12 Jeltoqsan, 11:06 563 0 Qoǵam Túrkistan Gazeti

Aldan Smaıyl: Táýelsizdigimizdi  baıandy ete bilgenimiz – úlken erlik

– Jeltoqsan – qazaqtyń qasıet aıy. Al halqymyzdyń ta­nym-túsiniginde «qasıet», «kıe» syndy uǵymdar erekshe qasterli ekeni belgili.  Osy aı­da elimiz Táýelsizdigin al­dy. Osy jolda qazaqtyń tart­paǵan azaby joq. Qalaı oı­laısyz, búgingi urpaq ulty­myzdyń basyna qonǵan osy­naý teńdessiz baqtyń qa­dirine jetip, qasıetin sezine alyp júr me?

– Eń bastysy, biz san jyldar boıy zaryqtyryp, saǵyn­typ, ańsatyp jetken táýelsiz­dik­ti qoldan shyǵaryp almaı, saqtap qaldyq. Qadirine jetip, qasıetin sezinbesek, ba­symyzǵa qonǵan baqty qo­lymyzdan sýsytyp shy­ǵaryp alýymyz da ǵajap emes edi ǵoı. Táýelsizdikke qol jet­kizýden bólek, ony baıandy etý de ońaı emes. Egemendiktiń al­ǵashqy jyldarynda buǵan kú­mán keltirgender de boldy. Óıt­keni Qazaqstandy kóptegen ulttyń ókili meken etedi, sol ke­­zeńdegi onsyz da eko­nomı­ka­lyq, áleýmettik jaǵdaıdyń shatqaıaqtap turǵan tusynda «ultaralyq kelispeýshilikter oryn alýy múmkin, sodan Táýel­sizdiktiń baıandy bolýy ne­ǵaıbyl» degen oılar da aı­tylǵany ras. Alaıda Qazaqstan bul alma-ǵaıyp kezeńnen ótti, úlken synaqtan súrinip ketpeı, el bolyp eńserdi. Ońaı bolǵan joq, árıne. Qıyndyǵy kóp, táýekeli mol kezeńnen shyǵýy­myzǵa Elbasy kóp eńbek sińirdi. Osynyń arqasynda memlekettiń tutastyǵy men derbestigin, ha­lyqtyń yntymaq-birligin saq­taı aldyq. Táýelsizdik jylda­ryn­daǵy erlikke para-par eń basty jetistigimiz osy deýge bolady.

– Ózińiz de egemendiktiń eleń-alań shaǵynda qazirgi as­tanamyzda eldiń rýhyn oıatýǵa belsene atsalysyp, qo­ǵam quryp, gazet ash­tyńyz, onda ulttyq másele­ler­di tý etip kótergenińizdi bilemiz. Sol bir ótpeli, ólara ýa­qyttaǵy qyzmetińiz jaıly aıtyp ótseńiz.

– Iá, ol bir esten ketpes, qıyndyǵy men qarbalasy mol ke­zeń edi. Toqsanynshy jyl­dar­dyń basynda elimizde alǵash ret «Til jáne mádenıet» qoǵamyn qurdyq. Bir kezderi dáýirlep turǵan Keńes úkimetiniń qaýqary kemip, qaıraty qaıtqan shaq. El bolyp, eńse tiktesek, týǵan tilimizdiń mártebesin bıiktetsek, tól ataýlarymyzdy, salt-sanamyzdy jańǵyrtsaq degen maqsat turdy kókeıimizde. Osy jolda múmkindigimiz jetkenshe eńbek etýge tyrystyq, qoldan kelgenshe ulttyq múddemizdi qorǵaýǵa yqpal ettik. Kóptegen ıdeıa, bas­tamalarymyz júzege asty. Má­selen, buryn Býdennyı atal­ǵan Qajymuqannyń týǵan jerine  dańqty palýanymyzdyń atyn qaıtardyq. elınogradty Aq­mola ataýyna aýystyrýǵa yqpal ettik. «Qaraótkel» degen gazet shyǵardyq, onda ulttyq múdde, tilge qatysty kóptegen maqala basyldy. «Lad» sııaqty slavıan qoǵamdarynyń jınalystaryna qatysyp, ózimizdiń oıymyzdy ashyq aıttyq, maqsatymyzdy túsindirdik, múddemizdi qorǵaı bildik. Erinbeı, jalyqpaı júrip, qazaq mektepterin kóptep ashýǵa, osylaısha tilimizdi, dilimizdi saq­tap qalýǵa el-jurtty úgittedik. Osy­naý taǵdyrly kezeńde eldik máselelerdi kóterip, ege­men­digi­miz­diń baıandy bolýy jolynda azdy-kópti úles qosqanyma qýa­namyn, shúkirshilik etem.

– Bıyl Elordanyń Alataý­dan Araq tósine qonys tep­ke­nine jıyrma jyldan as­ty. Bir kez­deri ózińiz elı­nog­rad ataýyn Aqmola dep óz­gertýge bir kisi­deı úles qos­qan bolsańyz, ber­tinde Nur-Sultan atandy. Ataýy ǵa­na emes, ajary da adam ta­nymastaı  ózgerdi. Bul da Táýe­l­sizdigimizdiń jemisi ǵoı. 

– Árıne, sóz joq, Astana – Táýel­sizdigimizdiń jeńisi. Endi osynaý azat eldiń astanasynda ulttyq múddemizdiń bási bıik bolýy kerek ekeni eshkimniń talasyn týdyrmasa kerek. El  ty­nysh, halqymyz ózara tatý. Osy tynyshtyq buzylmasyn, yn­tymaqtan aıyrmasyn, el ishi bú­linbesin. Endi jatqa jaýtań­dap, esemiz ketpesin dep tileımin. Táýelsizdik kúni – bir-biri­mizge quttyqtaý aıtyp, toı toı­lap qana qoıatyn emes, osyndaı máselelerdi oılap, aldy-artymyzǵa qaraılap, bar-joqty saralap, júrgen jolymyzǵa, jet­ken jetistik, ketken kemshi­ligimizge esep jasaıtyn, al­da­ǵyǵa jospar quratyn kez bolýy tıis dep oılaımyn.

– Áńgimeńizge raqmet!

 

Suhbattasqan Shynar Turlybekqyzy

Sońǵy jańalyqtar