14 Qazan, 20:43 323 0 Jahan Anar LEPESOVA

Kedeılikpen kúrestiń tıimdi jolyn usynǵan ǵalymdarǵa Nobel syılyǵy buıyrdy

Bıyl ekonomıkadan Alfred Nobel atyndaǵy bedeldi syılyqty Abıdjıt Banerdjı, Ester Dıýflo jáne Maıkl Kremer jeńip aldy, dep habarlaıdy Elorda Info BBC-ge silteme jasap.

Olar kedeılikpen kúresýdiń tájirıbelik tásilin júrgizgeni úshin osy marapatqa ıe boldy. «Osy jyldyń laýreattary álemde kedeılikpen kúrestiń eń tıimdi joldary qandaı degenge senimdi jaýap alýdyń jańa tásilin usyndy», – delingen shveııalyq Ǵylym akademııasynyń málimdemesinde.

Osy jyldyń «Nobel» aptalyǵynyń alǵashqy bes kúninde AQSh-tan (bes laýreat, onyń bireýi jartylaı kanadalyq), Shveıarııadan (eki), Japonııadan, Ulybrıtanııadan, Efıopııadan jáne Avstrııadan (bir laýreattan) ǵylym jáne mádenıet qaıratkerleri bedeldi syılyqtarǵa ıe boldy.

Aıtarlyǵy, byltyr ádebıet syılyǵy eshkimge taǵaıyndalmaǵan bolatyn. Bıyl polıak aqyny jáne jazýshy Olga Tokarchýk ótken 2018 jyldyń laýreatyna ıe boldy. Ekonomıkadan «Nobel» 1969 jyldan bastap beriledi. Byltyr Shveııanyń ortalyq banki syılyqty qarjylandyrý úshin Alfred Nobeldiń qoryna qajetti somany aýdarǵan bolatyn. Sol sebepti onyń tolyq ataýy «Alfred Nobeldi eske alý úshin ekonomıkadan Rıksbank syılyǵy» dep atalady.

Ekonomıkadan Alfred Nobel syılyǵy 1968 jyly Shved memlekettik bankimen bekitilgen. Biraq ol 1895 jyly Nobeldiń ósıet etip ketken negizgi bes syılyǵynyń qataryna jatpaıdy. Bul marapatty jyl saıyn koroldik ǵylym akademııasy tapsyrady, onyń somasy, qalǵan syıaqylardyń somasy sııaqty toǵyz mıllıon shved kronyn (shamamen 900 myń dollar) quraıdy. Alaıda bul syılyq ta sol erejeler boıynsha beriledi.

Ekonomıka salasyndaǵy syılyq Alfred Nobel qaıtys bolǵan kúni, ıaǵnı 10 jeltoqsanda Stokgolmde ózge jeńimpazdarmen birge tapsyrylady. Aıta keteıik, Massachýsets tehnologııalyq ınstıtýtynyń mamany franýz Ester Dıýflo «Nobelge» ıe bolǵan ekinshi áıel atanyp otyr. Al alǵashqysyna 2009 jyly amerıkalyq Elınor Ostrom ekonomıkalyq basqarýǵa júrgizgen taldaý jumysynyń negizinde jeńip alǵan.

Sońǵy jańalyqtar