6 تامىز, 15:44 1724 0 اتاجۇرت باقىتبەك قادىر

بولات زاۋتۇلى: كوش جولىنداعى كەدەرگىلەر الىناتىن كەز كەلدى

مامىر ايىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستاننىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كوشى-قون پروتسەستەرىن رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىنا قول قويعان بولا­تىن. وسىلايشا «حالىقتىڭ كوشى-قونى تۋرا-لى» زاڭىنىڭ كەيبىر قۇقىقتىق نورماتيۆتىك اكتى­لەرى­نە وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. الايدا كەيبىر قۇزىرلى ورىنداردىڭ كوشى-قون سالاسىنا قاتىستى بۇيرىق، قاۋلى ەرەجەلەرى وزگەرسسىز قال­دى. وسى جايىندا جانە جالپى كوشى-قون قىزمەتى تۋ­رالى «وتانداستار قورى» كەاق جانىنان قۇرىل­عان قانداستاردى اقپاراتتىق قولداۋ ورتا­لى­عىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولات زاۋتۇلىنىڭ پىكىرىن بىلگەن ەدىك.

– كەلەسى جىلى قازاق كوشىنىڭ باستالعانىنا 30 جىل تولادى. تاريح ءۇشىن از ۋاقىت بولعانىمەن، بەل­گىلى ءبىر سالانىڭ كەمەلدەنىپ دامۋىنا جەتكىلىكتى مەر­زىم. الايدا كوشى-قون سالاسىندا ءالى دە تۇيتكىلدى ءما­سەلە كوپ. مۇنىڭ سەبەبى نەدە؟

– 2017 جىلى وتكەن الەم قازاقتارىنىڭ V قۇرىلتايىندا    قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ شەتەلدەگى قازاقتارمەن بايلانىس جاساپ، ولاردىڭ اتاجۇرتقا ورالۋىنا كەڭ جول اشۋ، كوشى-قونداعى جاعدايدى وزگەرتىپ، ءبىر جۇيەگە ءتۇسىرۋ تۋرالى اتاپ كورسەتىپ، ۇكىمەتكە ناق­تى تاپسىرما بەردى. بۇل تاپسىرمالارىنىڭ ءبىرى – «وتانداستار» قورى قۇرىلىپ، وسى قور مەن دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداس­تىعى­نىڭ بىرلەسۋىندە شەتەلدەگى اعايىندارمەن بايلانىس جاسا­لىپ، ولاردىڭ اتاجۇرتقا ورالۋىنىڭ بارلىق ماسەلەسىن قام­تيتىن كەشەندى باعدارلاما ازىرلەنۋى قاجەت. «وتانداستار قورى» بۇگىندە ەلىمىزدەگى بارلىق مەملەكەتتىك مەكەمەلەرمەن، قۇزىرلى ورگاندارمەن، بيزنەس ورتامەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ، قوردىڭ بارلىق جوباسى دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسە جۇزەگە اسىرىلۋدا. «وتانداستار قورى» جانىنان ەلگە كوشىپ كەلگەن قانداستاردىڭ جاڭا ورتاعا بەيىمدەلۋى ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن بىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعى مەن قوعامدىق قا­بىلداۋ فرونت كەڭسەلەرى ەلىمىزدىڭ 10 وبلىس ورتالىعىندا اشىل­عان. «دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى» رقب مەن «وتانداستار قورى» كەاق فرونت كەڭسە ماماندارى قانداستارعا قا­جەتتى ءنورماتيۆتى-قۇقىقتىق اكتىلەر بويىنشا اقپاراتتىق ءجا­نە كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەس بەرىپ، تۋىنداعان ماسەلەلەردىڭ ناق­تى شەشىلۋىنە قولداۋ كورسەتىپ، جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك مە­كەمە، قۇزىرلى ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس اتقارۋدا. وكىنىشكە قاراي، قازىر بۇكىل الەم بۇرىن-سوڭدى بولماعان كۇردەلى جاع­دايمەن بەتپە-بەت كەلىپ، كوروناۆيرۋس ىندەتى دۇنيەجۇزىنە جايى­لىپ بارا جاتقانىنا بايلانىستى ۇكىمەت تاراپىنان توتەنشە جاعداي جاريالاپ، كارانتيندىك شەكتەۋلەر قويىلعاندىقتان، كوپتەگەن جوبا كەيىنگە قالىپ تۇر. الايدا قانداستاردىڭ كوشىپ كەلىپ، جاڭا ورتاعا بەيىمدەلىپ كەتۋىنە ءالى دە بولسا بوگەت بولىپ تۇرعان قۇقىقتىق نورماتيۆتىك اكتىلەر، قۇزىرلى مينيستر­لىكتەر­دىڭ بۇيرىق ەرەجەلەرى بارشىلىق. ايتسە دە، قانداستاردىڭ ۇسى­نىستارى مەن وتىنىشتەرى جۇزەگە اسپاۋىنىڭ باستى سەبەبى – ۇكىمەت پەن باسقا دا باسقارۋ ورىندارى تاراپىنان قانداستارعا ناق­تى قولداۋ بولماۋدان تۋىنداپ وتىر. ويتكەنى بۇل قانداس­تارعا بايلانىستى بارلىق الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جەڭىل­دىكتەر­مەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىنىڭ شەشىلۋى تىكەلەي ءتيىستى مي­نيسترلىكتەردىڭ ارالاسۋىمەن عانا جۇزەگە اسادى.

– الەمدىك پاندەميادان كەيىن قالىپتاسقان تىرشىلىك ىرعاعى ءبىرشاما وزگەرىسكە ۇشىرايتىنى ءازىر­دەن بەلگىلى بولا باستادى. بۇل جاعداي قازاق كو­شىنىڭ توقىراۋىنا اسەر ەتە مە؟

– ەلباسى باستاماسىمەن شەتەلدە تۇراتىن قانداستارىمىز اتا­جۇرتقا ورالعان ساتتەن باستاپ قازاق كوشىنىڭ كەرۋەنى وسى كۇن­گە دەيىن توقتاعان ەمەس، بولاشاقتا دا توقتاپ قالمايدى. ءبۇ­گىن­گى كۇنى كوش ەكى باعىتتا وربۋدە، ياعني شەت ەلدەگى قازاقتار­دىڭ تاريحي وتانىنا ورالىپ، تۋىستارىنا قوسىلۋىمەن قاتار، ەل تۇرعىندارىنىڭ وڭتۇستىكتەن سولتۇستىك وڭىرلەرگە بەت تۇزەگەن كوشى رەتىندە ءوز جالعاسىن تابۋدا. وسى كوشتىڭ جولىنا كەدەرگى بو­لاتىن ءتۇيىندى ماسەلەلەر تەز ارادا ۇكىمەت دەڭگەيىندە شەشىلۋى قا­جەت.

– قانداستاردى اقپاراتتىق قولداۋ ورتالىعىنا قانداي ماسەلە بويىنشا كوبىرەك حابارلاسادى. جو­عارىدا اتاپ وتكەن كەدەرگى بولاتىن ماسەلەلەرگە ناق­تىراق توقتالىپ وتسەڭىز؟

– بىرىنشىدەن، شەتەلدەن ورالعان قانداستار قازاقستان ازا­ماتتىعىن العاننان كەيىن باسپانالى بولۋ، جۇمىسپەن قامتىلۋ، باسقا دا الەۋمەتتىك ماسەلەلەردە بەلگىلى دارەجەدە ۇكىمەت تارا­پىنان كەپىلدىك بەرىلۋى كەرەك. ۇكىمەت تاراپىنان بەرىلەتىن ءوڭىر­لىك كۆوتا سانى از بولعاندىقتان، ول جەتپەي قالىپ جاتىر. سو­نىمەن قاتار بەرىلەتىن قاراجاتتىڭ مولشەرى از بولعاندىقتان قالالىق جەردى بىلاي قويعاندا، اۋىلدىق جەردەن باسپانا ساتىپ الۋعا جەتپەي وتىر.

بۇل جەردەگى ماسەلە – قانداستاردى ىنتالاندىرۋ قاجەت. مى­سالى، ءدال قازىر قانداستارعا ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشىن 5-6 ملن تەڭگە بەرەتىن بولسا، كەلۋشىلەر قاتارى كوبەيەر ەدى. بۇدان باسقا دا پروبلەمالار بار. شەتەلدە مۇعالىم نەمەسە باسقا ماماندىق بويىنشا جۇمىس ىستەپ، ءبىراز تاجىريبە، ەڭبەك ءوتىلىن جيناعان ماماندار ەلگە ورالعان سوڭ تومەنگى كاتەگوريامەن جۇمىس ىستەپ، جاس ماماندارمەن بىردەي جالاقى الادى. بىلىكتىلىگىن دالەلدەۋ ءۇشىن كوپ ۋاقىتى، قاراجاتى كەتەدى. ەلگە جاڭادان كوشىپ كەلگەن قانداستى كەيبىر مەكەمەلەر جۇمىسقا قابىلداماي قويۋ فاكتىسى ءجيى كەزەسۋدە. سونىڭ سالدارىنان شەتتەن كەلگەن قانداستار قاتارىندا باسپاناسىزدار مەن جۇمىسسىزدار سانى كوبەيۋدە.

ەكىنشىدەن، شەتەلدەن كوشىپ كەلەتىن ءبىراز اعايىندار مۇندا كە­لىپ وزدەرىنىڭ قازاق ەكەنىن دالەلدەي الماي ءجۇر. يران، اۋعان­ستان، تۇركيا ەلدەرىنىڭ تولقۇجاتىندا ازاماتتاردىڭ ۇلتى كور­سەتىلمەيدى. ۇلتىن انىقتايتىن قۇجاتتى قۇزىرلى ورگاندار دا، كونسۋل قىزمەتكەرلەرى دە بەرمەيدى. مىسالى: تۇركيانىڭ زاڭ­ناماسى بويىنشا ول مەملەكەتتە ۇلت دەگەن ۇعىم مۇلدەم جوق. ءساي­كەس بەلگىلەر دە قويىلمايدى. وسىعان بايلانىستى «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى، حقكو ماماندارى كوشىپ كەلگەندەردەن ۇلتىن انىقتايتىن انىقتاما تالاپ ەتىپ قانداستاردىڭ قۇجاتتارىن قابىلدامايدى. ويتكەنى «حالىقتىڭ كوشى-قونى تۋرالى» 2011 جىلعى 22 شىلدەدەگى قازاقستان زاڭىنىڭ 1-بابىنىڭ 13-تارماقشاسىنا سايكەس، «قازاقستان ەگەمەندىك العان كەزدە ونىڭ شەگىنەن تىس جەردە تۇراقتى تۇرعان ەتنيكالىق قازاق جانە ونىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەگەمەندىك العاننان كەيىن ونىڭ شەگىنەن تىس جەردە تۋعان جانە تۇراقتى تۇرعان ۇلتى قازاق بالالارعا ورالمان (قانداس) مارتەبەسى بەرىلەدى» دەپ كورسەتكەن. سوندىقتان ازاماتتاردىڭ ۇلتىن انىقتايتىن قۇجاتتى بەرۋ ماسەلەسى ەلىمىزدە قالاي شەشىلۋى مۇمكىن دەگەن سۇراققا قۇزىرلى مينيسترلىكتەردىڭ زاڭ اكتىسى، بۇيرىقتار نەمەسە ەرەجەلەر قاجەت.

ۇشىنشىدەن، ەلگە كوشىپ كەلىپ جاتقان قانداستار «حالىقتىڭ كوشى-قونى تۋرالى» زاڭىنا سايكەس، شەتەلدە ءوز يەلىگىندە بولعان دۇنيە-مۇلكىن جانە اۆتوكولىكتەرىن قازاقستانعا الىپ كەلسە، كەدەندىك راسىمدەۋدەن بوساتىلادى دەلىنگەن. الايدا 2015 جىلدان باستاپ قانداستارىمىز اۆتوكولىكتەرىن ەل اۋماعىنا كىرگىزە الماي، اۋرە-سارساڭعا ءتۇستى. وسى جاعدايعا بايلانىستى رەسەي، قىرعىز رەسپۋبليكاسى، موڭعوليادان كوشىپ كەلىپ جاتقان قانداستاردان 1 000-عا جۋىق ءوتىنىش (تەلەفون ارقىلى) تۇسكەن. وعان قازاقستان زاڭدارىنداعى تۇزەتۋلەرگە سايكەس، 2016 جىلدان باستاپ شەتەلدەن اكەلىنەتىن ەسكى كولىكتەردى تىركەۋ قۇنىنا كىرگەن وزگەرىستەرگە تىكەلەي باي-لانىستى بولىپ تۇر. ۇكىمەت بەكىتكەن جاڭا ستاندارتقا سايكەس، «حالىقتىڭ كوشى-قونى تۋرالى» زاڭىندا كورسەتىلگەن، ورالمانداردىڭ قۇقىعى، ولارعا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن جەڭىلدىكتەر ەسكەرۋسىز قالدى. سوندىقتان دا ەلگە ورالعان قانداستار ءوز كولىكتەرىن قازاقستانعا اكەلە المايدى، مەملەكەتتىك راسىمدەۋدەن وتكىزە المايدى. كەيبىر قانداستاردىڭ ەلگە قاجەتتى تەحنيكا جانە باسقا دا مۇلكى شەت ەلدەردە ارزان باعادا قالىپ جاتىر. وسى ماسەلە قايتا قارالۋى قاجەت دەپ ويلايمىن.

تورتىنشىدەن، ەلگە ورالعان قانداستارىمىز قازاقستانعا كەلىپ وزگە ەلدە بۇرمالانىپ، قاتە جازىلعان اتى-ءجونىن دۇرىس جازدىرا الماي كينالىپ ءجۇر. وعان مىڭداعان مىسال كەلتىرۋگە بولادى. الىس شەتەلدەردەن كەلگەن قازاقتاردىڭ كوبىسىنىڭ اتى-ءجونى بۇرمالانىپ، قاتە جازىلعان. بۇل تۇسىنىكتى جاعداي، سول ءۇشىن مىناۋ قالاي دەپ ولاردى كىنالاۋ ءتىپتى دە ورىنسىز بولار. ەلىمىزدە تىم بولماسا اتى-ءجونىن ءوزىنىڭ ۇلتتىق بولمىس، ءداستۇر سالتىنا نەگىزدەپ، مەملەكەتتىك تىلدە قاتەسىز، دۇرىستاپ جازدىرىپ الۋعا مۇمكىندىك الا الماي، اۋرە-سارساڭعا ءتۇسىپ جۇرگەنى، بىلە بىلسەك، وتە ۇيات جاعداي دەپ ەسەپتەيمىن. سوندىقتان شەتەلدەن كەلگەن قانداستاردىڭ اتى-جونىنە قاتىستى شارۋانى قالىپتاسقان جاعداي مەن كوپشىلىك قاۋىمنىڭ پىكىر، ۇسىنىسىن ەسكەرە وتىرىپ ءبىر جۇيەگە كەلتىرىپ زاڭ شىعارۋشى قۇزىرلى ورگاندار تەز ارادا ارنايى قۇقىقتىق قۇجات قابىلداۋى كەرەك.

بەسىنشىدەن، ءارتۇرلى قارجىلىق ماسەلە. قانداستاردىڭ ديپلومى، ەڭبەك كىتاپشاسى، اسكەري بيلەتى، بالالارىنىڭ تۋ تۋرالى كۋالىكتەرى، نەكە كۋالىكتەرى، بىلىكتىلىك تۋرالى سەرتيفيكاتتارىنىڭ ءتۇپ نۇسقاسىن راستاۋ ءۇشىن لەگاليزاتسيادان وتكىزەدى. ول سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ 2017 جىلعى 6 جەلتوقسانداعى «قۇجاتتاردى زاڭداستىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» بۇيرىعى بويىنشا قۇجاتتاردى زاڭداستىرۋ. قۇجاتتاردى باسقا مەملەكەتتە پايدالانۋ ماقساتىندا لاۋازىمدى ادامنىڭ قويعان قولى مەن قۇجاتتارداعى ءموردىڭ ءتۇپ نۇسقالىعىن بەلگىلەۋ جانە كۋالاندىرۋ ءۇشىن لەگاليزاتسيادان وتكىزۋدى تالاپ ەتەدى. ەلشىلىكتەر اقىلى تۇردە قىزمەت كورسەتەدى. مىسالى، ءبىر ادام 4 ءتۇرلى انىقتاما الىپ لەگاليزاتسيادان وتكىزگەندە 60 مىڭعا جۋىق تەڭگە تولەيدى. قانداستاردىڭ وتباسىنىڭ شەت تىلدە جازىلعان قۇجاتتارىن مەملەكەتتىك تىلگە اۋدارتىپ، نوتاريۋس ارقىلى كۋالاندىرۋ ءۇشىن 2-3 كۇن قاجەت. سونداي-اق نوتاريۋستىڭ قىزمەتى اسا قىمبات. سونىمەن قاتار شەتەلدەن كوشىپ كەلگەن ءبىر ادامدا 10-11 ءتۇرلى قۇجات بولادى (وزبەكستان، قىتاي، موڭعوليا تاعى باسقا ەلدەردەن). وسىلاردىڭ 6 ءتۇرلى قۇجاتى ءبىرىنشى كەزەكتە قاجەت بولادى. ولار (پاسپورت، تۋ تۋرالى كۋالىك، نەكە تۋرالى كۋالىك، ۇلتىن انىقتايتىن انىقتاما، سوتتىلىعى جوق ەكەنى تۋرالى، تۇرعىلىقتى ەلىنەن تىركەۋدەن شىققانى تۋرالى انىقتامالارى بولادى). مىسالى، 6 قۇجاتتى راستاۋعا 72 000 تەنگە كولەمىندە قارجىنى تەك نو­تاريۋس تولەيدى (نوتاريۋس 1 ادامنىڭ 1 دانا قۇجاتى ءۇشىن 1 800-2 400 تەنگە الادى). بۇل تاريف وتە قىمبات. 2000 جىلدان بۇرىن كوشىپ كەلگەن قانداستاردىڭ قۇجاتتارىنىڭ تۇپنۇسقا­سىنا سايكەستىگىن سالىستىرىپ، قابىلداعان مامان سول مەكەمەنىڭ مورىمەن راستاپ قابىلدايتىن. نوتاريۋس قۇجاتتىڭ راستىعىن ەمەس تەك اۋدارماشىنىڭ قولىن عانا كۋالاندىرادى. قانداس­تاردىڭ قۇجاتىن قابىلداپ وتىرعان قۇزىرلى مەكەمە ما­ماندارى قۇجاتتاردى تۇپنۇسقاسىمەن تەكسەرىپ الاتىندىق­تان، نوتاريۋستىڭ كۋالاندىرۋى نە ءۇشىن قاجەت؟ وسى نورمانى قايتا قاراۋ كەرەك نەمەسە ول قۇجاتتاردى كۋالاندىرۋعا نوتاريۋستىڭ اقىلى قىزمەتىنە جۇگىنبەي-اق، وڭىرلەردەگى دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى رقب مەن «وتانداستار قورى» كەاق فرونت-كەڭسە باسشىلارى راستاعانى دۇرىس بولار ەدى، وسى تۇرعىدا قان­داستاردىڭ قاراجات ۇنەمدەۋىنە سەپ بولادى دەپ ويلايمىن.

التىنشىدان، قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ 13-بابى، 18-تارماقشاسىندا شەت­تەن كوشىپ كەلگەن قانداستارعا «ەڭبەك قىزمەتى» بويىنشا زەينەتاقى تاعايىندالسىن دەپ بەلگىلەنگەن. ەندى وسى زاڭ بويىن­شا جەرگىلىكتى ازاماتتارعا «ەڭبەك ءوتىلى»، ال شەتتەن كوشىپ كەلىپ ازاماتتىق العاندارعا «ەڭبەك قىزمەتى» بويىنشا زەينەتاقى تاعايىندالادى. سوندا جەرگىلىكتى زەينەتكەرلەر مەن شەتتەن ورالعان زەينەتكەرلەردىڭ بارلىعى قازاقستان ازاماتتارى بولسا دا، ەڭبەك ەتكەن جىلدارىن ەسەپتەۋ نورماسى بىردەي ەمەس، ەكى بولەك بولىپ تۇر. قىتاي، موڭعوليا ەلدەرىنەن كەلگەن زەينەت­كەرلەردىڭ اسكەري بورىشىن وتەگەن جىلدارى، وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن ۋاقىت مەرزىمى زەينەتكە شىققاندا ەسەپتەلمەيدى. وسى ماسەلەلەر قايتا قارالىپ، دۇرىس شەشىلۋى قاجەت.

– قازىر قانداستاردى ۋاقىتشا بەيىمدەۋ ورتا­لىق­تارى جۇمىس ىستەي مە؟

– وكىنىشكە قاراي، كەيبىر وڭىردە قانداستاردى ۋاقىتشا بەيىمدەۋ ورتالىعى بولسا دا، ستاندارتقا ساي ەمەس دەگەن سىلتاۋمەن جۇمىس ىستەمەيدى. بىراق كەيبىر وبلىستاردا ورتالىق قىزمەتكەرلەرى دەگەن شتات قاراستىرىلعان، ولار قانداي قىزمەت كورسەتىپ جاتقانى بىزگە بەيمالىم. بۇل ورتالىقتاردىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋ تۋرالى «حالىقتىڭ كوشى-قون» تۋرالى زاڭىندا اتاپ كورسەتىلگەن. وسى تۇرعىدا ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى دا بار، سون­داي-اق قازاقستان كوشى-قون ساياساتىنىڭ 2017-2021 جىل­دارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى، ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسى دا بار. ورتا­لىقتىڭ باستى مىندەتىنىڭ ءبىرى شەتتەن كەلگەن قانداستارىمىزدى جاڭا ورتاعا بەيىمدەۋ، كىرىكتىرۋ تۇرعىسىندا ۇيىمداستىرىلاتىن كەشەندى شارالاردى وتكىزۋ، قانداستارعا قازاقستان زاڭدارىنان تۇسىنىكتەمە، قۇقىقتىق اقىل-كەڭەس بەرۋمەن قاتار قونىس­تانا­تىن اۋىل، اۋدانىنىڭ الەۋمەتتىك ەكونوميقا جانە كليماتتىق جاعدايلارى تۋرالى تۇراقتى اقپارات بەرۋ. قانداستاردىڭ شەتەل قۇجاتتارىن قىتاي، وزبەك، موڭعول جانە دە باسقا ەلدەردىڭ تىلدەرىنەن مەملەكەتتىك تىلگە اۋدارىپ، ولاردى راسىمدەۋگە كومەكتەسۋ، مەملەكەت تاراپىنان قانداستارعا تاعايىندالاتىن جاردەماقى، الەۋمەتتىك كومەك الۋ جولدارىن ناقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋ قاجەت. ول ءۇشىن وبلىستارداعى جۇ­مىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باس­قارماسىنىڭ يەلىگىندەگى اتى بار، زاتى جوق «ورالمانداردى ۋاقىتشا ورنالاستىرۋ ورتالىعىن» «قانداستارعا اقىل-كەڭەس بەرۋ اقپاراتتىق قولداۋ كورسەتۋ ورتالىعى» ەتىپ قايتا قۇرىپ، وڭىرلەردەگى «دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى» رقب مەن «وتانداستار قورى» كەاق فرونت-كەڭسە جۇمىسىمەن ۇيلەستىرۋ ارقىلى وبلىستارعا كوشىپ كەلگەن قانداستارعا جانە قونىس اۋدارۋشىلارعا ءبىر ورتالىقتان ءبىر تەرەزە قاعيداتى بويىنشا ساپالى قىزمەت كورسەتۋ ءتيىمدى بولار ەدى. ونداي تولىق مۇمكىندىكتەر بار، وعان تەك نيەت جەتپەي تۇر.

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار