7 قاراشا, 10:57 309 0 نۇر وتان اسەل انۋاربەك

زاۋرەش امانجولوۆا، پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى:   جاستاردىڭ دەنساۋلىعى الاڭداتارلىق جاعدايدا

حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ – ءاربىر مەملەكەت ءۇشىن اسا ماڭىزدى مىندەت ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. بۇل ماسەلەگە Nur Otan پارتياسىنىڭ «قازاقستان – 2021: بىرلىك. تۇراقتىلىق. جاسامپازدىق» اتتى سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا دا نازار اۋدارىلدى. وسى رەتتە قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى زاۋرەش امانجولوۆامەن جاس ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ بويىنشا از-كەم تىلدەسكەن ەدىك.

– زاۋرەش جۇمانالىقىزى، كەز كەلگەن ۇلت ءۇشىن ۇرپاق ساۋلىعى – ءبىرىنشى ورىندا. Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا دا جاس ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان جۇمىستار جۇكتەلدى. بۇل رەتتە جاستار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋدا ءسىزدى الاڭداتاتىن ماسەلەلەرگە توقتالىپ وتسەڭىز...

– راس، دەنى ساۋ ۇرپاق – ۇلت بولاشاعى. ەلباسى حالىققا جولداۋلارىندا ۇرپاق دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ تا بۇل ماسەلەگە ەرەكشە ءمان بەرۋدە. حالىق ساناسىنىڭ ءوسۋى مەن ساپاسى ونىڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى. ەل دامۋىنىڭ «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى  باسىمدىق باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە – اۋرۋدىڭ الدىن الۋ جانە سالاۋاتتى ءومىر ءسۇرۋ سالتىن  ىنتالاندىرۋ ماڭىزدى كومپونەنت بولىپ تابىلاتىن «دەنساۋلىق، ءبىلىم جانە ازاماتتاردىڭ اماندىعى» دەپ اتاپ كورسەتتى.

قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ دەنساۋلىعىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى تاراپىنان كوپتەگەن ءىس-شارالار اتقارىلۋدا. جىل سايىن اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا 18 جاسقا تولماعان بالالارعا  پروفيلاكتيكالىق مەديتسينالىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلەدى. 2018 جىلدىڭ قورتىندىسى بويىنشا  تەكسەرۋدەن وتكەن جاسوسپىرىمدەردىڭ 10,6 پايىزىنىڭ اۋرۋى انىقتالىپ، ونىڭ 3,1 پايىزى ديسپانسەرلىك ەسەپكە الىندى.

سوڭعى ءۇش جىلدا  15-29 جاس ارالىعىنداعى ونكولوگيالىق اۋرۋلار 9,2 پايىز، پسيحيكالىق اۋرۋلار 6,4 پايىز، تۋبەركۋلەز 22 پايىزعا ازايسا دا، بۇگىنگى كۇنى جاستاردىڭ دەنساۋلىعى الاڭداتىپ وتىر. اتاپ ايتساق، تىنىس الۋ جۇيەلەرى 28 پايىز، ءزار شىعارۋ جىنىستىق اۋرۋلارى 8,5 پايىز، نەۆرولوگيالىق جانە كوز اۋرۋلارى دا ازايار ەمەس.

سونداي-اق 2018 جىلدىڭ قورتىندىسى بويىنشا  اسكەر قاتارىنا قابىلداۋ ءۇشىن مەديتسينالىق كوميسسيا تەكسەرۋىنەن وتكەن جاستاردىڭ 72  پايىزى  اسكەرگە جارامدى. اسكەرگە جارامسىزدار قاتارىنان انىقتالىپ وتىرعان اۋرۋلار قاتارىندا ءىش-قۇرىلىس اۋرۋلارى (28,4 پايىز) كوش باستاپ تۇر. ودان كەيىن حيرۋرگيالىق (25,7 پايىز) جانە نەۆرولوگيا اۋرۋلارى (16,4 پايىز) دا  جيى تىركەلگەن.  جاسىراتىنى جوق، سوڭعى جىلدارى بايقالىپ وتىرعان بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ دەنساۋلىعى جاعدايىنداعى جاعىمسىز كورىنىستەر مەملەكەتكە ۇلكەن الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق شىعىن اكەلەدى.

بۇگىنگى كۇنى جاستاردىڭ پسيحيكالىق جانە مىنەز-قۇلىق اۋىتقۋلارىنىڭ ءوسۋ قاۋپى زور. جاستاردىڭ پسيحيكالىق مىنەز-قۇلقى وزگەرۋىنىڭ نەگىزگى  فاكتورلارى رەتىندە نەنى اتاپ ايتار ەدىڭىز؟

– جاعىمسىز وتباسىلىق ورتا، اتا-انا تاراپىنان قامقورلىقتىڭ بولماۋى، تاربيە بەرۋدەگى كەمشىلىكتەر،  كۇيزەلىستەر مەن قىسىمعا قارسى كۇرەسكە قابىلەتسىزدىگى، پسيحولوگيالىق كومەك قىزمەتىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى، ءوز بەتىمەن شەشىم قابىلداي الماۋى، اگرەسسيالىق جارنامالاردىڭ بولۋى.

ەرەكشە نازار اۋداراتىن جاعداي قازىرگى كەزدە ەرەسەكتەردى ەسكەرمەگەندە جاسوسپىرىمدەر اراسىندا كاليان مەن ەلەكتروندى تەمەكى پايدالانۋ كەڭ تارالۋدا. عالامتور بەتىن اشساڭ ەلەكتروندى تەمەكىنىڭ ءتۇر-ءتۇرى بار. بۇل جاستاردىڭ نازارىن ەرىكسىز اۋدارتادى. اسىرەسە، مەكتەپ قابىرعاسىندا بالالاردىڭ، ونىڭ ىشىندە قىز بالالارىنىڭ پايدالانۋى ۇلكەن الاڭداتۋشىلىق تۋعىزۋدا. بۇل جاعداي جاستاردىڭ دەنساۋلىعىنا، ونىڭ ىشىندە رەپرودۋكتيۆتىك فۋنكتسياسىنا زيانىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز.

قوعامنىڭ ەڭ وسال توپتارىنىڭ ءبىرى – بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر بولىپ تابىلاتىندىقتان، ولاردىڭ تەمەكى، الكوگولدى، ەسىرتكى جانە پسيحوتروپتىق زاتتاردى پايدالانىپ دەنساۋلىعىنا قاۋىپ-قاتەر ءتوندىرۋ  فاكتورلارى الاڭداتادى. اسىرەسە، جاستار سانى ەڭ از ءوڭىر – سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ناركولوگيا ديسپانسەرىندە تىركەۋدە تۇراتىن جاستار سانى وتە جوعارى، ودان كەيىنگى كەزەكتە الماتى وبلىسى مەن الماتى قالاسى تۇر.

جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى وسىنداي احۋالدى باعامداي وتىرىپ، ءوز تاراپىڭىزدان قانداي ۇسىنىستار ايتاسىز؟

– جاس ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ – مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق مىندەتى، ياعني ەلدىڭ ەرەسەكتەر دەنساۋلىعىنىڭ ىرگەتاسى بالا جاستان قالانادى. سوندىقتان مەن جاستاردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا بەيجاي قاراۋعا بولمايتىندىعىن باسا ايتقىم كەلەدى. ەڭ الدىمەن، جاستاردىڭ دەر كەزىندە پروفيلاكتيكالىق سكرينينگتەردەن ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. ودان بولەك جاسوسپىرىمدەر مەن جاستاردىڭ سالاۋاتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋدا  اتا-انالارمەن ماقساتتى جۇمىستار جۇرگىزۋ، كۇيزەلىستەر مەن قىسىمعا قارسى كۇرەسكە قابىلەتسىز بالالارعا پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋ قىزمەتىنىڭ قول جەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ، تەمەكى، الكوگول جانە باسقا دا پسيحوتروپتىق زاتتاردىڭ بالالارعا ساتىلۋىنا قاتاڭ باقىلاۋ جاساۋ، ءداستۇرلى وتباسىنىڭ وزەگىن نىعايتۋ، ونىڭ پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق مادەنيەتىن كوتەرۋگە كوڭىل بولگەن ابزال. اتالعان فاكتورلاردىڭ وڭ شەشىمىن تابۋىنا مەديتسينا سالاسىمەن قوسا سەكتورارالىق جانە ۆەدومستۆوارالىق جۇيەلەر ىنتىماقتاستىعىنىڭ دا  ۇلەس قوساتىنى انىق.

– اڭگىمەڭىزگە راقمەت!

 

سۇحباتتاسقان اسەل انۋاربەك

 

 

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار