21 ناۋرىز 2019, 11:54 1053 0 ىشكى ساياسات اسەل انۋاربەك

نان باعاسى قالاي قۇبىلماق؟

ەلىمىزدىڭ بىرقاتار ايماقتارىندا نان باعاسى قىمباتتاۋدا. بۇل جاعداي جىل باسىنان بەرى جالعاسىپ كەلەدى. وتكەن ايدا كەي ايماقتاردا بولكە نان قۇنى 5 تەڭگەگە كوتەرىلسە، بۇل جولى پاۆلودار، ورال، شىمكەنت، قوستانايدا بىردەن 10 تەڭگەگە قىمباتتاپ وتىر.

 جاسىراتىنى جوق، نان باعاسىنا قاتىستى وزگەرىستەر جىل سايىن قايتالانادى. ال بيىلعى جاعدايدى ناۋبايحاناشىلار تىكەلەي ۇننىڭ قىمباتتاۋىمەن بايلانىستىرۋدا. شىمكەنت تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا، بۇعان دەيىن قىركۇيەك ايىندا دا نان باعاسى 10 تەڭگەگە ارتقان. ول كەزدە ناۋبايحانالار جانارماي، ەلەكتر جانە سۋ باعاسىنىڭ قىمباتتاعانىن العا تارتىپ، جۇرتتى تىنىشتاندىرعان. ەندى ۇن تاپشىلىعى احۋالدى قيىنداتىپ وتىر. ۇننىڭ تاپشىلىعى باعانىڭ كوتەرىلۋىنە سەبەپ بولعاندىقتان، قاراپايىم جۇرت ناندى قىمباتقا ساتىپ الۋعا ءماجبۇر. كاسىپكەرلەر بۇرىن 1 قاپ ۇندى 4200 تەڭگەگە ساتىپ الاتىن. ءبىر قاپ ۇننىڭ قازىرگى باعاسى – 5200 تەڭگە. ايتا كەتەيىك، ميلليون تۇرعىنى بار شىمكەنت شاھارى ءۇشىن كۇن سايىن 40 ناۋبايحانا 50 توننا نان پىسىرەدى ەكەن. حالىقتى نانمەن قامتىپ وتىرعان 40 ناۋبايحانا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى دا جوعارى بولۋى كەرەكتىگىن العا تارتاتىن كاسىپكەرلەر باعانىڭ ءالى دە ءوسۋى مۇمكىن ەكەندىگىن ەسكەرتۋدە. ءتىپتى، الەۋمەتتىك جەلىلەردە «26 ناۋرىزدان باستاپ استانادا نان باعاسى 30 تەڭگەگە قىمباتتاۋى ىقتيمال» دەگەن حابارلامالار تارالۋدا. وڭىرلەردەگى شەندىلەر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ۋادە ەتكەن سۋبسيديانى بولمەگەنىن، سوندىقتان باعانى قىمباتتاتۋعا رۇقسات بەرگەندەرىن العا تارتۋدا. ال اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ۇنعا سۋبسيديا ءبولۋ جوباسىن ءالى دە ازىرلەپ جاتقان كورىنەدى. ايتا كەتەيىك، مينيسترلىك ءوندىرۋشى كاسىپورىندارعا باعانى كوتەرمەۋ ءۇشىن ءبولىپ كەلگەن سۋبسيديانى توقتاتقان. وعان جىل سايىن 11 مەن 15 ملرد تەڭگە ارالىعىندا قارجى قاراستىرىلعان.

اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ بار ماسەلە بيداي قۇنىنىڭ وسۋىنەن باستالعانىن ايتادى. سونداي-اق، مينيستر استىق تاپشىلىعىن دا جوققا شىعاردى. ءمينيستردىڭ دەرەگىنە سەنسەك، قازىر 10,5 ملن توننا استىق بار. ونىڭ 4 ملن تونناسى ەلەۆاتورلاردا. شارۋاشىلىقتاردا 6,3 ملن تونناسى ساقتاۋلى. 462 مىڭ تونناسى ۇن شىعاراتىن كاسىپورىنداردا. استىقتىڭ مۇنداي كولەمى ىشكى نارىقتى قامتۋعا ارتىعىمەن جەتەدى.

ەلدەگى استىق باعاسىن الەمدىك نارىق بەلگىلەيتىنى بەلگىلى. بيىلدىڭ وزىندە استىق باعاسى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 10 مىڭ تەڭگەگە قىمباتتاعان. ەلىمىزدىڭ باس اگرونومىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە، استىق قۇنىنىڭ قىمباتتاۋى وندىرۋشىلەر ءۇشىن ۇتىمدى بولماق. ياعني، ءبىزدىڭ استىق وندىرۋشىلەرىمىز جوعارى باعامەن ساتىپ، قارىزدارىنان قۇتىلىپ، كوكتەمگى جۇمىستاردى وتكىزۋگە قاراجاتتارىن الىپ وتىر. دەسەك تە، تونناسى 75 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلگەن استىق قۇنى قايتا ارزانداپ، 65-67 مىڭ تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتىر ەكەن. سول ءۇشىن نان باعاسى قۇبىلعانىمەن، ءارى قاراي قىمباتتامايدى. بىراق ءمينيستردىڭ بۇل سوزىنە سەنىممەن قارايتىندار از. ويتكەنى كاسىپكەرلەر شىعىنعا باتپاس ءۇشىن ناندى قىمباتتاتقاننان وزگە امالدارى جوق ەكەنىن جان-جاقتان جاريالاۋدا. ال اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى نان باعاسىن نەگىزسىز قىمباتتاتقان ناۋبايحانا يەلەرىنە ايىپپۇل سالىناتىنىن جەتكىزدى.

دەگەنمەن، بەيرەسمي دەرەككوزدەرى كەي وڭىرلەردە الەۋمەتتىك نان باعاسىنىڭ دا وسكەنىن جاريالاۋدا. بىرقاتار ايماقتاردا الەۋمەتتىك بولكە نان قۇنى 5 تەڭگەگە كوتەرىلىپتى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك نان باعاسى بيىل 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 6 تەڭگەگە وسكەن. ەندى مينيسترلىك وكىلدەرى الەۋمەتتىك نان باعاسىن ءجىتى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرماق. «وعان ءتيىستى مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ، جاعداي باقىلاۋدا بولادى»، – دەيدى مينيستر ساپارحان وماروۆ.

سونىمەن قاتار، قازىر ايماقتارداعى اكىمدىكتەر تۇرعىندارعا ارنالعان الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاۋارلارعا دەگەن باعانىڭ كۇرت كوتەرىلۋىنە جول بەرمەۋ بويىنشا شارالاردى قولعا الۋدا. بۇگىندە تۇراقتاندىرۋ قورلارىن قالىپتاستىرۋعا ارنالعان 3,1 ملرد تەڭگە كولەمىندە قارجى بار، بۇل قاراجاتتى اكىمدىكتەر نان باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا دا جۇمساي الادى. سوندىقتان، نان باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا مينيسترلىك تە، اكىمدىكتەر دە ارەكەت ەتۋى ءتيىس.

سوڭعى جاڭالىقتار