13 تامىز, 12:10 512 0 وقشانتاي احمەت ومىرزاق

اتاعى اسپانداعان مامبەت اتالىق

مامبەت اتالىك، مامبەت بي – XVIII عاسىردا ءومىر سۇرگەن، ءوز ورتاسىندا شوقتىعى بيىك بيلەردىڭ ءبىرى. ول كەزىندە قازاق دالاسىنداعى وقيعالارعا بەلسەندى تۇردە قاتىسقان قايراتكەر تۇلعا. قازاق حاندىعىنىڭ ودان ءارى دامۋىنا ايانباي ۇلەس قوسقان، وزىنەن بۇرىنعى بيلەر مەن باتىرلاردىڭ ءىسىن جالعاستىرۋشى. XVIII عاسىرداعى قازاق بيلەرى مەن باتىرلارىنىڭ كوبى تەڭدەسسىز تۇلعالار ەدى. رەسەي پاتشالىعى قازاق دالاسىنا ەنىپ، ۇستەمدىك قۇرا باستاعان سول تۇستا ولاردىڭ ءبىرازى ابىلقايىر حاننىڭ قاسىنان تابىلدى.

مامبەت ءبيدىڭ حانعا قارسى شىققان بي مەن باتىرلاردىڭ الدىنا شىققانى جايلى: «...ۋا اعايىن! – كريكنۋل ون. – يا وبليل گريازيۋ حانا ابۋلحايرا ي ەگو رۋسسكوگو درۋگا دوستوچتيموگو كۋتلۋماحمەتا. تەپەر ۆى زناەتە، كتو ۋبيل ناشيح رودستۆەننيكوۆ. ەتي ۆراگي سوۆەرشيلي سۆوە چەرنوە دەلو، چتوبى ناۆسەگدا پوسسوريت ناس س ورىسامي... ەگو سلوۆا مۋدرىە، ي مى رەشيلي سدەلات كاك ون گوۆوريت – ا ەسلي سوگلاسنى، بۋدەم پريسياگۋ پرينيمات! – كريكنۋل مايمبەت.

پريسياگا بىلا پرينياتا، ا وبرياد پروششانيا س پوگيبشيمي پرودولجالسيا»، – دەپ جازىپتى جازۋشى الەكساندر سەرگەەۆ «پەتەربۋرگسكي پوسول» كىتابىندا.

بۇلعاقتان تۋعان بالالاردىڭ ۇلكەنى بايىمبەت باستاپ، قالعاندارى قوستاپ مامبەتتىڭ بيلىككە ارالاسۋىنا ىقپال ەتتى. ەل ىشىندە «بەس بۇلعاق» اتالعان ولار اۋىزبىرلىكتە بولا ءبىلدى. ءسويتىپ مامبەت جاستايىنان بيلىككە ارالاسىپ، ونىڭ ەسىمى كىشى ءجۇز قازاقتارى اراسىندا بەلگىلى بولدى. بىرىندە باتىر ەسەبىندە قول باستاسا، ەندى بىردە بي اتالىپ، ابىلقايىر حان وتباسىنا قامقورشى، تاربيەشى رەتىندە اتالىق دەگەن اتقا يە بولعان تۇلعا.

اڭىز اڭگىمەنىڭ ارتىندا شىندىق وقيعالار تىزبەسى جاتادى. ول وتكەن تاريحىمىزدىڭ اۋىزدان-اۋىزعا تاراپ جەتكەن شەجىرەسى – جازبا تاريحتىڭ نەگىزى. سوندىقتان دا ەل اۋزىنداعى اڭگىمەلەردى وي ەلەگىنەن، تاريحي دەرەكتەر سۇزگىسىنەن وتكىزىپ بارىپ پايدالانعاندا عانا مول قازىنا – رۋحاني بايلىق بولماق. ەل ىشىندە ەسىمى اسا قۇرمەتپەن اتالاتىن تۇلعانىڭ ءبىرى – شومەكەي مامبەت اتالىق. مامبەت اتالىق ەسىمى سىر مەن قىر اراسىندا ءجيى ايتىلىپ جۇرسە دە، بۇگىندە بابا ايتقان ۇلاعاتتى سوزدەرى مەن تاربيەگە بايلانىستى كەڭەستەرى، اتقارعان قىزمەتتەرى تۋرالى ءۇزىلىپ جەتكەن سوزدەر عانا بار. مامبەتتىڭ ادامگەرشىلىگى مەن اقىلدىلىعىنا ءتانتى بولعان حالىق ونىڭ ەسىمىنە اتالىقتى قوسىپ اتايدى. اتالىق شىعىس ەلدەرىندە، جالپى، قازاق ەلىندە دە كامقورشى، اقىلشى دەگەن ماعىنانى بەرەدى. ناقتى ايتساق، بۇل اتاق حاننىڭ ۇلدارىن تاربيەلەۋشى دەگەندى بىلدىرەدى. كەيىننەن حان سارايىنداعى شەندىك اتاققا اينالعان. ەل باسشىسىنىڭ وتباسىنا اتالىق كەڭەس بەرۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىندىگىن ەسكەرسەك، مامبەت بابانىڭ ءىرى تۇلعا بولعانىن پايىمداۋعا بولادى. مامبەت ءاردايىم ابىلقايىر حاننىڭ قاسىنان تابىلىپ، كورشى ورىس پاتشالىعىمەن دۇرىس قارىم-قاتىناستا بولۋىنا اتسالىستى.

مامبەت اتالىق جونىندە قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى، بەلگىلى قوعام قايراتكەرى ءابىش كەكىلباەۆتىڭ «ەلەڭ-الاڭ» اتتى تاريحي كىتابىندا: «...ءتورتىنشى كۇن دەگەندە تويدىڭ تاراعانىن پاش ەتكەندەي تاي-تۇياق باستاعان توعىزدى جەتەلەگەن كەدەي، جايىلعان، باقا، كيىكباي باستاعان شومەكەيلەر توبى ىرعىز بەتكە جىلىستاپ شىعا بەردى» دەلىنسە، «حان باسىن كوتەرىپ، جان-جاعىنا قارادى. قاسىنداعى مىرزاتايدى شىنتاعىمەن قاعىپ بىلاي ىعىستىرىپ، ار جاعىنداعى ايباستىڭ ارىستانبايىن يەك قاعىپ، قاسىنا شاقىردى:

...جيىرما بەس الشىننىڭ جانعا-مالعا كەندەلىگى جوق، ەڭ نۋىنىڭ ءبىرى شومەن ەدى. ولار ناعىپ تاپ مۇنداي جۇدەۋ كەلگەندەرىنە تۇسىنبەدىم. راس، ۇساق ءۇش شومەكەيدىڭ قامشىسى تۇگەلگە جۋىق. بىراق، ول ۇشەۋىنىڭ – ءبارى قوسىلىپ، ءبىر بوزىعۇلدىڭ قاراسىن تولتىرا الماي تۇر عوي. ءسىزدىڭ سول كوپ اۋىلدان كەلدىبايدىڭ ەكى ءتولى كيىكباي ەكەۋىڭنەن باسقا ەشكىم كوزگە تۇسپەدى. نە ويلاعاندارىڭ بار ەدى؟ جالتىردىڭ ءتورت بۇيدا ۇستارى – جادىك، المان، شىبىنتاي، كەنجە، قاراتامىر مامبەت، بالقى بايبەك شومەن اتامنىڭ كوشىن ارقار ۇراندىنىڭ قاي اۋىلىنىڭ كۇلىنىڭ باسىنا اپارىپ شوگەرەيىن دەپ ءجۇر؟... ايتپەسە، ىرگەدەگى ىرعىزدا تۇرىپ، اتتارىنا جەم تۇسە قويادى دەيسىڭ بە؟ الدە، كوكىرەكتەرى كولدەۋدەگى كوپ جىلقىنىڭ پىسقىرعانىنا كۇپتى مە؟»، – دەيدى ابىلقايىر (171-بەت). مىنە، وسىلايشا ابىلقايىر حان كوپ شومەكەيگە ەمەس، ەل تۇتقاسىن ۇستانعان ازاماتتارعا وكپەسىن ايتقان.

1738 جىلدىڭ 3 تامىزىندا ورىنبور شەكارالىق كوميسسياسىنىڭ باستىعى ۆ.ن.تاتيششەۆتىڭ قابىلداۋىندا بولعان ابىلقايىردىڭ 12 ءبيىنىڭ ءبىرى – مامبەت اتالىق. ياعني، انت بەرگەن رۋ اقساقالدارىنىڭ بيلەرىنىڭ ىشىندە (56 ادام) مامبەت اتالىق بۇلعاق بالاسى دا بولعان. ونىڭ ەسىمى №4 تىزىمدە تۇر. كىشى وردادان: الشىن شومەكەي رۋىنان مامبەت اتالىق بۇلعاقوۆ (قازالى جانە ىرعىز ۋەزدەرى اتىنان) انت بەرۋگە قالاي قاتىسقانى جازىلعان. انت قابىلداۋ قۇجاتىنا ابىلقايىر حان مەن بالاسى ەرالى سۇلتاننىڭ مورلەرى قويىلىپ، بيلەر تاڭبالارىن باسقان. بۇل تۋرالى م.سەراليننىڭ «ايقاپ» (1913 جىلعى – ت.د) جۋرنالىنداعى «قازاق قاي زاماندا روسسياعا قوسىلعان؟» اتتى ماقالاسىنان وقىپ-تانىسۋعا بولادى. جازبا دەرەكتەردە وسىلاي جازىلىپ قالعان بولسا، اۋىزشا دەرەكتەر دە بۇدان الشاق ەمەس.

مامبەت اتالىق شامامەن 1690-1759 جىلداردا ءومىر ءسۇردى دەپ توپشىلاۋعا بولادى.

مامبەت تۋرالى ايتقاندا، جازعاندا ونىڭ شىعۋ تەگى مەن جاسى عانا ەمەس، قازاق حالقى ءۇشىن اتقارعان ەڭبەكتەرىن، حالىق ىسىنە ارالاسقان ساياساتكەر، قايراتكەر بولعانىن قالىڭ قاۋىمعا جەتكىزۋ ابزال. بىرىنشىدەن، ەدىل بويىنداعى قالماقتار مەن باشقۇرتتار، تۇركىمەندەر، جوڭعار الاتاۋىنداعى قوڭتايشىلار ەلدى بۇلىنشىلىككە ۇشىراتقان تار كەزەڭدە ابىلقايىر كورشىلەس، ىرگەلى ەل رەسەيدىڭ قامقورشىلىعىندا جۇگىنبەك بولعاندا، سول تۇستاعى حان ساياساتىن قولداعان ادام. ەكىنشىدەن، حاننىڭ كەيبىر ساياساتىنا كەلىسپەۋشىلىگىن دە ءبىلدىرىپ وتىرعان. بۇدان مامبەت اتالىقتىڭ حان مەن حالىقتىڭ اراسىندا ىقپالدى ادام ەكەنىن تاني تۇسەمىز.

ابىلقايىر حان قايتىس بولعاننان كەيىن ونىڭ ورنىنا نۇرالى سۇلتاندى حان ەتىپ سايلاۋعا گەنەرال-گۋبەرناتورعا ارنايى حات جازىپ، ۇندەۋگە قول قويعانداردىڭ باسى جانىبەك تارحان ەدى. ال سول ۇندەۋگە قول قويعانداردىڭ ءبىرى دە مامبەت اتالىق. وسىنىڭ الدىندا (1748 جىلدىڭ 21 قىركۇيەگىندە) بوپاي حانشاعا كوڭىل ايتۋعا نۇرالى سۇلتانمەن بىرگە كەلگەن ءجۇز ادامنىڭ اراسىندا قاراتامىر مامبەت اتالىق تا بولعان. جانە ول ابىلقايىر حاننىڭ ءولىمىن انىقتاعان ءتورت ءبيدىڭ ءبىرى بولاتىن. حاندى ولتىرگەننەن كەيىن باراق سۇلتان ەلدەن كوشەدى. بۇلاي قاشىپ-پىسىپ ءجۇرۋدى ار ساناعان باراق ءوزىنىڭ ءىسىن قاراۋدى ۇسىنادى. ءىستى قاراعان ءتورت ءبيدىڭ ءبىرىنشىسى باعانالى نايمان رۋىنىڭ باس ءبيى ولجاباي (كەيدە وتەباي دەپ تە جازىلادى), ءالىمنىڭ تورتقاراسىنان قارتوقا، قوزاناي بيلەر، شومەكەي ءبيى مامبەت اتالىق. ولار قۇن تولەتۋمەن شەكتەلىپ، ءىستى باراق سۇلتاننىڭ پايداسىنا شەشەدى. بۇل دەرەكتەر ورىنبور ەكسپەديتسياسىنىڭ باستىعى ۆ.ن.تاتيششەۆتىڭ «ەكستراك يس پولۋچەننىح يزۆەستيەۆ و كيرگيس-كايساتسكيح ي باشكيرسكيح وبراسەنناح» دەگەن جازباسىندا جازىلعان. جالپى، ورىس-قازاق قاتىناستارى جانە دە باسقا دا جازبالاردا مامەت بۇلعاقۇلىنىڭ (ارحيۆتە بۋلگاكوۆ) ەسىمى 1730-1731 جىلداردان باستاپ-اق كورىنىس بەرەدى.

ابىلقايىر حان ورىس ەلشىسى، پولكوۆنيك تەۆكەلەۆتى قابىلداعان تۇستا باسقا دا بي، باتىرلارمەن بىرگە مامبەت تە بولعان. 1736 جىلى اعىلشىن سۋرەتشىسى دجون كەستلدىڭ ورىنبور ەكسپەديتسيا مۇشەلەرىمەن بىرگە ابىلقايىر حان ورداسىندا بولعان جازبالارى 1741 جىلى سانكت-پەتەربوردا جاريالانعان. تولىق نۇسقاسى 1784 جىلى نەمىس تىلىندە ريگادا باسىلعان. بۇل ەڭبەك 1996 جىلى قازاقشاعا اۋدارىلدى. وسى كىتاپتىڭ 32-بەتىندە 1736 جىلدىڭ 22 شىلدەسىندەگى جاعداي جازىلىپتى: «... سودان ءتورت-بەس ساعات بويى كيىز ءۇيلى اۋىلدار ارقىلى ءجۇرىپ وتىردىق. قاسىما ەرىپ كەلە جاتقان ەلشىلەر سانى ون ءتورت كىسى بولاتىن. ولاردىڭ ەسىمدەرى بايبەك باتىر، شاعىرباي باتىر، جانداۋلەت، قۇرمانباي، اقمولاي، لاقا، مامىت (مامبەت), التاي، ابىلقايىر حاننىڭ جاساۋىلى قالىبەك، جانىبەك باتىردىڭ ەلشىسى لەپەس جانە باسقالار». وسى كىتاپتىڭ 47-بەتىندە «وسى ايدىڭ التىسى كۇنى (تامىز ايى) بايبەك پەن مامەت ابىلقايىر حاننىڭ ماعان جىبەرگەن سىيلىعىن الىپ كەلدى، ىشىندە بارقىتپەن تىستالعان ءبىر مالاقاي (تىماق), ءبىر پار اق سيسادان تىگىدگەن شالبار بار، تاعى ءبىر پار قارا شەگرەن ەتىك، ءبىر قىلىش جانە ۇزىندىعى ءۇش جارىم ارشىن تسيليندەرلى تۇتىك، ءبىر وقشانتاي جىبەرىپتى... سول كۇنى كەشكە قىرعىزدىڭ (قازاقتىڭ) بارلىق ەلشىلەرىن، حاننىڭ ۇلىن، تاشكەنتتىڭ ەلشىلەرىن ء(بارى قىرىق كىسى بولدى) قوناق ەتتىم، سىيلادىم»، – دەپ جازادى دجون كەستل.

اعىلشىن سۋرەتشىسى قازاق حانىنىڭ وتباسىن، اينالاسىنداعىلاردى جانە قازاقتىڭ سالت-داستۇرلەرىن جازا وتىرىپ، حان قاسىنداعى بي-باتىرلاردى دا ەستەن شىعارماعان. سونىڭ ءبىرى مامبەت اتالىق. ءتىپتى مامبەت بۇلعاقۇلى دجون كەستلدى سامارعا دەيىن شىعارىپ سالىپ، وبەر-سەكرەتار كيريللوۆپەن كەزدەسىپتى.

1738 جىلعى ۆ.ن.تاتيششەۆتىڭ جازبالارىندا: «...10-گو چيسلو ياۆيلسيا پوسىلاننوي پو ۋكازۋ تاينوگو سوۆەتنيكا ۆ كيرگيز-كايساتسكۋيۋ وردۋ باشكيرسكوي ستارشينا تايماس-تارحان س نيم پريسلاننىە وت ابۋلگاير-حانا سرەدنەي وردى جەنىبەكوۆ رودستۆەننيك، بۋكەنباي-باتىر دا مالوي وردى بايراك-بي س توۆارىسچي 9 چەلوۆەك». وسىنداعى 9 ادامنىڭ ءبىرى مامبەت اتالىق (23-بەتتە).

... «سپراشيۆالي ۋ نەگو تايماسا جانبەك، سەنكۋل، كۋناي، بۋكەي باتىري، بايشاۆ، بايراك، سيۋريۋك-بي، مامەت-اتالىك دا كارا پالۆان چتو دە گەنەرال ي مۋرزا وتدادۋت لي نام حانسكوگو سىنا. (25-بەت).

1748 جىلدىڭ 5 قازانىندا پاتشايىم ەليزاۆەتانىڭ اتىنا ۇسىنىس جولداعاندار تۋرالى «سنوشەنيا روسسي س كيرگيز-كايساكامي» اتتى ىستە ساقتالىنعان، وسى قۇجاتتىڭ №1 تىزىمىندە تۇلاق بي، ەكىنشىسىندە كەدەي بي، ءۇشىنشى بولىپ مامبەت اتالىق تاڭباسىن باسقان. 1748 جىلدىڭ قازان ايىندا قازاق ەلىنىڭ حان-سۇلتاندارى، بي-باتىرلارى باس قوسىپ، جوڭعارلارعا قارسى ۇرىستى اياقتاۋ تۋرالى كەڭەس وتكىزەدى. وسى جيىنعا مامبەت باتىر دا قاتىسقان. مامبەت بي 1748 جىلدىڭ قاراشا ايىندا باتىر سۇلتاندى اق كيىزگە كوتەرىپ، حان سايلاعانداردىڭ قاتارىندا بولادى. بۇل دەرەكتى سمايىل مولدا ابدىرازاقوۆ جازىپ قالدىرعان. دەمەك، مامبەت اتالىق كەيدە ەكىۇشتى باعىت ۇستاعانىن بايقايمىز. مۇنىڭ الدىندا عانا ول كىشى ءجۇزدىڭ كوپتەگەن بيلەرىمەن بىرگە ابىلقايىردىڭ ۇلكەن ۇلى نۇرالى سۇلتاندى حان ەتۋگە ۇسىنىس جاساعانى بەلگىلى.

سونىمەن قاتار مامبەت اتالىق بۇلعاقوۆتىڭ ەسىمى رەسەي قۇجاتتىندا 1730-1748 جىلدار ارالىعىندا ءجيى كەزدەسەدى. دەمەك شيرەك عاسىرعا جۋىق قازاق جۇرتشىلىعىنىڭ وركەندەپ، وسۋىنە بەلسەندى قىزمەت ەتكەن تۇلعا. كەيدە مامبەتتى باتىر دەپ تە اتايدى. ونىڭ ابىلقايىر باستاعان جاساقتا «بۇلانتى»، «بىلەۋتى» اڭىراقايداعى ۇرىستارعا قاتىسقانى جايلى اڭىز-اڭگىمەلەر بار. اقكەتە التاي باتىر يبەسكىۇلىمەن بىرگە، ارقايسىسى بەس ءجۇز، مىڭ كىسىلىك جاساقتى باسقارعاندارى ايتىلىپ، جازىلىپ تا ءجۇر. ورىنبور ءارحيۆىن اقتارعان جازۋشى جۇباتقان مۇراتباەۆ «مامبەت باتىر» (2000 ج.) ماقالاسىندا 500 جاساقتى باسقارىپ، جوڭعارلاردى جەڭۋگە ۇلەس قوسقانىن جازادى. تاعى ءبىر ەل اۋزىنداعى اڭگىمەلەردىڭ بىرىندە مامبەت اتالىقتىڭ 1692 جىلى تۋىپ، 103 جاسقا كەلگەندە ومىردەن وتكەندىگى ايتىلادى. ءتىپتى، مامبەت ءبيدىڭ 80 جاسىندا سادىر نايماننىڭ قىزىنا ۇيلەنىپ، ودان جانقارا، العارا دەگەن ۇلداردىڭ تۋعاندىعى ايتىلىپ ءجۇر.

ال جۇباتقان مۇراتباەۆ مامبەت اتالىقتىڭ 1759 جىلى 70 جاسىندا ومىردەن ءوتىپ، ورازا ايىندا قوجا احمەت ياسساۋي ماۆزولەيىندە جەرلەنگەنىن جازادى. قارت ۇستاز ناريمان مايقانوۆ (1920-2001) ءبيدىڭ قىس ايىندا قايتىس بولىپ (سۇيەگىن اماناتقا قالدىرىپ), كەيىننەن سۇيەگىن تۇركىستانداعى كەسەنەگە اكەلىپ كويىلعانىن ءسوز ەتكەنى تاعى بار.

تۇركىستانداعى «ازىرەت سۇلتان» ماۆزولەيىندە جاتقان مامبەت بابامىزعا قۇران باعىشتاۋ، ونىڭ رۋحىن ەسكە الۋ ماقساتىندا 2004 جىلدىڭ 4 جەلتوقسانىندا تۇركىستانعا بارىپ قۇران وقىتتىق.

كەسەنەنى ارالاپ، سۋرەتكە، ۆيدەوعا تۇستىك. ماۆزولەيدىڭ كىرەبەرىس قابىرعاسىنا وسىندا جەرلەنگەن حان، سۇلتان بيلەر ءتىزىمىنىڭ اراسىنان بابامىز مامبەت اتالىقتىڭ ەسىمىن كورىپ، مارقايىپ قايتتىق.

مامبەت اتالىققا (بي) سىر اقىن-جىراۋلارى كوپتەگەن ولەڭدەر ارناعان. سونىڭ ءبىرى ءدۇر وڭعار (1859-1902):

...تۋىپتى قۇتتىعايدان ءۇش ارىستان،

قايراتى كەم بولماپتى جولبارىستان.

اعاسى باتىر مامبەت، بي تاتىمبەت،

ءىنىسى پالۋان وتەي مەن ءبىر تۋىسقان، – دەپ جىرلاعان.

شىندىعىندا ارحيۆ قۇجاتتارىندا مامبەتتى باتىر دەمەي، «اتالىق»، بولماسا «بي» دەپ، ال تاتىمبەتتى «باتىر» دەپ جازعان دەرەكتەر ساقتاۋلى.

سونىمەن قاتار مامبەت بۇلعاقۇلىنىڭ سوڭىندا بيلىك شەشىمدەرىمەن قاتار قاناتتى سوزدەرى قالعان.

«...العاشقى تاربيە – انادان، ەل بيلەۋى اكەدەن»، «ساپاسى باردىڭ ساناسى بولار»، «بۇگىنگى بالا بۇركىت، ەرتەڭگى قىران بۇركىت» دەگەن تاعىلىمدى سوزدەرىندە ۇلكەن ءمان جاتىر. شيرەك عاسىرداي بيلىكتە بولعان مامبەت بۇلعاقۇلى جايلى جوعارىدا اتى اتالعان سيرەك كىتاپتاردا جازىلعانى بەكەر ەمەس. ويتكەنى مامبەت بۇلعاقۇلى بىرىنشىدەن، قازاق حاندىعىنىڭ بەرىك بولۋىنا، ەكىنشىدەن، سىرتقى جاۋدان قورعاۋداعى باسشىلىعى، ۇشىنشىدەن، ابىلقايىر حاننىڭ اتالىعى بولۋى، تورتىنشىدەن، شەتەلدىك ا.تەۆكەلەەۆ، ي.ك.كيريللوۆ، ۆ.ن.تاتيششەۆ، اعىلشىن سۋرەتشىسى دجون كەستلدەرمەن سويلەسۋى، بەسىنشىدەن، ابىلقايىر حان، بوپاي حانىم، نۇرالى، ەرالى، باراق، باتىر سۇلتاندارمەن ارالاس-قۇرالاس بولۋى جانە حان ولىمىنە اكەلىپ سوققان ۇلكەن داۋدى بەيبىت جولمەن شەشۋدەگى بيلىك ىستەرى ونىڭ قوعام قايراتكەرى دارەجەسىنە كوتەرىلۋىنە جول اشتى.

دەمەك مامبەت وسىنداي اتاق-دارەجەگە ساي ادام بولعان، قازاق ەلىنىڭ بۇتىندىگىنە ۇلەس قوسقان ءXVىىى عاسىرداعى باستى تۇلعالاردىڭ ءبىرى. سوندىقتان ونىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋ، ەسكە الۋ، ءتۇرلى يگى-شارالاردى وتىزۋگە سىر ەلى تۇگەل اتسالىسۋى قاجەت. بۇگىنگى ۇرپاقتى بۇگىنگى جايما-شۋاق زامانعا جەتكىزگەن وسىنداي بابالار.

تىنىشبەك دايراباي

زەرتتەۋشى، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى،

«تۇركىستان» گازەتى، №33, 18 تامىز، بەيسەنبى، 2016 جىل

سوڭعى جاڭالىقتار