28 Qarasha, 10:15 533 0 Bilim Ásel ÁNÝARBEK

Joǵary bilim sapasy júıeli qadaǵalanýy tıis

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óz Joldaýynda qala jáne aýyl balalarynyń bilim deńgeıindegi alshaqtyqtardy joıýdy jáne turǵylyqty jeri men ata-analarynyń áleýmettik jaǵdaıyna qaramastan balalarǵa sapaly bilim alýǵa múmkindik berý syndy máselelerdi kótergen bolatyn.

Rasynda da, materıaldyq-teh­nı­kalyq bazasy jaqsy damyǵan qa­la mektepteri men qarapaıym ın­ternetke qosyla almaı otyr­ǵan aýyl mektepteriniń bilim berý sa­pasy salystyrýǵa kelmeıdi. Aýyl­­dyq jerlerdegi bilikti kadr­lar­­dyń tapshylyǵy da – ózek­ti máselelerdiń biri. Son­dyq­tan Memleket basshysy óz Joldaýyn­da «Dıplommen aýylǵa» baǵdar­la­ma­syn qarjylandyrýdy 20 mlrd teń­gege jetkizýdi tapsyrǵan bolatyn. Aıta keteıik, «Dıplommen aýylǵa» baǵdarlamasy boıynsha 2019 jyldyń sońyna deıin 7 176 ma­manǵa 1,3 mlrd teńge jár­de­ma­qy beriledi. 2019 jyldyń 7 aıynda 5 172 mamanǵa 911,4 mln teńge so­masynda járdemaqy tólense,    2 527 mamanǵa turǵyn úı alý úshin 9,1 mlrd teńge nesıe berilgen. Al jyl sońyna deıin 3 908 mamanǵa 14,8 mlrd teńge kóleminde turǵyn úı alýǵa nesıe berilmek.

Sonymen qatar Memleket bas­shy­sy joǵary oqý oryndaryndaǵy bilim sapasyn arttyrýǵa da basa nazar aýdarǵany málim. Joldaýda aıtylǵan taǵy bir másele – sapasyz joǵary oqý oryndarynyń kó­beıip ketýi. Joǵary bilimdi sa­pa­ly etý úshin básekege qabileti tó­men JOO-lardy jabý. Al ondaı oqý oryndaryn anyqtaýdyń negizgi kórsetkishi – túlekteriniń ju­myspen qamtylýy. Ókinishke qa­raı, búginde óz túlekterin ju­mys­qa ornalastyrýǵa qaýqarly oqý oryndarynyń sany az. Muny Prezıdent te qadap aıtqany belgili. «Óz túlekterin jumyspen qam­tý jaǵynan elimizdegi joǵary oqý oryndarynyń jartysy ǵana 60 paıyzdyq deńgeıge qol jetki­zip otyr. Sondyqtan olardyń sanyn qysqartý máselesin qaraý ke­rek. Tereń bilim berýdiń ornyna dıp­lom satýmen aınalysqan ýnı­ver­sıtetterimiz bar ekeni de jasyryn emes. Birinshi kezekte so­larǵa tyıym salý arqyly biz oqý oryndaryndaǵy bilim berý sapasyn arttyrýǵa kúsh salamyz», – dedi Memleket basshysy.

Osy rette elimizdiń Bilim já­ne ǵylym mınıstrligi bilim baǵ­darlamalary men oqytý deńgeıi za­man talabyna saı kelmeıtin jo­ǵary oqý oryndarynyń lıenzııalaryn ózdiginen qaıtaryp alý­dy qolǵa alǵan bolatyn. «Bul –­ bizdiń oqý oryndarymyzdyń jo­ǵa­ry sapaly bolýyn qamtamasyz etý máselesi. Joǵary sapaly jo­ǵary oqý oryndary jumys istep, bi­lim berýi kerek. Memleket basshysy aıtqandaı, jumyspen qamtý problemalary bar ýnıver­sı­tetter, onyń ishinde kórse­ti­le­tin bilim berý qyzmetteriniń sapasyn eskere otyryp, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi keı jerde qa­tań sharalar qabyldaýy kerek. En­di aýdıt júrgizilip, ony oryn­damaǵandar úshin biz sheshim qa­byldaımyz» degen bolatyn Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aı­ma­ǵambetov. Al Qasym-Jomart Toqaev bul máselede mınıstrlikti qol­dady. Sondaı-aq bul jumys boıyn­sha zańnamalyq deńgeıde tıis­ti normatıvtik-quqyqtyq ba­za ázirleýdi tapsyrdy.

Memleket basshysy Joldaýda atal­ǵan máselelerdiń túıinin tar­qatý úshin eń aldymen muǵa­lim­der­diń áleýmettik jaǵdaıyn retke keltirý qajettigine toqtalǵan.  «Muǵalimder men oqytýshy­lar­dyń áleýmettik jaǵdaıyn jaq­sartpasaq, bul sharalar júzege asa qoımaıdy. Sondyqtan men Ta­myz konferenııasynda aldaǵy tórt jyl ishinde muǵalimderdiń eń­bekaqysyn eki ese arttyrýdy tap­syrdym. Bul – kelesi jyldan bas­tap ustazdardyń jalaqysy 25 paıyzǵa ósedi degen sóz», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysynyń bilim berý sapasyn arttyrý jáne peda­gog­tardy qoldaý jónindegi tap­syr­masy aıasynda Bilim jáne ǵy­lym mınıstrligi joǵary oqý oryn­darynyń bıýdjetterine taldaý júrgizdi. Taldaý nátıjesinde eńbekaqy tóleý qoryn ulǵaıtý úshin rezervtiń bar ekeni anyq­taldy. Sóıtip, birqatar jo­ǵary oqý orny oqytýshylardyń ja­laqysyn arttyrý boıynsha naq­ty sharalardy júzege asyrýdy qolǵa aldy. Olardyń qatarynda L.Gý­m­ılev atyndaǵy Eýrazııa ult­tyq ýnıversıteti, Kaspıı ýnıversıteti men Taraz pedagogıkalyq ýnıversıteti bar. Basqa da memlekettik JOO-larǵa atalǵan sharalar sheńberinde tapsyrmalar júkteldi.

Sońǵy jańalyqtar