقتار اسىل تۇمار

جىل سايىن تەمەكىدەن 8 ميلليون ادام قازا تابادى

دۇنيەجۇزىندە جىل سايىن تەمەكى شەگۋ سالدارىنان 8 ميلليون ادام قازا تابادى. سونىڭ ىشىندە 7 ميلليونى – تەمەكى شەگەتىن نەمەسە بۇرىنىراقتا تاستاپ كەتكەندەر. ال 1,2 ميلليونى تەمەكى تۇتىنىنە «تۇنشىققاندار» ەكەن. وسى ورايدا، «سالاۋات استانا» قوعامدىق بىرلەستىگى ÚTINDETPE.kz  بايقاۋىن ۇيىمداستىردى.

ءبارىمىز تەمەكىنىڭ زيان ەكەنىن، قورشاعان ورتاعا قاۋىپتى ەكەنىن بايقاساق تا، باس تارتپايمىز. ءاسى­رەسە، جاستارعا، جاسوسپىرىمدەرگە ءوزىن تەمەكىدەن اۋلاق ۇستاۋعا ناسي­حات جاساۋعا ۇمتىلمايمىز. ال «سالاۋات استانا» قوعامدىق ءبىر­­لەستىگى بايقاۋ جاريالاپ، سەڭ قوزعادى. شارتى قىزىقتىرعان باي­قاۋدى بارىنشا زەرتتەپ كوردىك.

قازىر دۇكەن سورەلەرىنەن تە­مە­كى بۇيىمدارىنىڭ ءتۇر-ءتۇرىن كە­زىكتىرەسىز. ءتىپتى، جىل سايىن جاڭا ءونىم ۇسىنىپ جاتقاندار بار. سونىڭ ىشىندە IQOS, GlO مەن ەلەكتروندى تەمەكىنى تۇتىنباۋعا شاقىرىپ جاتقاندار كوپ. بۇل تەمەكى، كاليان، ناسىبايعا اۋەس بولماڭىز دەگەن ءسوز ەمەس. بايقاۋ شارتى دا تەمەكى بۇيىمدارىنىڭ توڭىرەگىندە قۇرىلعان. جەڭىمپاز اتانعىڭىز كەلسە، Instagram مەن Facebook-تە تەمەكى ونىمدەرىنىڭ زيا­نى تۋرالى ۇزدىك اقپارات جاريا­لاۋى­ڭىز كەرەك. بايقاۋعا 16 جاستان اسقان كەز كەلگەن ەرىكتى قاتىسا الادى. توپ بولىپ تا، جەكەلەي دە باق سىناۋعا بولادى. باستىسى ء–جاسوسپىرىم ساناسىنا اسەر ەتۋ. تەمەكى ءتۇتىنىنىڭ ءوزى ادام ءومىرىن قيۋعا قاۋقارلى ەكەنىن ءتۇسىندىرۋ. 4 اتالىمنان تۇراتىن بايقاۋدىڭ جۇلدە قورى – 1 ملن تەڭگە. ءار اتا­لىم بويىنشا جەڭىمپازعا 250 مىڭ تەڭگە بەرىلەدى. قاتىسۋشىلار الەۋمەتتىك جەلىگە #tútindetpe.kz #neparovoz'.kz حەشتەگىمەن 1 جەل­­توقسان مەن 31 قاڭتار ارالى­عىن­دا جازبا جاريالايدى. 17 قاڭ­تار كۇنى ەڭ كرەاتيۆتى ۆيدەو مەن ۆاين، چەللەندج، سۋرەت پەن جاز­با اۆتورلارى ماراپاتتالاتىن بو­لا­دى. ۇزدىكتەردى تانىمال بلو­­گەرلەر مەن بەلگىلى تۇلعالار ىرىك­تەي­دى.

بايقاۋ جايىندا بىلگەنىمىزدە، ءبىزدى IQOS, GlO مەن ەلەكتروندى تەمەكىنىڭ اسەرى جايى قىزىقتىر­دى. ددۇ مالىمەتتەرى بويىنشا، الەمدە قاراپايىم تەمەكى شەگە­تىن­­­دەردىڭ سانى ازايىپ كەلەدى. ءبى­راق ەلەكتروندى تەمەكى تۇتىنا­تىن­­داردىڭ سانى قارقىندى تۇردە ءوسىپ جاتىر. مۇنداي ءۇردىس نيكوتينگە تاۋەلدىلىكتىڭ جاڭا ىندەتىن تۋدىرۋى مۇمكىن ەكەن. ال ەلىمىزدە كاليان، تە­مەكى ونىمدەرىنە تىيىمدى شىن­داپ سالۋ قولعا الىنباي وتىر.

ەلەكتروندى تەمەكىنى اقش-تىڭ اۋرۋلاردى باقىلاۋ ورتالىعى (CDC) زەرتتەپ شىققان. اتالعان ءونىم­نىڭ اسەرى وكپە وبىرىنا، برون­حيو­ليتكە اكەلەدى. اقش ءبيلى­گى ەلەكتروندى تەمەكى تارتۋعا تىيىم سالعان. ويتكەنى امەريكادا ەلەكتروندى تەمەكى سالدارىنان 37 ادام قايتىس بولىپتى. 2019 جىلعى قازانداعى مالىمەتكە سۇيەنسەك، 1 888 ادامنىڭ وكپەسى زاقىمدانعان. ال ۇلىبريتانيادا 2,8 ملن ادام ەلەكتروندى تەمەكى شەگەدى. اقش-تا 3,6 ملن جاس اتالعان ءونىم­گە اۋەس. زيانى كوپ ونىمنەن قۇتىلۋ ماق­سا­تىن­دا الەمنىڭ 25 ەلى ەلەك­ترون­دى تەمەكى تۇتىنۋعا تى­يىم سالدى. ولاردىڭ قاتارىندا تايلاند، كامبودجا، ۆەتنام مەن ليۆان بار. ال 68 مەملەكەت ەلەكتروندى تەمە­كىنى شىعارىپ تاستاۋدىڭ امالىن ويلاستىرىپ جاتىر.

قىزىعى، IQOS اعىلشىن ءتىلى­نەن قازاقشاعا اۋدارعاندا «مەن تەمە­كىنى تاستايمىن» دەگەن ماعىنا بەرەدى. مۇنى تەمەكى نارىعىنا ەنۋ ءۇشىن، تانىمال بولۋ ءۇشىن ءساتتى قا­دامعا بالاۋعا بولادى. قۇ­رىل­عى باتارەيامەن قۋاتتالادى. وعان تەمەكى ىستىكشەسىن قامتيتىن «جىلۋ تاياق­شالارى» ورناتىلعان. IQOS ءوندى­رۋشىلەر جوعارى تەمپە­را­تۋرا­دان زياندى ءتۇتىن ەمەس، بۋ شىعادى دەپ سەندىرەدى. الايدا بۇل ولاي ەمەس. ءبارىبىر ادام دەنساۋلىعىنا زيا­نى بار. ويتكەنى FDA ونىمگە ار­نايى زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىز­گەن. قۇرىلعىدان ءتۇتىننىڭ 56 ءتۇرى ءبو­لىنەدى ەكەن. قالىپتى نورما­دان اسىپ كەتەتىن جاعداياتتار ءتىر­كەل­­­گەن. اتالعان ۇيىم تەمەكىنى قىز­­دىراتىن قۇرىلعىلار مەن سي­گا­­رەتتەر اراسىنداعى تەڭدىك بەل­گى­سىن ناقتىلايدى. قازاقستاندا دا بولاشاقتا قۇرىلعىلاردى تە­­­مەكى ونىمدەرىنە تەڭەستىرەتىن نور­­­­­­ما­­تيۆتىك-قۇقىقتىق بازا جا­­ساق­­­تا­لا­دى. «قازاقستاندى تە­مەكى ءتۇ­­تى­نى­نەن ازات ەتۋ» ۇلتتىق كوا­­لي­تسيا­­سى، «سا­لاۋات استانا» قوعام­دىق ءبىر­­لەستىگى وسى جولدا ايرىقشا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.

aikyn.kz

سوڭعى جاڭالىقتار