13 تامىز, 15:04 720 0 ءبىلىم انار لەپەسوۆا

مۇعالىمنىڭ مينيستردەن نەسى كەم؟

«التى الاشتىڭ بالاسى باس قوسسا، ءتور – مۇعالىمدىكى» دەگەن ماعجان اقىننىڭ ءسوزى­مەن ءوسىپ-ونگەن قازاق ۇستازدى ارقاشان ۇلىق تۇتقان. قۇرمەت-قوشەمەتتى اۋەلى مۇعالىمگە كورسەتكەن. الايدا بۇگىندە ديپلوم ساتاتىن وقۋ ورىندارىنىڭ كوبەيۋى، جالاقىنىڭ تومەندىگى، جۇكتەمەنىڭ كوپتىگى، قوعامدىق جۇمىس اتاۋلىعا مۇعالىمدەردىڭ جەگىلۋى «ۇستاز» دەگەن ۇلى اتاۋدىڭ قادىر-قاسيەتىن تومەندەتكەندەي. مۇنى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى دە مويىنداپ، مۇعالىمنىڭ قوعامداعى بەدە­لىن كوتەرۋ ءۇشىن «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن ۇسىندى. زاڭ شىعارۋشى ورگان قابىرعاسىندا ۇزاق تالقىلانعان قۇجات وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا قابىلداندى، بيىلدان باستاپ قولدانىسقا ەندى. ۇستازدار قاۋىمى ۇزاق كۇتكەن بۇل زاڭ، شىنىندا، مۇعالىمدەردىڭ مارتەبەسىن كوتەرە الا ما؟ قيت ەتسە مۇعالىمدى ايىپتاپ، اتاق-ابىرويىن اياققا تاپتاۋدان تايىنبايتىن اتا-انانىڭ الدىندا پەداگوگتىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا قاۋقارلى ما؟

ۇستاز مارتەبەسى نەگە تومەندەدى؟

جاسىراتىنى جوق، وسى كۇنگە دەيىن مۇعا­لىمدەرسىز ەشبىر قوعامدىق شارا وتكەن ەمەس. بالالارعا ءبىلىم بەرۋ، داپتەر تەكسەرۋ، قۇجات تولتىرۋدان بولەك، ۇستازدار اكىمدەردىڭ ەسەپتىك جيىنى، مادەني شارالار، سەمينار-كونفەرەنتسيالاردا ادام قاراسىن تولتىرۋ، «ءتىرى ءدالىز» جاساۋ ءۇشىن جەگىلەتىن. قاعازباستىلىقتان قاجىپ، تولاستامايتىن تەكسەرىستەردەن جۇيكەسى توزعان پەداگوگتار ەڭ باستى مىندەتى – ءبىلىم بەرۋ، وسكەلەڭ ۇرپاقتى تاربيەلەۋگە كەلگەندە اقساماي قايتسىن؟ جۇك­تەمەنىڭ كوپتىگى، جالاقىنىڭ ازدىعى ۇستازدىققا بەت بۇرۋعا ىنتالى جاستاردىڭ قاتارىن ازايتتى. الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر تالانتتى، قابىلەتتى جاس­تاردىڭ پەداگوگ بولۋعا  قۇلىقسىز ەكەنىن كور­سەتىپ وتىر. اقپاراتتىق-ساراپتامالىق ورتالىق ماماندارى جۇرگىزگەن ساۋالناما قورىتىندىسىنا سۇيەن­سەك، ەلىمىزدە  «التىن بەلگى» يەگەرلەرىنىڭ  7 پايىزى عانا پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردى تاڭدايدى ەكەن.

ال دامىعان مەملەكەتتەردە، ءما­سە­لەن، جاپونيادا مۇعالىم – ەڭ قادىرلى ماماندىق. ۇستازدىڭ جالاقىسى سول ەلدىڭ ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ەڭ­بەك­اقى­­سى مەن بىردەي. ەۋروپادا ەڭ ۇزدىك وقۋ­شىلار عانا مۇعالىم ماماندىعىن تاڭ­داي الادى. ۇستازدىڭ بەدەلى فينليان­ديادا، سينگاپۋر، وڭتۇستىك كورەيادا دا  جوعارى.  پەداگوگيكالىق ماماندىقتار باي­قاۋىندا ءبىر ورىنعا 10 ادام تالاساتىن كورىنەدى.

«پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ قا­زاق­­ستاندا دا مۇعالىم دەيتىن مارتەبەلى ما­­ماندىقتى ءوز تۇعىرىنا قوندىرۋدى ماق­­سات ەتكەن. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، ەڭ اۋەلى، بۇعان دەيىن مۇنداي زاڭ تمد كەڭىس­تىگىندە تەك قىرعىزستاندا عانا قا­بىلدانعان. ال ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ءالى كۇن­گە دەيىن ۇستاز بەدەلى 2007 جىلعى 27 ءشىل­دەدە قابىلدانعان «ءبىلىم تۋرالى» زاڭداعى «پەداگوگ قىزمەتكەردىڭ ءمار­تەبەسى» تاراۋىنداعى 4 باپقا عانا يەك ارتىپ كەلدى. مۇندا ۇستازداردىڭ ءىرىلى-ۇساقتى الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋ تەتىگى، جالاقى تولەۋ، جۇمىسقا قابىلداۋ ءتارتىبى عانا ناقتى كورسەتىلدى. سونىڭ سالدارىنان بۇگىنگى قوعام ۇستاز بەدەلىن كوتەرۋ ماسەلەسىمەن بەتپە-بەت كەلدى.

ماسەلەنىڭ كۇن وتكەن سايىن كۇر­دەلەنە تۇسكەنىن كورىپ، وتكەن جىلى تامىز كونفەرەنتسياسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتكە مۇعالىمدەردىڭ بەدەلىن كو­تەرۋ­دىڭ كەشەندى شارالارىن ازىرلەۋدى تاپ­سىردى.

«بۇگىندە مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەكاقىسى ەڭ تومەنگى ايلىقتاردىڭ ءبىرى بولىپ تۇر. ەكونوميكاداعى ورتاشا ەڭبە­كاقى­نىڭ 65 پايىزى عانا. ارينە، مۇنىمەن كەلىسپەيمىز. سوندىقتان ۇكىمەتكە ءبىلىم جۇيەسىنە بىلىكتى ماماندار تارتۋ ماقسا­تىندا جانە پەداگوگتاردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ءۇشىن مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەكاقى­سىن 4 جىلدىڭ ىشىندە 2 ەسە ارتتىرۋدى تاپ­سىرامىن»، – دەگەن ەدى پرەزيدەنت سول جيىندا.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا «پە­داگوگ مارتەبەسى تۋرالى» قازاقستان زاڭى قابىلداندى. 21 باپتان تۇراتىن قۇ­جات 4 باعىتتى قامتيدى. اتاپ ايت­قان­دا، ءبىرىنشى – ۇستازداردىڭ قۇقىق­تا­رىن كەڭەيتۋ جانە وزىنە ءتان ەمەس جۇ­مىستان بوساتۋ، جۇكتەمەسىن ازايتۋ، ەكىن­شى – مۇعالىم قىزمەتىنە قوياتىن تا­لاپتاردى كۇشەيتۋ، ءۇشىنشى – ما­تەريال­دىق ەمەس ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرى، ءتورتىنشى ماتەريالدىق ىنتالاندىرۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلعان.

ۇستازدار قوعامدىق جۇمىستارعا جەگىلمەيدى

ءبىرىنشى باعىتتاعى نورمالار مۇعالىمدەردى ارتىق جۇمىستان، نەگىزسىز تەكسەرۋلەردەن، قىزمەتىنە كەدەرگى كەلتىرەتىن قاعازباستىلىقتان ارىلتۋدى كوزدەيدى. حالىقارالىق TALIS زەرتتەۋلەرىنىڭ كورسەتكىشتەرىنە سۇيەنسەك، تمد، ەقىۇ مەملەكەتتەرىمەن سا­لىستىرعاندا قازاقستاندىق پەداگوگ­تار­دىڭ جۇكتەمەسى وتە كوپ. مىسالى، ەقىۇ مەملەكەتتەرىندە 38 ساعات بولسا، بىزدە – 48,8 ساعات.

زاڭداعى نەگىزگى جانە ماڭىزدى نور­ما – «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ­شىلىق تۋرالى» كودەكس شەڭبەرىندە پە­داگوگتىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەرىن ورىن­داۋ كەزىندە ولارعا قاتىستى جەكە تۇل­عالاردىڭ ادەپسىز مىنەز-قۇلىق تا­نىت­قانى، سونىڭ ىشىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى نەمەسە تەلەكوممۋنيكاتسيا جۇيەسى ارقىلى دورەكىلىك كور­سەتكەنى، بىلاپىت سويلەگەنى جانە قور­لاعانى ءۇشىن ايىپپۇل سالىنادى.

بۇدان بولەك، پەداگوگتى كاسىبي ءمىن­دەتتەرمەن بايلانىستى ەمەس جۇ­مىس تۇرلەرىنە تارتقان، مۇعالىمنەن ءبى­لىم بەرۋ سالاسىنداعى قر زاڭنا­ما­سىن­دا كوزدەلمەگەن ەسەپتىلىكتى نەمەسە اق­پاراتتى تالاپ ەتكەندەر دە ەسكەرتۋ الىپ، ايىپپۇل ارقالايدى.

سونداي-اق مەملەكەتتىك ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ مۇعالىمدەرىنە تاۋار­لار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى سا­تىپ الۋ بويىنشا مىندەت جۇكتەۋ ءجا­نە ونىڭ ءوز كاسىپتىك قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىم­داردىڭ ءىس-شارالارىن وتكىزۋگە تارتۋ تۇرىندەگى ارەكەتتەر دە بۇدان بىلاي جازاسىز قالمايدى.

پسيحياتريالىق جانە ناركولو­گيا­لىق ەسەپتە تۇرعان نەمەسە ءوز­گ­ە دە شەكتەۋلەرى بار ازاماتتاردى، سون­داي-اق، پەداگوگيكالىق ءبىلىمى بارىن راس­تايتىن قۇجاتى جوق ادامداردى مۇ­عالىمدىك قىزمەتكە تارتقاندار دا جازالانادى. «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ بويىنشا ولارعا 64 مىڭ تەڭگە ايىپپۇل سالىنادى.

مۇعالىمدەردىڭ مارتەبەسى دەگەندە ەڭ اۋەلى ويعا ورالاتىنى – ۇس­تاز­دار­دىڭ وقۋشى الدىنداعى بەدەلى، اتا-انا الدىنداعى ابىرويى. مۇعالىمگە دورەكىلىك كورسەتەتىن، بالاعاتتاۋدان، ءتىپتى كۇش كورسەتۋدەن تايىنبايتىن وقۋ­شىلاردىڭ كوبەيۋى، بالاسىنىڭ ءسوزىن سويلەيمىن دەپ ۇستازدىڭ ار-نامىسىن اياققا تاپتايتىن اتا-انانىڭ ارتۋى قو­عامنىڭ پەداگوگيكالىق مامان­دىق­تارعا دەگەن كوزقاراسىن وزگەرتتى. ۇستاز­دىقتى جۇرەك قالاۋىمەن ەمەس، ءماجبۇر­لىكتەن، مەملەكەتتىك گرانت ارقىلى وقۋ ءۇشىن عانا تاڭدايتىنداردىڭ قاتارى كوبەيدى.

ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جاڭا زاڭ ارقىلى بۇل ماسەلەنىڭ دە شەشىمىن تابۋعا تىرىسىپتى.  كامە­لەت­كە تولماعانداردى تاربيەلەۋ مەن وقى­تۋ، ولاردىڭ قۇقىقتارى مەن ءمۇد­دە­لەرىن قورعاۋ جونىندەگى ءوز مىندەتتەرىن ورىن­داماعانى ءۇشىن اتا-انالارعا نەمەسە ولاردىڭ زاڭدى وكىلدەرىنە ايىپ­پۇل سالىنادى.  اتاپ ايتقاندا، ۇستاز­دىڭ ار-نامىسىنا نۇقسان كەلتىرۋ، ونىڭ ىشىندە باق نەمەسە تەلەكوممۋنيكاتسيا جەلىلەرى ارقىلى ابىرويىنا نۇقسان كەلتىرگەنى ءۇشىن جەكە تۇلعالارعا 77 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىنادى.

ال 12 جاستان 16 جاسقا دەيىنگى جا­­­سوسپىرىمدەردىڭ جاساعان ءجۇ­گەن­سىز ارەكەتتەرى ءۇشىن ولاردىڭ اتا-انا­سى 53 مىڭ تەڭگە (20 اەك) ايىپپۇل ءتو­لەۋگە مىندەتتەلمەك. ال وقۋشى 1 جىل ءىشىن­دە ورىنسىز قىلىعىن قايتالايتىن بول­سا، اتا-اناسىنا سالىناتىن ايىپپۇل بۇدان ەكى ەسە ارتادى.

زاڭنىڭ ەكىنشى باعىتى مۇعا­لىم­دەردىڭ قىزمەتىنە قويىلاتىن تا­لاپتاردى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان. مۇن­داعى ماقسات – ۇستازدىقتى ەكىنىڭ ءبى­رىنە قولجەتىمدى كاسىپ ەمەس، تاڭداۋ­لىلار، بىلىمدىلەر عانا يگەرە الاتىن ماماندىق رەتىندە مويىنداتۋ.  قۇجاتقا سايكەس، 2022 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ مۇعالىم رەتىندە كاسىبي قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋعا العاش رەت كىرىسەتىن تۇلعالار پەداگوگ بىلىكتىلىگىنىڭ سايكەستىگىن راستاۋى ءتيىس. ياعني، ءبىلىم بەرۋگە، شاكىرت ءتار­بيەلەۋگە قابىلەتتى ەكەنىن دالەل­دە­مەيىن­شە جۇمىسقا ورنالاسا المايدى.

مۇعالىمدەردىڭ ەتيكا ماسەلەلەرى دە ايرىقشا نازارعا الىنباق. ءار ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىندە ادەپ بويىنشا كەڭەستەر ينستيتۋتى ەنگىزىلەدى.

ايلىعى شايلىعىنا جەتە مە؟

زاڭداعى ءۇشىنشى باعىت – ماتە­ريال­دىق ەمەس ىنتالاندىرۋ تە­تىك­تەرى. بۇدان بىلاي مۇعالىمدەردىڭ با­لالارىنا بالاباقشالاردا ءبىرىنشى كە­زەكتە ورىن بەرىلەدى. بۇعان قوسا «قا­زاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ۇستازى» مەم­لەكەتتىك ماراپاتىنىڭ جاڭا ءتۇرى سياق­تى بىرقاتار ماتەريالدىق ەمەس ىن­تالاندىرۋ دا ەنگىزىلدى. اسكەري قىز­مەتكە شاقىرۋدى كەيىنگە قالدىرۋ، اۋىل مۇعالىمدەرىنىڭ ەڭبەكاقىسىن ارتتىرۋ، «ۇزدىك پەداگوگ»، «جوو-نىڭ ۇزدىك وقى­تۋ­شىسى» گرانتتارى سياقتى الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر دە زاڭدا ساقتالعان. بۇدان ءبو­لەك، بارلىق پەداگوگ الداعى ۋاقىتتا كە­زەكتى ەڭبەك دەمالىسىنا 42 كۇننەن ەمەس، 56 كۇندىك دەمالىسقا شىعاتىن بو­لادى.

ال ءتورتىنشىسى – ماتەريالدىق ىن­تالاندىرۋ ماسەلەلەرى. پەداگوگ بەدەلى جايلى ايتىلعاندا، جالاقى ماسەلەسىنە سوقپاي ءوتۋ مۇمكىن ەمەس. ۇستازدار ەڭبەكاقىسىنىڭ ازدىعى، مۇ­عا­لىمدەرگە ارتىلعان جۇكتەمەنىڭ ءتو­لە­نەتىن ايلىققا ساي كەلمەۋى تالاي ءمار­تە ايتىلدى، جازىلدى.  ارينە، بارلىعىن قارجىعا تىرەپ قويۋعا تاعى بولمايدى. ءبى­راق قاي ۋاقىتتا دا، قاي سالادا دا ەڭ­بەكتىڭ لايىقتى باعالانۋى ماڭىزدى.

ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك، قازاق­ستان­دىق ۇستازداردىڭ جالاقىسى رەسپۋبليكاداعى ورتاشا جالاقىنىڭ 65 پايىزى. ال ءبىلىم سالاسىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولەتىن فينليانديا، شۆە­تسيا، نيدەرلاند ەلدەرىندە مۇعالىم­دەر­دىڭ ەڭبەكاقىسى ەلدەگى ورتاشا جالا­قى­نىڭ 100 پايىزىنا تەڭ.

جىل سايىن ءتۇرلى سالالارعا زەرت­تەۋ جۇرگىزىپ، قوعام ءومى­رىن­دەگى ماڭىزدى كورسەتكىشتەردى جاريالايتىن Willis Tower Watson كونسالتينگتىك كومپانياسىنىڭ دەرەگىنە سۇيەن­سەك، ليۋكسەمبۋرگتە ۇستازداردىڭ ور­تاشا جىلدىق جالاقىسى 79 مىڭ دوللار بولسا، شۆەيتساريادا – 69 مىڭ، گەرمانيادا – 61 مىڭ، نورۆەگيادا  47 مىڭ دوللار شاماسىندا ەكەن. دانيا ۇستازدارى جىلىنا 46 مىڭ دوللاردان استام تابىس تاپسا، اقش مۇعالىمدەرىنىڭ جىلدىق ەڭبەكاقىسى – 43 مىڭ دوللار.

ال قازاقستاندا مۇعالىمدەردىڭ جىل­دىق جالاقىسى 5 مىڭ دول­لار­عا دا جەتپەيدى. بيىلعى قاڭتارعا دەيىن قالا مەكتەپتەرىندە ساباق بەرەتىن 25 جىلدىق ەڭبەك ءوتىلى بار، جوعارى سا­­­­­نات­تاعى مۇعالىمنىڭ ناقتى جالاقى-سى – 83 176 تەڭگە، داپتەر تەكسەرىپ، سىنىپ جەتەكشى بولعانى ءۇشىن – 25 130 تەڭگە، ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنى ءۇشىن – 24 953 تەڭگە، جالپى  ايىنا 133 258 تەڭگە تابىس تاۋىپ كەلدى. ال  15 جىل­دىق ەڭبەك ءوتىلى بار، ءبىرىنشى سا­نات­تاعى مۇعالىمنىڭ ناقتى جالاقىسى – 72 381 تەڭگە، داپتەر تەكسەرىپ، سىنىپ جەتەكشى بولعانى ءۇشىن – 24 050 تەڭگە، ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنى ءۇشىن – 21 714 تەڭگە، جالپى 118 145 تەڭ­گە الىپ ءجۇردى. ەڭبەك ءوتىلى از، ساناتى جوق مۇعالىمنىڭ جالاقىسىن ءارى قاراي ءوزىڭىز شامالاي بەرىڭىز.

قالاداعى ارىپتەستەرىنە قارا­عان­دا، اۋىل مۇعالىمدەرىنىڭ جا­­­لا­قىسى ءبىرشاما جوعارى. 25 جىلدىق ەڭ­­بەك ءوتىلى بار، جوعارى ساناتتاعى مۇ­عا­لىمنىڭ ناقتى جالاقىسى – 103 970 تەڭ­­گە، داپتەر تەكسەرىپ، سىنىپ جەتەكشى بول­عانى ءۇشىن – 27 209 تەڭگە، ءبىلىم بە­رۋ­دىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنى ءۇشىن –  31 191 تەڭگە تولەندى، ياعني ايلىق تا­بىسى  162 370 تەڭگە بولدى. ال 15 جىل­دىق ەڭبەك ءوتىلى بار، ءبىرىنشى ساناتتاعى مۇ­عالىمنىڭ ناقتى جالاقىسى – 90 476 تەڭگە، داپتەر تەكسەرىپ، سىنىپ جەتەكشى بول­عانى ءۇشىن – 25 860 تەڭگە، ءبىلىم بە­رۋ­­دىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنى ءۇشىن – 27 143 تەڭگە، جالپى 143 478 تەڭگە الىپ ءجۇردى. 3 جىلدىق ەڭبەك ءوتىلى بار، ساناتى جوق مۇعالىمنىڭ ناقتى جالاقى­سى –
70 788 تەڭگە، داپتەر تەكسەرىپ، سى­نىپ جەتەكشى بولعانى ءۇشىن – 23 891 تەڭگە، ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنى ءۇشىن – 21 236 تەڭگە، جالپى  115 915 تەڭگە تابىس تاۋىپ كەلدى. مۇنى 12 ايعا كوبەيتىپ، 420-عا (اقش دوللارىنىڭ باعامى) ءبولىڭىز دە، شىققان سومانى جوعارىدا اتالعان ەلدەردەگى ۇستازدار­دىڭ جالاقىسىمەن سالىستىرىپ كو­رىڭىز. ايىرماشىلىق جەر مەن كوكتەي. وسىدان كەيىن پەداگوگ مارتەبەسىن جالاقىمەن بايلانىستىرۋدىڭ قاجەتى جوق دەي الماسىمىز انىق.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تامىز كونفەرەنتسياسىنداعى تاپسىرماسى بويىنشا بيىلعى جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ ەل ۇستازدارىنىڭ جالاقىسى 25 پايىزعا كوبەيدى. الداعى ءۇش جىلدا ەڭبەكاقىلارىنا تاعى 25 پايىزدان قوسىلىپ، جالپى 4 جىل ىشىندە مۇعالىمدەردىڭ تابىسى 2 ەسە ارتپاق.

بۇدان بولەك، «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ اياسىندا بيىلعى قىر­كۇيەكتەن باستاپ  ۇستازدارعا داپتەر تەكسەرۋ مەن سىنىپ جەتەكشىلىگى ءۇشىن تولەنەتىن ۇستەماقى كولەمى ەكى ەسەگە ار­تادى. سونداي-اق عىلىمي-پەداگوگي­كالىق باعىت بويىنشا ماگيستر دارە­جەسى بار باستاۋىش، نەگىزگى ورتا، جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ مۇعا­لىم­دەرىنە 10 اەك (26 510 تەڭگە) كولەمىندە قوسىمشا اقى تولەنەدى. ال باستاۋىش، نەگىزگى ورتا، جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تالىمگەرلىك جۇرگىزەتىن مۇ­عالىمدەرىنىڭ جالاقىسىنا 17 697 تەڭگە كولەمىندە ۇستەماقى قوسىلادى.

سونىمەن قاتار ۇستازداردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋدى كوزدەيتىن زاڭ شەڭبەرىندە فيزيكا، حيميا، بيولوگيا، ينفورماتيكا پاندەرىن اعىلشىن تىلىندە وتەتىن وقىتۋشىلاردىڭ بازا­لىق لاۋازىمدىق جالاقىسىنا 200 پايىز­عا دەيىن قوسىمشا اقى تاعايىن­دالادى. ال پەداگوگ-شەبەر بىلىكتىلىگى بار مۇ­عالىمدەرگە – لاۋازىمدىق جالاقى­نىڭ 50 پايىزى، پەداگوگ-زەرتتەۋشى سانا­تى ءۇشىن – لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ 40 پايىزى، پەداگوگ-ساراپشى ساناتى ءۇشىن – لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ 35 پايى­زى، پەداگوگ-مودەراتور ساناتى ءۇشىن  لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ 30 پايى­زى مولشەرىندە ۇستەماقى تولەن­بەك.

«پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭدى ىسكە اسىرىپ، مۇعالىمدەرگە ۋادە ەتىلگەن ۇستەماقىلاردى تولەۋ ءۇشىن رەسپۋب­لي­كالىق بيۋدجەتتەن 2020-2022 جىلدارعا قوسىمشا 2 ترلن 282 ملرد تەڭگە (2020 جىلى – 404 ملرد تەڭگە، 2021 جىلى – 770 ملرد تەڭگە، 2022 جىلى –1 ترلن 108 ملرد تەڭگە) بولىنگەن. از قارجى ەمەس. ءدىت­تەگەن جەرىنە جەتىپ، كوزدەلگەن ماق­ساتتى ورىنداۋعا جۇمسالسا بولعانى. يگەرىلمەگەن، قولدى بولعان، جەلگە ۇشقان قازىنا قارجىسى ونسىز دا قىرۋار.

P.S.

جاڭا وقۋ جىلىنىڭ العاشقى توقسانىندا مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارى قاشىقتان وقىتاتىنىن سىلتاۋ­راتىپ، مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسىن ازايتۋعا وقتالعاندار بولىپتى.  مينيستر اسحات ايماعامبەتوۆ بۇعان جول بەرىلمەيتىنىن قاداپ ايتتى. ويتكەنى ونلاين وقۋ مۇعالىمدەردىڭ جۇكتەمەسىن كوبەيتپەسە، ازايتقان جوق. جاڭا فورماتقا ءوزى بەيىمدەلىپ قانا قويماي، وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردى ۇيرەتۋ وڭاي شارۋا ەمەس. تەحنيكا تاپشىلىعى، ينتەرنەتتىڭ السىزدىگى سەكىلدى ءتۇيىنى تارقاماعان تۇيتكىلدەرگە قاراماستان، وسكەلەڭ ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم، تاعىلىمدى تاربيە بەرۋ ءۇشىن تالماي ىزدەنىپ جۇرگەن ۇستازداردىڭ ەڭبەگى – ەرلىك. كوكتەمدە بالالارىن قاشىقتان وقىتامىز دەپ سابىرى سارقىلىپ، جۇيكەسى سىر بەرە باستاعان اتا-انالاردىڭ اۋزىنان «ۇستازدارعا ەسكەرتكىش قويۋ كەرەك» دەگەندى كوپ ەستىدىك. راسىندا دا، تەمىردەي ءتوزىم، سارقىلماس مەيىرىم، تەرەڭ ءبىلىم يەسى – مۇعالىمدەردى قالاي قۇرمەتتەسەك تە ارتىق ەتپەيدى.

سوڭعى جاڭالىقتار