13 Jeltoqsan, 13:35 478 0 Jańalyqtar Asyl TUMAR

Bolashaqta 115 jasqa deıin ómir súrip, 70-ke deıin jumys isteımiz

Sýret ǵalamtordan alyndy
Sýret ǵalamtordan alyndy

Almatyda «Bilim berýdegi ınnovaııa: qazaqstandyq kontekst» taqyrybynda ótken konferenııa aıasynda bilim berý, oqytý salasynda oq boıy ozyq turǵan Sıngapýr ulttyq ýnıversıtetiniń mamandary Krıstal Lım-Lenge men Greg Lım-Lenge arnaıy shaqyrtý alyp, eki kún boıy ustazdar qaýymyna ınteraktıvti sessııalar usyndy.

Jıynda halyqaralyq sarapshylar kásibı mánsap, daryndylardyń daǵdasyn damytý, emoıonaldy ıntellekt jáne taǵy basqa taqyryp tóńireginde tuymdy talqylaý ótkizdi. Alǵashqy dáris bilim berýdiń bolashaǵy – ǵalamdyq trendterge arnaldy, onda únemi ózgerip otyratyn búgin zaman jaǵdaıynda joǵalyp ketpeýdiń joly talqyǵa tústi. Dárisker – Forest Wolf kompanııasynyń bas dırektory jáne teń quryltaıshysy Krıstall Lım-Lenge sessııany óziniń zertteýin tanystyrýdan bastady, birqatar qyzyqty Hám qorqynyshty derekter usyndy.

Bilim berý júıesiniń qazirgi (eski) úlgisi zaman talabyn qanaǵattandyra almaı otyrǵanyn aıtady maman. Aldaǵy ýaqytta 12 jasqa deıingi oqýshylardyń 65 paıyzyna qazirgi naryq suranysyndaǵy mamandyqtar qajet bolmaı qalatyn kórinedi.

Zertteýshi Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmnyń zertteýinen mysal keltirdi, oǵan sáıkes, 2015 jyly suranysqa ıe mamandyqtardyń kóshin kúrdeli máselelerdi sheshý daǵdysy bastaǵan, dál osy mamandyq áli kúnge deıin (2020 jyly) qajet qyzmetter tizimin bastap tur. Alaıda, osydan bes jyl buryn alǵashqy bestikke áýpirimdep engen synı oılaý qabileti 2020 jyly ekinshi orynǵa taban tiregen. «Óıtkeni, jańa tehnologııa adamnyń synı oılaý qabiletin ǵana almastyra almaıdy», – deıdi Krıstall.

Bul oraıda, sarapshy oqytýdyń eski úlgisi jas urpaqtyń synı oılaý qabileti túgili, jalpy saýatty oılaný múmkindigin shekteıtinin aıtady. «Búgingi JOO-darda dáris oqý (passıv) úrdisi áli de jalǵasýda. Bul – eń tıimsiz oqytý úlgisi. Oqýshy mıynyń muǵalim dárisin qanshalyqty qabyldaıtynyn anyqtaý úshin arnaıy zertteýler júrgizilgen. Sonda baıqalǵany, adam mıynyń uıqydaǵy qalpy men dáris tyńdap otyrǵandaǵy kúıiniń bir-birinen esh aıyrmasy bolmaǵan», – dep atap ótti ustaz. Sondyqtan bilim berý salasynda tyń ınnovaııalar qajet ekenin jetkizdi.

Teorııa men tájirıbeni teń ushtastyratyn ýaqyt jetti. Áıtpese, bilim ordalarynyń oqytý tásili tıimsiz bolyp qala bermek. Mysaly, Krıstall Lım-Lenge zertteýinen akademııalyq mekeme basshylarynyń 96 paıyzy stýdentterine bolashaq suranysyna ıe mamandyqtardy tıimdi oqytýdamyz dese de, jumys berýshilerdiń bul pikirmen tek 11 paıyzy kelisetinin kóre alamyz. Onyń ústine, álemdik zertteýshiler bolashaqta adamdar 115 jasqa deıin ómir súrip, 70 jasyna deıin jumys isteýi múmkin degen boljam aıtýda. Demek, ǵalamdyq trendterdiń tetikterin meńgerýdiń ýaqyty jetti. Bul oraıda, halyqaralyq sarapshy jańadan eshteńe oılap tabýdyń qajet joq ekenin erekshe atap ótti, «Halyqaralyq tájirıbedegi sátti bilim berý úlgilerin utymdy paıdalanýmen-aq kóp nárseden utýǵa bolady», – deıdi maman.

Sońǵy jańalyqtar