6 شىلدە, 20:10 453 0 جاڭالىقتار اسىل تۇمار

«قازىرگى زامانعى قازاقستاندىق مەملەكەتتىلىكتىڭ قالىپتاسۋى جانە دامۋى» كىتابىنىڭ تانىستىرۋ ءراسىمى ءوتتى

جوعارعى سوتتىڭ توراعاسى جاقىپ اسانوۆ «قازىرگى زامانعى قازاقستاندىق مەملەكەتتىلىكتىڭ قالىپتاسۋى جانە دامۋى» اتتى كىتاپتىڭ اعىلشىن نۇسقاسىن تانىستىرۋ راسىمىندە ءسوز سويلەدى.

ونلاين-تۇساۋكەسەردى «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قورىمەن بىرلەسىپ، قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ مەرەيتويىنا وراي ۇيىمداستىردى. جوعارعى سوت توراعاسى اعىلشىن ءتىلدى اۋديتوريا ءۇشىن باسىلىم ءبىزدىڭ مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ قالىپتاسۋى مەن ەلباسىنىڭ ءرولى تۋرالى ەڭ شىنايى اقپارات كوزى بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.

سپيكەر باس پروكۋراتۋرانى باسقارعان تۇستاعى پروكۋراتۋرانىڭ دامۋ كەزەڭدەرى، ونىڭ وكىلەتتىلىگىن جۇزەگە اسىرۋ قاعيداتتارى جانە تاعى باسقالارى تۋرالى ايتىپ بەردى.

ج.اسانوۆ توقىراۋعا تۇسكەن 90-شى جىلدارى مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋى كەزىندە ەلباسى ەرىك-جىگەرىمەن قىلمىسقا قارسى كۇرەستى باسقارعانىن ايتتى. كۇن سايىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ونىڭ الدىندا ەسەپ بەردى، بۇل جاعدايدى جاقسارتۋ ءۇشىن جاسالعان.

«وسىنىڭ ارقاسىندا بىزدە قىلمىس سانى تۇراقتى تۇردە ازايۋدا. مىنە، 24 جىل قاتارىنان اسا قاۋىپتى قىلمىستاردى ازايتۋدىڭ تۇراقتى ءۇردىسى ءجۇرىپ جاتىر. بۇل كىسى ءولتىرۋ، دەنساۋلىققا اۋىر زيان كەلتىرۋ، قاراقشىلىق. ءدال وسى قىلمىس تۇرلەرى بويىنشا ەلدەگى قاۋىپسىزدىككە باعا بەرىلەدى. بۇگىندە ەڭ قولايلى 80-جىلدارمەن سالىستىرعاندا كىسى ءولىمى ەكى ەسە از، بىراق حالىق سانى 25 پايىزعا ءوستى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ول.

ەگەر 90-شى جىلدارى تۇرمەلەردە 100 مىڭ ادام وتىرسا، قازىر 3 ەسە از – 30 مىڭ، ەگەر بۇرىن تۇرمەدەگىلەردىڭ سانى بويىنشا الەمدىك كوشباسشىلار ۇشتىگىندە بولساق، بۇگىندە – جۇزدىكتىڭ ساناتىندامىز.

«مۇنىڭ ءبارى ەلباسىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان قىلمىستىق ساياساتىنىڭ ناتيجەسى. وسىنىڭ ارقاسىندا قازاقستاندا ءومىر ءسۇرۋ جانە جۇمىس ىستەۋ جىل سايىن قاۋىپسىز بولا تۇسۋدە. بىراق بۇل بارلىق ادامدارعا بايقالمايدى. نەلىكتەن؟ ويتكەنى ءبارى اشىق. ينتەرنەت. كۇن سايىن بىرەۋدى ۇرىپ-سوعىپ، توناپ جاتادى. ءاربىر قىلمىستى بارشا جۇرت تالقىلايدى. سوندىقتان دا قىلمىس سانى جوعارى سياقتى بولىپ كورىنەدى. ال بۇرىن بۇل تۋرالى ەشكىم بىلمەگەن»، – دەپ سانايدى سپيكەر.

جوعارعى سوت توراعاسى زاڭنامانى ىزگىلەندىرۋ مىسالى رەتىندە سوت سانكتسياسىنسىز ادامدى ۇستاۋ ۋاقىتىن 72 ساعاتتان 48 ساعاتقا، ال كامەلەتكە تولماعانداردى ۇستاۋ ۋاقىتىن 24 ساعاتقا قىسقارتۋدى اتادى. ول ادۆوكاتۋرانىڭ وكىلەتتىگىن كەڭەيتۋ، تەرگەۋ ارەكەتتەرىن وڭتايلاندىرۋ جانە قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن تسيفرلاندىرۋ تۋرالى ايتتى. سول جىلداردىڭ جەتىستىكتەرى رەتىندە سوتقا دەيىنگى ءىس جۇرگىزۋ بارىسىندا جەدەل سوت باقىلاۋى مىندەتى بار تەرگەۋ سۋدياسى ينستيتۋتىن ەنگىزۋ، پروكۋراتۋرانىڭ ءوز وكىلەتتىكتەرىنىڭ ءبىر بولىگىن سوتقا بەرۋى جانە پروكۋراتۋرانىڭ جانە ازاماتتىق پروتسەستەرگە قاتىسۋىن قىسقارتۋ اتاپ ءوتىلدى.

«ءبىز ءبارىمىز ەلىمىزدە بولىپ جاتقان وزگەرىستەردىڭ كۋاگەرىمىز. ولار ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزدىڭ الەۋمەتتىك باعىتىن كورسەتەدى. بۇگىنگى تاڭدا ادام قوعامنىڭ ەڭ جوعارى قۇندىلىعى رەتىندە ءبىرىنشى ورىندا. وسىنداي كورنەكتى تۇلعامەن جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىگى بولعان ءۇشىن تاعدىرعا ءوز ريزاشىلىعىن ايتا وتىرىپ، بۇل ساياساتتى ەلباسى ەڭ باسىنان باستاپ – «قازاقستان-2030» ۇلتتىق ستراتەگياسىنان باستادى»، – دەدى ج.اسانوۆ.

تۇساۋكەسەر بارىسىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى يگور روگوۆ، احقو باسقارۋشىسى قايرات كەلىمبەتوۆ، كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى ۋنزيلا شاپاق، لاتۆيا كونستيتۋتسيالىق سوتىنىڭ توراعاسى ينەتا زيەمەلە، ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ، احقو حاو توراعاسى باربارا دومانن، احقو اكادەميالىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى باقىتجان ءابدىرايىم جانە عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى، فيلولوگ شەرۋباي قۇرمانبايۇلى ءسوز سويلەدى.

«قازىرگى زامانعى قازاقستاندىق مەملەكەتتىلىكتىڭ قالىپتاسۋى جانە دامۋى» اتتى كىتاپتا ەلباسىنىڭ ەگەمەندى قازاقستاننىڭ قازىرگى زامانعى مەملەكەتتىلىگىن بەكىتۋ مەن نىعايتۋداعى ءرولى ايقىن كورىنىس تاپقان. باسىلىم ەلباسىنىڭ باسشىلىعىمەن ورىن العان ەلدىڭ قالىپتاسۋ جانە دامۋ پروتسەستەرى، مەملەكەتتى باسقارۋ ينستيتۋتتارىن قالىپتاستىرۋ جانە جاڭعىرتۋ كەزەڭدەرى تۋرالى باياندايدى. ن. نازارباەۆتىڭ كىتاپتارىنان قوعامدى بىرىكتىرۋشى قۇندىلىقتار تۋرالى ۇزىندىلەر، قازاقستاندىق كونستيتۋتسيوناليزم تەورياسى جانە اتا زاڭنىڭ قالىپتاسۋ تاريحى، ۇلت كوشباسشىسى سوزدەرىنىڭ ۇزىندىلەرى، ەلباسىنىڭ باسشىلىعىمەن ءار ۋاقىتتا جۇمىس ىستەگەن مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر مەن عالىمداردىڭ ماقالالارى ۇسىنىلدى.

جوعارعى سوتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى

سوڭعى جاڭالىقتار