16 شىلدە, 13:39 925 0 رۋحانيات "تۇركىستان" گازەتىنىڭ اۆتورلارى

الاشتىڭ التىن ساقاسى

حح عاسىردىڭ 80-جىلدارىنىڭ سوڭىندا  قحر  شۇار گۋمانيتارلىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى، جازۋشى، تاريحشى-عالىم جاقىپ مىرزاحاننىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن اكادەميانىڭ ءار ءتۇرلى ينستيتۋتتارىنا قازاقتىڭ ءبىراز جاس مامانى جۇمىسقا شاقىرىلدى. پەكيندەگى ورتالىق ۇلتتار ۋنيۆەرسيتەتى قابىرعاسىندا وقىپ جۇرگەن كەزىمىزدە-اق ج.مىرزاحان بىزگە «ءجىپ تاعىپ» كەتكەن بولاتىن.

سودان 1987 جىلى ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرە سالىپ، اتالعان اكادەميانىڭ ادەبيەت ينس­تي­تۋ­تىنا عىلىمي قىزمەتكەر بولىپ جۇ­مىس­قا قابىلداندىق. اكادەمياداعى وزگە مە­كەمەدە جوق ءبىر ەرەكشەلىك – كىتاپحا­ناسىنا «جۇل­دىز»، «قازاق ادەبيەتى»، «ەگەمەن قازاقستان»، «كازاحستانسكايا پراۆدا»، «پاراسات» سەكىلدى قازاقستاندىق باسىلىمدار كەلىپ تۇرادى ەكەن. ءبىز، قازاق جاستارى وسى باسىلىمداردىڭ ءاربىر جاڭا ءنومىرىن جىل كەلگەندەي ءتورت كو­زى­مىزبەن سارعايا كۇتىپ، ەرەكشە اسەرمەن، ءۇتىر-نۇك­تەسىن قالدىرماي وقىپ شىعاتىنبىز. وقۋ­مەن عانا شەكتەلمەي، جينالىپ الىپ، ون­دا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر مەن شىعارما­لار­دى تالاسا-تارماسا تالقىلاپ، قىزىل كەڭىردەك بو­لىپ جاتقانىمىز. تالقىعا قاتىسپاي، «تەك ءجۇرۋ» تىپتەن مۇمكىن ەمەس ەدى. سەبەبى كەۋدە­مىز­گە نان ءپىسىپ تۇرعان ءوندىر جاسپىز. مەزگىل بول­سا 1980-جىلداردىڭ سوڭى! ونىڭ ۇستىنە ەش­قانداي ساياسي قاق-سوق كورمەي ءوسىپ كەلە جات­قان بۋىننىڭ وكىلىمىز... قىسقاسى، قحر-دا ءوزى­مىز تۇرىپ جاتقانىمىزبەن ەسى-دەرتىمىز ءىر­گەسى سوگىلە باستاعان كسرو-دا. دالىرەك ايت­ساق، كسرو قۇرامىنداعى تاريحي وتانىمىز – قازاقستاندا. مەزگىل كوشى جىلجىپ 1990 جىل­دارعا كەلگەندە، العاشقى كەزەكتە بالتىق جا­عالاۋىنداعى ەلدەر ءوز تاۋەلسىزدىگىن جا­ريا­لادى. تالاس-تالقىمىزدىڭ تاقىرىبى: كەلەسى كەزەكتە قاي ەل؟ قازاقستان قاشان؟ كۇتە-كۇتە كۇنىمىز جىل، ايىمىز عاسىر بولدى. يا اقسار­باس! مىنە، اڭساعان كۇنگە دە جەتتىك. 1991 جى­لى جەلتوقساننىڭ 16-جۇلدىزى. وسى كۇنى ۇرىمشىدە قۋانىشتان جارىلماعان، كوزىنە باقىت جاسى ۇيىرىلمەگەن، تويلاماعان قازاق با­لاسى قالماعان شىعار. ءبىز، شىنجاڭ گۋ­ما­نيتارلىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ونشاقتى قىز-جىگىتى قولدان ءبىر «تۋعان كۇن» جاساپ، حالقىمىزدىڭ ءۇش عاسىردان سوڭ قايتا ورالعان ازاتتىعىنىڭ العاشقى كۇنىن توي­لادىق! ەرتەسىنەن باستاپ اڭگىمەمىز مۇلدە باسقا باعىتتا ءوربيتىن بولدى. ياعني ەندى قا­زاقستانعا قالاي جەتەمىز؟ كەرەك بولسا، شە­كارانى بۇزىپ قاشىپ ءوتۋدى ۇسىنعاندار دا بولدى. سەبەبى ول جىلداردا قىتايدان شەت­ەلگە شىعۋ دەگەنىڭىز قيامەتتىڭ قىل كوپىرىنەن وتكەننەن دە قيىن-تۇعىن. مىنە، 1992 جىلدىڭ دا العاشقى ايلارى ارتتا قالىپ بارادى. ءوستىپ تورىعىپ جۇرگەن كۇندەردىڭ بىرىندە «ۇرىمشىگە قازاقستان اقىن-جازۋشىلارىنىڭ شاعىن دەلەگاتسياسى كەلىپتى» دەگەن حابار قالادا جەلدەي ەستى. جىلتىراعان ءبىر بولار-بول­ماس ءۇمىت وتى جانىمىزدى جىلىتىپ، كادى­مگىدەي ەڭسەمىز كوتەرىلىپ قالدى. سەبەبى دە­لەگاتسيا وزگە ەمەس اقىن-جازۋشىلاردان قۇرام تاپسا، ءارى ونىڭ قۇرامىندا قازاقتىڭ ۇلتشىل زيالىلارى رىمعالي نۇرعاليەۆ پەن مۇحتار ماعاۋين، ورالحان بوكەەۆتەر بار بولسا، ولاردىڭ بىزدەرگە – اتاجۇرتقا جەتسەك دەگەن شەتەلدىك قازاق جاستارىنا قولۇشىن بەر­­مەۋى مۇمكىن بە؟! وسى ارمانعا تۇمسىعى­مىز­دان جەتەكتەلگەن بىزدەر، ال كەلىپ قازاق­ستاننان كەلگەن دەلەگاتسيانى ىزدەيىك. قالادان ادرەسسىز ادام ىزدەۋ دەگەنىڭىز كولدىڭ تۇبىنەن ينە ىزدەۋمەن پارا-پار دالباسا اۋقات بولىپ شىقتى. نە كەلگەن دەلەگاتسيانىڭ كەلىپ توقتاعان جەرىن بىزگە ەشكىم ايتپايدى. بىلەدى-اۋ دەگەن اعالارىمىزدىڭ ءبارى «بىلمەيمىز!» دەيدى، شىنىمەن بىلمەي مە، الدە اتاجۇرتتان كەلگەن اعالارىمىزدى قىزعانا ما، جوق، اۋزى كۇيىپ قالعان بايقۇستار قورقا ما، ايتەۋىر بىزگە ەشكىم ەشتەڭە ايتا قويمادى. سوسىن ءۇرىمشىنىڭ قوناقۇيلەرىن ءوز بەتىمىزشە ءسۇزىپ شىعۋعا بەل بۋدىق. ءوستىپ ءجۇرىپ بىرەر كۇندى وتكىزىپ الدىق. ءبىر كۇنى كەشتە باقىتبەك، قايرات دەگەن جىگىتتەر: «ول كىسىلەردىڭ دەرەگىن تاپتىق – «كۇنلۇن» قوناقۇيىنە ءتۇسىپتى»، – دەگەن قۋانىشتى حابار جەتكىزدى. ەرتەڭىنە بارساق، «ولار كەشە كەتىپ قالدى!» – دەدى قو­ناق­ۇي قىزمەتكەرلەرى. ءبىز سان سوقتىق تا قال­دىق...

كەلەسى جىلى، ياعني 1993 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق مەم­لەكەتتىك ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ارنايى شاقىرۋىمەن قىتاي ءتىلىنىڭ مامانى رەتىندە اتامەكەنگە ورالدىم. ول زامان – شەتەلدەن قازاقستانعا كەلۋگە جول تابۋ قيىن، جول تاۋىپ كەلسەڭ تۇراقتاپ قالۋ قيىن، تۇراقتاپ قالساڭ ازاماتتىق الۋ قيىن... جان باعۋ ودان دا قيىن بولىپ تۇرعان كەز ەدى عوي. شەتتەن كەلگەن – وندا دا ءبىر جەتىسكەن باي ەل ەمەس، حال­قىنىڭ قارنى ەندى-ەندى توعايىپ كەلە جات­قان، سوتسياليستىك جۇدەۋ ەلدەن كەلگەن ءبىزدى قويىپ، وسىندا تۇتاس ەلى-اۋىلى، جاناشىر تۋىس-باۋىرى باقاداي شۋلاپ وتىرعان جەر­گىلىكتى زيالىلاردىڭ ءوزى «شىقپا جانىم شىقپامەن» زورعا جان ساقتاپ وتىرعانىن كوز كوردى. وسى قالىڭ قيىندىقتار بىرىنەن كەيىن ءبىرى جەلكەمىزگە قونجيىپ، مۇلدەم ازدىرىپ-توزدىرماعانىمەن، اجەپتاۋىر تيتىقتاتىپ تاستاعانىن نەسىن جاسىرايىق؟! وسى قيىن­دىقتارعا توزبەگەن ءبىراز جەرلەستەرىم «اتا­مەكەن امان بولسىن!» دەپ اتتىڭ باسىن كەرى بۇرۋعا ءماجبۇر بولدى... ايتايىن دەگەنىم بۇل ەمەس، ءوستىپ ءجۇرىپ 2-3 جىل وتە شىعىپتى. ءاري­نە، بۇل 2-3 جىلدا ۇستازدىقتىڭ سىر­تىندا، رەس­پۋبليكانىڭ «ازيا»، «پاراسات»، «تۇركى­ستان» قاتارلى مەرزىمدى باسىلىمدارىندا، «الاتاۋ» تەلەارناسىندا ادەبي قىزمەتكەر، شولۋشى بولىپ قىزمەت اتقاردىم. قىرۋار ولەڭ، نەشە ونداعان عىلىمي، تانىمدىق، پۋب­لي­تسيستيكالىق، اۋدارما ەڭبەكتەرىم جا­ريا­لاندى. جۇرت «اقىن، جاس عالىم» دەسە، سو­عان ءمازبىز... ءومىر وسىلاي ءوتىپ جاتتى.

ءوستىپ جۇرگەن كۇندەردىڭ بىرىندە، جاڭىل­ماسام، 1996 جىلدىڭ جازىندا وسى كۇنگى في­لولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پرو­فەسسور ق.الپىسباەۆتىڭ ۇيىنە ءبىر شارۋامەن قاڭ­عالاقتاپ جەتىپ بارسام، تورىندە سول كەز­دەگى قازاقستان ۇلتتىق عىلىم اكادە­ميا­سى­نىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى، ءبىراز جىلدىڭ ال­دىندا ۇرىمشىدە ۇستاتپاي كەتكەن اعام، الاش جۇرتىنىڭ ايبوز ۇلى، ايگىلى عالىم رىم­عالي نۇرعالي وتىر ەكەن. «قويدىڭ ءبارى قاسقىردى تانيدى، قاسقىر قويدىڭ ءبارىن تانىمايدى» دەگەندەي، مەن ول كىسىنى بىردەن تاني كەتتىم، سالەم بەردىم. قۇنىكەڭ اۋەلى ول كىسىنى ماعان، سوسىن مەنى ول كىسىگە تانىس­تىردى. اتاعى الاتاۋداي عالىمدى العاش رەت جۇزبە-ءجۇز كورۋىم. ءبىر تاڭعالعانىم، ول كىسىنىڭ بويىنان الدەقانداي «اتاقتى» ادام­داردا رەتتى-رەتسىز كەزىگىپ قالاتىن بۇلدانۋ، ءنانسىنۋ، سىزداۋ، تاكاپپارلىق، كەسىرلىك، ورىنسىز ماقتان ت.ب. پەندەشىلىكتەردىڭ نى­شانى دا بايقالمادى، كەرىسىنشە ءار ءاڭ­گىمەسىن ازىلمەن كومكەرىپ، سىپايى ءھام قازاقى يۋمورمەن سويلەيتىن، نەنى بولسا دا بەتكە تىكە ايتاتىن كىسى ەكەن. ايگىلى عالىمنىڭ بول­مى­سىنداعى وسى قاسيەت بىزگە ەرەكشە ۇنادى. اڭگىمە قىزىعىمەن ءبىراز وتىرىپ قالىپپىن. «قوناقتىڭ ۇستىنە قوناق كەلسە قوتىر بولا­دى» نەمەسە «ەكى كىسى بەيىم تۇرسا، ەستى كىسى كەيىن تۇرادى» دەگەن اتام قازاق جورال­عى­سىمەن، تۇرۋعا، جۇرۋگە قام جاساپ ەدىم، راعاڭ دا، قۇناعاڭ دا مۇلدە رۇقسات ەتپەدى... سوسىن ورنىما قايتا جايعاستىم. داستارقان باسىنداعى اڭگىمە بولعانىمەن، تاقىرىبى اۋقىمدى، ماعىنالى – تاۋەلسىزدىك تاعدىرى، وتارشىلدىق كەزەڭنىڭ زارداپتارى، قازاق ادەبيەتىنىڭ جاي-كۇيى، ەلدىڭ دەموگرافيالىق جاعدايى، شەتتەگى قازاقتاردىڭ تاعدىرى، عالىم ب.كەنجەباەۆ، ءانشى ج.كارمەنوۆ تۋرالى ەستەلىكتەر ت.س.س. اڭگىمە ارناسى بىردەن بىرگە اۋى­سىپ، وتە كوڭىلدى وتىرمىز. ءبىر ارەدىكتە را­عاڭ مەنەن: «عىلىمي اتاق-دارەجەڭ بار ما؟» – دەپ سۇرادى. «قىتايدا قورعاعان جوقپىن، بىراق وسىندا وقۋ، قورعاۋ ويىم بار»، – دەدىم. ول كىسى قىتايدا قورعاماعانىمنىڭ سەبەبىن سۇرادى. مەن قىتايدا جوعارى وقۋ ورىندارىندا بول­سىن، عىلىمي مەكەمەلەردە بولسىن، عى­لىمي دارەجەنى اسا قاتتى تالاپ ەتە قويمايتىنىن، ونىڭ ەسەسىنە ءار سالانىڭ ءوزىنىڭ عىلىمي اتاعى بولاتىنىن، ونى تاجىريبەگە، ناقتىلى ەڭبەك ناتيجەسىنە قاراپ بەرەتىنىن، سوعان بايلانىستى ول ەلدە جوعارى بىلىمنەن كەيىنگى عىلىمي ىزدەنىستىڭ (ماگيستراتۋرا، دوكتو­رانتۋرا) جاپپاي ۇردىسكە اينالماعا­نىن، وسىلايشا ءوزىمنىڭ دە ەشقانداي ءبىر عىلىمي دارەجە قورعاماي-اق، اكادەميانىڭ ورتا دارەجەلى اتاعىن العانىمدى تاپتىشتەپ ايتىپ بەردىم. مۇنىمدى مۇقيات تىڭداپ العان عالىم اعام: «قازاقستاندا ءبىرجولا قالاتىن ويىڭ بار ما؟» – دەدى. «ينشاللا قال­دىم. ازاماتتىق الدىم» – دەدىم. «ولاي بولسا ەندى قورعاۋ كەرەك، مەندە ءبىر كەرەمەت تاقىرىپ بار، كىمگە بەرسەم ەكەن دەپ باسىم قاتىپ ءجۇر ەدى، سەن جاقسى كەزىكتىڭ». راعاڭ ءاي-شايعا قارايتىن ەمەس. مەن ءسوزدىڭ ءبىر كە­زەگىندە، مۇندا اسپيرانتۋراعا ءتۇسۋدىڭ دە، ءتۇس­كەن سوڭ قورعاۋدىڭ دا وڭاي ەمەس ەكەنىن، سو­عان بايلانىستى تورىعىپ، ويلانىپ ءجۇر­گەنىمدى ايتتىم. راعاڭ: «تورىقپا بالا! قايت­پا، باتىر البان! – دەپ ارقامنان اقىرىن عانا قاعىپ قويدى دا، – ءوزىڭ مۇستافا شوقاي­دان اۋمايدى ەكەنسىڭ، ساعان سول مۇستافا شوقاي باباڭنىڭ ارۋاعى ريزا بولاتىن ءبىر تاقىرىپ بەرەيىن، ءتا-ءا-اك، بۇگىن جەكسەنبى، سەن ماعان سارسەنبى كۇنى تۇستەن كەيىن ساعات ۇشتە كافەدراعا كەل، كەلىستىك پە؟». «كەلىستىك!».

ۋاعدالى كۇنى ساعات 15:00-دە جۇرت «قاب­دو­لو­ۆ­تىڭ كافەدراسى» اتاپ كەتكەن قازاق ادە­بيەتى كافەدراسىنا يمەنە كىردىم. راعاڭ توردە وتىر ەكەن، قاسىندا كافەدرانىڭ 3-4 مۇعالىمى بار. «كەل مۇستافا شوقايدىڭ ءىنىسى، بىلاي كەل»، – دەپ ماعان ءبىر ورىن نۇسقادى. ازدان سوڭ راعاڭ ورنىنان تۇرىپ ماعان: «ءجۇر، ەكەۋ­مىز وڭاشا سويلەسەيىك»، – دەدى دە، مەنى ىرگەلەس بولمەگە ەرتىپ كىردى. كىرگەن بويدا جاتتاپ ال­عان ادامشا اعىل-تەگىل سويلەدى دە كەتتى. ءۇنسىز تىڭ­داپ وتىرا بەردىم. سونداعى راعاڭ اڭگى­مەسىنىڭ جادىمدا قالعان ۇزىن ىرعاسى مىناۋ.

«حح عاسىردىڭ باسى ادامزات تاريحىندا الەم­نىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە ساياسي ويانۋ، رۋحاني ءسىل­كىنىس اكەلۋمەن ەرەكشەلەندى. بۇل ارادا جەر ءجۇ­زىندەگى ويانۋلار مەن سىلكىنىستەردى ساناما­لاپ جاتۋ باسى ارتىق ءسوز بولار ەدى. ءبىز تەك ايتارىمىزعا ارقاۋ بولعالى وتىرعان وڭىرلەردەگى – قازاقستان، رەسەي، قىتاي ەل­دەرىندەگى، حح عاسىر باسىنداعى تىرلىكتى ەسكە الايىقشى. رەسەيدەگى قازان توڭكەرىسى، كوممۋنيستەر جەڭىسى، كسرو دەپ اتالاتىن ەۋرازيالىق الىپ دەرجاۆانىڭ ومىرگە كەلۋى، قىتايداعى «4-مامىر» جاستار قوزعالىسى باس­تاتقان دەموكراتيالىق-اعارتۋشىلىق با­عىت­تاعى تولقۋلار، گومينداڭ جانە كوم­مۋ­نيستىك پارتيالارىنىڭ قۇرىلۋى، ەڭ سوڭىندا قحر دەيتىن يمپەريانىڭ ومىرگە كەلۋى، قا­زاقستانداعى 16-جىلعى كوتەرىلىستەر، «الاش» پارتياسىنىڭ ومىرگە كەلۋى، ۇلت-ازاتتىق باعىتتاعى رۋحاني-اعارتۋشىلىق سىلكىنىستەر، «تۇتاس تۇركىستان» يدەياسىنىڭ ومىرگە كەلۋى، ول يدەيانى قولداۋشىلاردىڭ اقىر اياعىندا ەۋرازيالىق الىپ دەرجاۆانىڭ قاندى شەڭ­گەلىنە ءىلىنىپ، جاپپاي قىرعىنعا ۇشىراۋى... ت.ب. وسىنىڭ ءبارى ءسوز بولىپ وتىرعان كەزەڭدەگى ادامزات قوعامىندا بولىپ جاتقان ويانۋ مەن جاڭعىرۋدىڭ قازاق حالقى مەن قازاق قوعامىن دا اينالىپ وتپەگەنىن تولىق ايعاقتايدى. ال رەسەي مەن قىتايداعى ويانۋ مەن سىلكىنىستەر ءوزىنىڭ دىتتەگەن جەرىنە جەتىپ تىندى دا، تەك بىزدەگى ويانۋ مەن سىلكىنىستەر جورگەگىندە تۇن­شىقتىرىلدى. الايدا قۋدالاۋعا ۇشىراعان الاش رۋحى، ۇلت-ازاتتىق يدەيا ەندى بىرتىندەپ كسرو اۋماعىنان تىس جەرلەردە ارەكەت ەتە باس­تادى. سونداي ءوڭىردىڭ ءبىرى شىعىس ءتۇر­كى­ستان، قازىرگى شىنجاڭ بولعانى بەلگىلى. حح عاسىردىڭ 20-جىلدارىنان قحر قۇرىلعان 1949 جىلعا دەيىنگى شىعىس تۇركىستاندا بولعان ۇلت-ازاتتىق كۇرەسكە، شىعىس ءتۇر­كىستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرىلۋىنا ۇيىتقى بولعان ءبىر-اق نارسە، ول – الاش ازاتتىق يدەيا­سى. وسى يدەيانى جىرلاپ، حالىقتى وياتقان، ال­دى اتىلعان، ارتى قىتاي تۇرمەسىندە ءشىرى­گەن قانشاما اقىن-جازۋشىلار بار. ايتالىق، اقىت، تاڭجارىق، كودەك، اسەت، ءارىپ، ءجۇسىپ­بەك­قوجا، كەشەگى بۇقارا، بۇگىنگى ومارعازى ت.ب. تو­لىپ جاتىر. وسىلاردىڭ شىعارماشىلىعى مەن ءومىربايانىن، سول كەزەڭنىڭ ادەبيەتىندەگى ۇلت-ازاتتىق يدەيانى، ونى جىرلاۋشى اقىن-جازۋشىلاردى اتاجۇرتقا ورالتۋ، عىلىمي اينالىمعا ەنگىزۋ بۇگىنگى قازاق ادەبيەتىندەگى كوكەيتەستى مىندەت. ول ءۇشىن سول جاقتا تۋىپ-ءوس­كەن، سول جاقتا جوعارى ءبىلىم الىپ كەلگەن، قى­تاي ءتىلىن جەتىك بىلەتىن ادام بولسا دەپ ار­مانداپ ءجۇر ەدىم. ويتكەنى ونسىز بۇل تا­قىرىپتى دىتتەگەن جەرگە جەتكىزۋ قيىن. مىنە، سەنى ماعان، ماعان عانا ەمەس، قازاق ادەبيەتىنە، ءتىپتى قازاقستانعا قۇداي ايداپ كەلىپتى. ەندى «ۇرىستا تۇرىس جوق» دەگەن، بىلەكتى سىبان دا كىرىس. تاقىرىپتى «قىتاي قازاقتارى پوە­زيا­سىن­داعى ۇلت-ازاتتىق يدەيا (حح عاسىردىڭ 20-50-جىلدارى)» دەپ الايىق.

وسى ويلارىن ايتىپ بولدى دا، راعاڭ: «كە­لىستىك پە؟» دەدى. «كەلىستىك» دەدىم.

وسى «كەلىسىمگە» تۋرا ءۇش جىل تولعاندا، ياع­ني 1999 جىلدىڭ مامىر ايىندا ۇستاز ايتقان تاقىرىپ بويىنشا كانديداتتىق ديس­سەرتاتسيامىز ءساتتى قورعالدى. ۇستاز ءدان ريزا. قولىمدى الىپ تۇرىپ ماعان ءبۇي دەپ باتا بەردى: «دۇكەن، ءۇمىتتى اقتادىڭ! قازاق ادە­بيە­تىندەگى اۋقىمدى ءبىر اقتاڭداقتىڭ ورنىن تولتىردىڭ. ونى ايتپاعاندا قانشاما شاھيت كەشكەن ارۋاقتاردى ءتىرىلتتىڭ، ولاردىڭ ساۋا­بىن الدىڭ. ەندىگى ومىرىڭدە سول ارۋاقتار ساعان جار بوپ ءجۇرسىن! اتاجۇرتىڭدا – وتا­نىڭدا جۇلدىزىڭ جوعارى بولسىن، اۋمين!». مەن تەبىرەنىپ كەتتىم. باتاعا دا، باسقاعا دا ەمەس. ەكى دۇنيەدەگى جالعىز تۇراعىم – وتا­نىمنان راعاڭداي شىن جاناشىر، اسىل اعا تاپقانىما!

كەيىن تاعى دا سول رىمعالي اعامنىڭ عى­لىمي كەڭەسشىلىگىمەن دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قورعادىق... ول كەزدە دە ۇلت رۋحانياتى مەن قا­زاق ادەبيەتىنە وتە قاجەتتى، مۇلدە تىڭ تا­قىرىپ ۇسىندى.

قاراپ وتىرسام، العاش تانىسقان كۇننەن باس­تاپ ۇستازدىڭ ۇلى جۇرەگى توقتاعانعا دەيىن قا­سىنان ەكى ەلى قالماي 15 جىل بىرگە ءجۇرىپ­پىن. وسى ون بەس جىلدا ول كىسىنىڭ بويىنان كورگەن-بىلگەن اسىل قاسيەتتەردى، بىرگە بول­عانداعى نەبىر قىزىقتى دا تاعىلىمدى ءسات­تەردى ىرىكتەپ قاعازعا تۇسىرگەننىڭ وزىندە ءۇل­كەن ءبىر كىتاپقا جۇك بولادى ەكەن.

ال ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسىن، كوپ ءسوزدىڭ توق ەتە­رىن ايتسام، اكادەميك رىمعالي نۇرعالي ەرەك­شە دارىن يەسى عانا ەمەس، تۋعان حالقىن شەك­سىز سۇيگەن، وتە ۇلتشىل ازامات ەدى. بۇل ءسو­زى­مىزگە دالەل بولارلىق دەتال دەگەنىڭىز مىڭ سان. جوعارىداعى بىزگە بەرگەن كان­دي­داتتىق جانە دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا تاقى­رىپ­تارىن ءبىز، استە جايدان-جاي ايتىپ وتىر­عان جوقپىز. سونىڭ وزىنەن-اق سانالى وقىر­مان كوپ جايدى اڭعارىپ وتىرعان بولار...

مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ تاعدىرى، جەر-سۋ ات­تارىن قازاقشالاۋ، سانانى وتارسىزداندىرۋ، جاس ۇرپاقتى وتانشىلدىق باعىتتا تاربيەلەۋ، ەلدەگى دەموگرافيالىق جاعداي، شەتتەگى اعايىنداردى جەدەلدەتىپ كوشىرىپ اكەلۋ ت.ب. ۇلت تاعدىرىنا، ەل بولاشاعىنا قاتىستى تو­لىپ جاتقان ماسەلەلەر راعاڭنىڭ جانىن قات­تى مازالايتىن، جۇرەگىن ءجيى اۋىرتاتىن. سول ۇلى جۇرەك، 70 جاسىن تويلاۋعا ساناۋلى اي­لار قالعاندا، 2010 جىلى اقپان ايىندا سوعۋىن توقتاتتى...

ۇستاز ۇلىلىعىنىڭ، اعا جاناشىر­لى­عىنىڭ تاعى ءبىر شاپاعاتى ءاليحان، ماعجان، اۋەزوۆتەردەن ءوزىنىڭ ۇستازى ب.كەنجەباەۆقا، ودان ءوز بويىنا دارىعان الاششىلدىقتى، ۇلتشىلدىقتى ءبىزدىڭ، ءبىز ارقىلى كەلەشەك ۇرپاقتىڭ ساناسىنا قۇيىپ بەرگەنى، ياعني ءبىزدى دە وسى قاسيەتتى شەرۋدىڭ قاتارىنا – ۇلى جول­عا الىپ كەلگەنى! مەن وسىعان تاۋبە دەيمىن ءھام ماقتانام!

جانىڭ ءجانناتتا بولسىن، مەنىڭ راعام!

دۇكەن ماسىمحانۇلى،

ر.سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار