30 قىركۇيەك 2019, 16:19 717 0 ادەبيەت ءTúrkىstan International Political Weekly

الماتى بىرلىك پەن كەلىسىم ورداسى

18 قىركۇيەك كۇنى الماتى قالاسى قوعامدىق دامۋ باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن «ادىرنا» ۇلتتىق- ەتنوگرافيالىق بىرلەستىگى الماتى قالاسىنداعى ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسى ساپارعالي بەگالين اتىنداعى كىتاپحاناسىمەن بىرگە «ونەر ادەبيەتتەرى»  جانە اسەم الماتىمىزدىڭ تۋعان كۇنىنە ارنالعان «الماتى بىرلىك پەن كەلىسىم ورداسى» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.

ءىس-شاراعا فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى مۇرات ءسابيت، قازاقستانداعى «ۆايناح» شەشەن-ينگۋش مادەني ورتالعىنىڭ ديرەكتورى ادام بايپالوۆ، «وزان» ءازىربايجان قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى گاريب مامەدوۆ جانە جوعارى مەديتسينا كولللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى مەن  كىتاپحاناشىسى ءاليا ساياقبايقىزى، ءى.نۇسىپباەۆ اتىنداعى №4 مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ 10-11 سىنىپ وقۋشىلارى مەن ۇستازدارى قاتىستى.

الماتى ەلىمىزدەگى ەرەكشە قالالاردىڭ ءبىرى. قازاقستان تاريحى كىتاپ ىسپەتتى. سول كىتاپتىڭ كوپتەگەن بەتتەرى وسى الماتى قالاسىندا جازىلدى دەۋگە بولادى. وسى قالادا قازاق حالقىنىڭ اتاقتى ۇل-قىزدارى ءومىر ءسۇردى. الماتىدا كلاسسيك اقىن-جازۋشىلار مۇحتار اۋەزۇلى، ءىلياس جانسۇگىرۇلى، ءسابيت مۇقانۇلى، ءماريام حاكىمجان، عابيت مۇسىرەپۇلى، بەردىبەك سوقپاقبايۇلى،  ونەر اسپانىنا داۋىسى بۇلاق سۋىنداي سىڭعىرلاعان ءانشى كۇلاش بايسەيىت، مىڭ بۇرالعان ۇلى ءبيشى شارا جيەنقۇلقىزى، ءابىلحان قاستەيۇلى باستاعان سۋرەتشىلىەر، سۇلتان قوجىق، شاكەن ايمانۇلى، ءماجيت بەگالين، ابدوللا قارساقباي سىندى كينورەجيسسەرلەر، ەلۋباي ومىرزاق، قاليبەك قۋانىشباي، قانابەك بايسەيىتۇلى، ءسابيرا مايقان، فاريدا ءشارىپ، ءانۋار مولدابەك، ءاسانالى ءاشىمۇلى سىندى تەاتر جانە كينو الەمىنىڭ ساڭلاقتارى ءومىر ءسۇردى.

الەمگە بەلگىلى جەمىس الما اتىن يەلەنگەن قالادا باتىرلار باۋىرجان مومىشۇلى، مانشۇك مامەتقىزى، قاسىم قايسەنۇلى، راقىمجان قوشقارباي تاعى باسقالار عۇمىر كەشتى. الماتى قالاسىندا قازاقستان عىلىمىنىڭ دامۋى باستالدى. عىلىم اكادەمياسىن قۇرعان عالىم قانىش ءساتبايۇلى، الكەي مارعۇلان، التىن ادامدى تاپقان بەكەن نۇرماعامبەتۇلى، كەمەل اقىشۇلى تاعى باسقا دا عالىمدار كوپتەگەن عىلىمي جاڭالىق اشتى.

الماتىدا قازاقستاننىڭ ەڭ ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارى ورنالاسقان. ءتۇرلى گازەت-جۋرنالداردىڭ باسپالار ورنالاسقان.

الماتىمەن تانىسامىن دەگەن كىم بولسا دا قالاداعى مادەني كەشەندەردى اينالىپ وتپەسى انىق. قالاداعى مۇراجايلار مەن كىتاپحانالار، مەدەۋ مۇز ايدىنى تاعى باسقا دا مادەني كەشەندەرادامداردى رۋحاني بايىتۋدا اسەرى مول.

قالادا كوپتەگەن سپورتتىق جارىستار ءوتىپ جاتادى. ارينە الماتىنىڭ بايلىعى ەڭ الدىمەن قالا تۇرعىندارى. قالادا قازاق ۇلتى مەن قاتار باسقا دا ۇلت وكىلدەرى تۇرادى. قازاق حالقى مەن باسقا دا ۇلتتار وكىلدەرى تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قالا كۇننەن كۇنگە كوركەيۋدە.

«الماتى بىرلىك پەن كەلىسىم ورداسى» اتتى دوڭگەلەك ۇستەلىنە قاتىسقان قوناقتار جاستارعا قالا تاريحى مەن جەتىستىكتەرى تۋرالى كوپتەگەن قىزىقتى مالىمەتتەر ايتتى. قوناقتاردىڭ ءبارى دە الماتىنىڭ بۇگىنگى گۇل قالا بولۋىنا قازاقستاندا تۇراتىن ازاماتتاردىڭ قوسقان ۇلەسى زور ەكەنىن  اتاپ ءوتتى.

شارا بارىسىندا ستۋدەنتتەر مەن مەكتەپ وقۋشىلارى قوناقتارعا كوپتەگەن سۇراقتار قويدى. ءوز كەزەگىندە كىتاپحانا قىزمەتكەرلەرى دە پىكىرلەرىمەن ءبولىسىپ قوناقتارعا وسى كۇن ەستە قالسىن دەپ سىي-سياپات تارتۋ ەتتى.

 

بەردالى وسپان

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار