13 تامىز, 11:23 2362 0 تاريح انار لەپەسوۆا

الەمدىك سەنساتسيا: كونە تۇركىستان ورنىنان مەكتەپ جانە قىش بۇيىمدار تسەحى تابىلدى

قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى اۋماعىنان تاريحي نىساندار تابىلدى. ارحەلوگتار بۇل الەمدىك سەنساتسيالىق جاڭالىق ەكەنىن ءمالىم ەتتى.

«ەسكى تۇركىستان قالاسىنىڭ كونە شاحريستانىنان XVIII-XIX عاسىرلارعا ءتان كەرۋەن ساراي، مونشا، كەراميكالىق تسەح، مەكتەپ ورىندارى جانە جەتى اتا قاقپاسىنا دەيىنگى ورتاعاسىرلىق ماگيسترالدى كوشە بويىنان حانداردىڭ ناماز وقيتىن جەكە بولمەسى مەن اسكەري مۇنارالار، قوناق قابىلدايتىن بولمەلەر تابىلدى»، دەلىنگەن «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ حابارلاماسىندا.

تاكيا قاقپاسىنىڭ جانىنان تابىلعان ۇلكەن كەرۋەن سارايدا - قۇجاتتار مەن باعالى زاتتار ساقتايتىن ارنايى قۋىستار، قابىلداۋ بولمەسى، اۋلاسى مەن قويمالارى، كەرۋەنشىلەر تۇراتىن بولمەلەرى، نامازحاناسى، «ءمۇريچا» دەپ اتالاتىن ءبىر بولمەلى مونشاسى بار.

سونىمەن قاتار زەرتتەۋشىلەر كونە تۇركىستاندا العاشقى مەكتەپتى تاپتى. مەكتەپ اۋلاسىنىڭ ەكىگە ءبولىنۋى ءبىر جاعىندا ۇل، ەكىنشى جاعىندا قىز بالالار وقىعانىن كورسەتەدى. مۇندا سىرتتان كەلگەن بالالاردىڭ جاتىپ وقۋىنا ارنالعان بولمەلەرى بار. سونداي اق، قازاقستاندا العاش رەت قىش ىدىس جاسايتىن تسەح تابىلدى.

«ۇلكەن كولەمدەگى قىش (كەراميكا) بۇيىمدار شىعاراتىن ورىننىڭ انىقتالۋى سەنساتسيالىق وقيعا دەۋگە بولادى. ياساۋي كەسەنەسى اۋماعىندا ورنالاسقان قىش بۇيىمدارىن دايىندايتىن كەڭ اۋقىمدى كەشەندە ساز يلەيتىن، ىدىس-اياق جاسايتىن، كەپتىرەتىن، كۇيدىرەتىن، ساقتايتىن ورىنداردىڭ بارلىعى قاراستىرىلعان»، دەلىنگەن حابارلامادا.

شاحريستاننان تابىلعان كىشىگىرىم مونشا قۇرىلىسى بىرنەشە بولمەلەردەن تۇرادى. سۋ رەزەرۆۋارى سياقتى – ساردوبا دا ساقتالعان. ەرەكشەلىگى قۇرىلىستان بولەك قىزمەتكەرلەر ءۇشىن ارنايى بولمەلەرى بار. ەمدىك قاسيەتى بار تۇنبالار دايىندايتىن ۆاننا سياقتى ىدىس تا ساقتالعان.

ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى قر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ باستاماسىمەن «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ دامۋ تۇجىرىمداماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلۋدا.

زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن قازاق عىلىمي-زەرتتەۋ مادەنيەت ينستيتۋتى مەن «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ تاريحشى، عالىم، ارحەولوگ ماماندارى اينالىسىپ كەلەدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار