22 Qarasha, 10:14 266 0 Nur Otan Ásel ÁNÝARBEK

Lázzat IBRAGIMOVA: Biz árbir otbasynyń baspanasy bolsa deımiz

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Nur Otan partııasy saıası keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda asa mańyzdy áleýmettik máseleler kóterilgeni belgili. Ásirese, Partııa Tóraǵasy halyqty baspanamen qamtý isine aıryqsha nazar aýdardy. Osy rette Nur Otan partııasy saıası keńesiniń múshesi, «Turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ basqarma tóraıymy Lázzat Ibragımovamen az-kem suhbattasqan edik.

– Turǵyn úı qurylys jınaq banki arqyly az qamtylǵan otbasylarǵa jeńildetilgen nesıeleý júıesi iske qosyldy. Osy jaıynda tolyǵyraq baıandap berińizshi...

– Elbasy Nursultan Nazarbaev Nur Otan partııasynyń saıası keńesi otyrysynda kópbalaly otbasylardy qoljetimdi baspanamen qamtamasyz etýdi jáne turǵyn úı qurylys jınaq júıesi arqyly nesıelendirýdiń jeńildetilgen mehanızmin jasap shyǵarý qajettigin atap ótken bolatyn. Turǵyn úı qurylys jınaq banki atalǵan tapsyrmany júzege asyrý maqsatynda osy jyldyń shilde aıynan bastap tabysy tómen otbasylar úshin «Baqytty otbasy» baǵdarlamasyn iske qosty.

Baǵdarlamaǵa kópbalaly, kámelet jasyna tolmaǵan balalary bar tolyq emes otbasylar men múmkindigi shekteýli balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylar qatysa alady. Olar 10 paıyz kóleminde bastapqy jarnany jınaǵan jaǵdaıda nesıeni jyldyq 2 paıyzdyq mólsherlememen ala alady.

«Baqytty otbasy» baǵdarlamasynyń kómegimen jańa jáne qoldanystaǵy úıden páter nemese jer úı satyp alýǵa bolady. Eń joǵary zaım mólsheri Nur-Sultan, Almaty, Atyraý, Aqtaý, Shymkent qalalarynda 15 mln teńgege deıingi somany qurasa, al qalǵan óńirlerde 10 mln teńgege deıin. Turǵyn úıdi salymshy ózi ákimdikte kezekte turatyn aımaqta ǵana satyp ala alady.

Baǵdarlamanyń basty talaby – oǵan qatysýshylar Turǵyn úı qurylys jınaq bankine baryp nesıe ótinimin bergenge deıin jergilikti ákimdikte kezekte turýy qajet. Sodan keıin ol jerden baspanaǵa muqtaj ekenin rastaıtyn joldamany alyp, bankke ótkizýleri kerek.

Osydan soń bankte olardyń kiris deńgeıin tekseredi. 2 paıyzdyq mólsherleme boıynsha jeńildetilgen nesıe jalaqysy óte tómen bolǵandyqtan, óz baspanasyn satyp alýǵa múmkindigi joq otbasylarǵa beriledi. Baǵdarlama sharttaryna sáıkes, sońǵy alty aı ishindegi otbasynyń ár múshesine keletin tabystyń bir aılyq kólemi 42 500 teńgeden aspaýy kerek (bul – Qazaqstanda resmı túrde bekitilgen eń tómengi jalaqy mólsheri).

Búgingi tańda «Baqytty otbasy» baǵdarlamasy boıynsha 3 382 otbasy óz baspanalaryna qol jetkizip, qonys toıyn atap ótti. Taǵy 1 083 otbasy nesıesi maquldandy. Olar qazir  bolashaq baspanalaryn izdestirý ústinde. Bul úshin olarǵa 3 aı ýaqyt beriledi.

Bank qazirgi sátte 47,4 mlrd teńge somasyna 4 705 ótinimdi qabyldady. Osy jyldyń sońyna deıin 50 mlrd teńge somasyna 5 myń zaımdy berý josparlanýda. Bıyl baǵdarlamaǵa qatysa almaǵan otbasylar kelesi jyly ótinim bere alady. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boıynsha «Baqytty otbasy» baǵdarlamasy 2020 jyldan bastap 10 myń otbasyny qamtıtyn bolady.

– Elbasy «Baspana máselesi partııa nazarynda bolýy tıis» dedi. Osy rette jastardyń baspanaly bolý jaǵdaıy qalaı rettelýde?

– Turǵyn úı qurylys jınaq bankinde jastarǵa arnalǵan arnaıy baǵdarlama joq. Alaıda bank júzege asyratyn turǵyn úı qurylys jınaq  júıesi jastar úshin baspanaǵa qol jetkizýdiń eń tıimdi joly bolyp sanalady. Ol túrli deńgeıdegi tabysy bar qazaqstandyqtarǵa óz úıin nemese páterin satyp alýǵa múmkindik beredi. Ol úshin eń aldymen depozıt ashyp, bastapqy jarnaǵa qajetti qarajatty jınaı bastaǵan jón. Sóıtip, úıdiń 50 paıyzyn jınaǵannan keıin, qalǵan 50 paıyzyn bankte jyldyq 3,5 paıyzdan 5 paıyzǵa deıingi eń tómengi mólsherlememen nesıege alýǵa bolady.

Qazirgi sátte 18-29 jas aralyǵyndaǵy 400 myń qazaqstandyq azamat Turǵyn úı qurylys jınaq bankinde shot ashqan. Bul – banktegi depozıtterdiń jalpy úlesiniń 29 paıyzy. Olardyń barlyǵy bolashaqta baspanaly bolý úshin qarajat jınaqtaý ústinde.

Al bankten tıimdi sharttarmen nesıe alǵan 23-29 jas aralyǵyndaǵy salymshylardyń sany – 17 344 adam. Olar zaımdy «Nurly jer», «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamalary aıasynda alǵan.  Sondaı-aq bizdiń bank «Almaty jastary» sekildi baǵdarlamalarǵa da úles qosyp, jastardy nesıelendirýge qatysty. «Almaty jastary» baǵdarlamasy boıynsha 2017 jyly 108 otbasy, al 2018 jyly 200 otbasy jańa qonys ıesi atandy. Turǵyn úı qurylys jınaq banki men Almaty qalasy ákimdiginiń kómegimen olar jeńildetilgen nesıeni bastapqy jarnasyz jyldyq 5 paıyzdyq mólsherlememen aldy.

– Osy ýaqytqa deıin Turǵyn úı qurylys jınaq banki arqyly qansha qazaqstandyq azamat baspanaly boldy? Aldaǵy ýaqytta qandaı da bir jańa jobalar júzege asyryla ma?

– Jalpy, turǵyn úı qurylys jınaq júıesiniń arqasynda búginde 214  myń otbasy baspana ıesi atandy. Qazir óziniń bolashaq páterine nemese úıine 1,5 mln qazaqstandyq qarajat jınaqtaýda. Bul oraıda olarǵa memleket te barynsha kómek kórsetýde. Turǵyn úı qurylys jınaq banki – óz salymshylaryna jyl saıyn 20 paıyz kóleminde memleket syılyqaqysyn beretin biregeı bank. Ol 200 aılyq eseptik kórsetkishten aspaıtyn somaǵa eseptelinedi (505 000 teńge). Memleket tarapynan kórsetilip jatqan bul kómek bank salymshylary úshin óte mańyzdy. Óıtkeni ol depozıtte qarajatty tezirek jınap, úı alýǵa múmkindik beredi.

2019 jyldyń qorytyndysy boıynsha, eń joǵary memleket syılyqaqysy – 101 myń teńge. Ony alý úshin osy jyldyń sońyna deıin shotta kem degende

505 000 teńgeni jınaý qajet. Ol úshin depozıtke 40 000 teńgeden astam qarajatty aı saıyn nemese birden salý kerek.

Bank sondaı-aq «Nurly jer» baǵdarlamasyn júzege asyrýda. Ol halyqtyń áleýmettik álsiz toptaryn qoljetimdi baspanamen qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha Turǵyn úı qurylys jınaq banki «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha 8 724 jańa páter kiltin tabystady.

Baǵdarlama iske qosylǵaly beri (2016 jyldyń sońynan beri) 152,4 mlrd teńge somasyna 20 myń páter berildi. Olardyń ishinde jeńildetilgen nesıege arnalǵan qarajattyń 78 paıyzy respýblıkalyq bıýdjetten bólindi. Al 22 paıyzy – Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń óz qarajaty.

Osy jyldyń 10 aıy ishinde Turǵyn úı qurylys jınaq banki memlekettik baǵdarlama boıynsha 6 147 nesıelik ótinimdi maquldady. Eń kóp turǵyn úı Almaty

(1 363 zaım), Aqtóbe (810 zaım) oblystary men Shymkent qalasynda (666 zaım) berildi.

Jalpy, Turǵyn úı qurylys jınaq banki arqyly úı alý úshin depozıt ashyp, shotta 20 paıyz mólsherinde bastapqy jarnany jınaý qajet. Sol kezde salymshy nesıeni jyldyq 5 paıyzdyq mólsherlememen ala alady. Bank aldaǵy jyly «Nurly jer», «Baqytty otbasy» jáne «Áskerı baspana» baǵdarlamalaryn júzege asyrýdy ary qaraı jalǵastyratyn bolady. Biz árbir otbasynyń óz baspanasy bolsa deımiz.

– Suhbatyńyzǵa raqmet!

 

Suhbattasqan

Ásel ÁNÝARBEK

Sońǵy jańalyqtar