27 تامىز, 15:17 375 0 ەكولوگيا ءTúrkىstan International Political Weekly

افريكالىقتار قاراعاندىعا قىزىعىپ وتىر. نەگە؟

وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى قاراعاندىنىڭ يندۋستريالىق ايماعىنا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. بۇل تۋرالى وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

وڭتۇستىك افريكا ەلىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى كيتۋمەتتسي س. ت. مەتتيۋس xانىم قاراعاندىداعى «Maker» جشس زاۋىتى مەن «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق-دا بولىپ، وبلىس اكىمى ەرلان قوشانوۆپەن كەزدەستى.

«ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىنداعى قاشىقتىقتى ەلەستەتۋ قيىن - ول 14,5 مىڭ شاقىرىمنان اسادى. بىراق ءسىزدىڭ ءبىزدىڭ ەلگە كەلۋىڭىز بۇل قاشىقتىقتى قىسقارتۋعا بايلانىستى دەپ ويلايمىز. سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىز كەرەمەت، ادەمى جانە ءار ءتۇرلى ەكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. ءبىزدى بىرىكتىرەتىن ورتاق نارسە بار ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. ماسەلەن، وڭتۇستىك افريكا ەكسپورتىنىڭ 52% تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كەشەنىنە تيەسىلى. قاراعاندى وبلىسىندا بۇل ۇلەس 70% اسادى. جانە ءبىز وسى سالادا جاناسۋ نۇكتەلەرىن تابا الار ەدىك»، - دەدى ايماق باسشىسى.

ەرلان قوشانوۆ ايماق تۋرالى ايتا كەلە، ونەركاسىپكە باسا نازار اۋداردى. وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزىن قارا جانە ءتۇستى مەتاللۋرگيا، تاۋ-كەن ونەركاسىبى مەن ماشينا جاساۋ قۇرايتىنىن اتاپ ءوتتى.

وبلىس اكىمى ىنتىماقتاستىق ءۇشىن باسقا دا ىقتيمال باعىتتار بار ەكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل باعىتتارعا كومىردى تەرەڭ وڭدەۋ، اگرارلىق سەكتور – نەگىزىنەن مال شارۋاشىلىعى، سونداي-اق تۋريزم جاتقىزىلۋى مۇمكىن. ايماق باسشىسى  تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كەشەنىندە، ماشينا جاساۋ، تاماق ونەركاسىبى مەن اۋىل شارۋاشىلىعىندا تاماشا جوبالار پاكەتىن ۇسىنۋعا دايىن ەكەندىگىن مالىمدەدى.

«مەنىڭ ويىمشا، ۇلكەن قاشىقتىققا قاراماستان ءبىز وتە جاقىنبىز. قاراعاندى وبلىسىنا مەن العاش رەت كەلىپ وتىرمىن. بۇعان دەيىن الماتىدا، شىعىس قازاقستاندا بولعانمىن. قازىر قاراعاندى وبلىسىنا كوبىرەك نازار اۋدارعىم كەلەدى، سەبەبى بۇل يندۋستريالىق ايماق جانە ونىڭ ءبىزدىڭ ەلمەن ۇقساس ەرەكشەلىكتەرى بار»، - دەپ اتاپ ءوتتى مەتتيۋس حانىم.

ەلشىنىڭ ايتۋىنشا، ونى وڭتۇستىك افريكادا بولىمشەسى بار «ارسەلورميتتال» ترانسۇلتتىق كومپانياسىنىڭ قىزمەتىندەگى «قازاقستاندىق كوزقاراس» قىزىقتىرادى. ديپلوماتتى «Maker»-دە جاستارمەن جۇمىس ىستەۋ ساياساتى جانە ايەلدەردىڭ وندىرىسكە قاتىسۋى ەرەكشە تاڭعالدىردى. مەتتيۋس xانىم ءاربىر قالادا مەشىتكە مىندەتتى تۇردە باراتىنىن ايتىپ ءوتتى. سەبەبى بۇل ونىڭ مادەنيەتىنىڭ ءبىر بولىگى ەكەن.  كەزدەسۋ سوڭىندا ەلشى قاراعاندىلىقتاردى قاراشا ايىندا وتەتىن ينۆەستيتسيا بويىنشا ەكىنشى كونفەرەنتسياعا شاقىردى.

«ەكونوميكاسى جەتەكشى بولىپ تابىلاتىن وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردى جولعا قويۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتقانى ءبىزدى قۋانتادى. ءبىزدىڭ كەزدەسۋىمىز ولاردىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن»، - دەپ تۇيىندەدى ەرلان قوشانوۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار