22 Tamyz, 16:24 388 0 Óner Túrkistan International Political Weekly

Sulý ónerdiń syry

2019 jyly 2019 jyldyń 28 tamyzynda, saǵat 16.00-de Ábilhan Qasteev atyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik óner mýzeıinde sýretshi Kúlıpa Jubanııazovanyń «SULÝ ÓNERDIŃ SYRY» atty mereıtoılyq jeke kórmesiniń ashylý saltanaty ótedi. Kórmede Á. Qasteev at. QR MÓM qo-ryndaǵy gobelen týyndylary qoıylady. Bul týraly kórme jetekshisi Gúlnar Jubanııazova habarlady.

Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń mádenıet qaıratkeri, Qazaqstan Respýblıkasynyń Sýretshiler odaǵynyń múshesi Jubanııazova Kúlıpa Esimqyzy 1949 jyly 25 aqpanda Shymkent oblysy, Tólebı aýdany, Uzyn-Aryq aýlynda dúnıege keldi. 1973 jyly N.V. Gogol atyndaǵy Almaty kórkemsýret ýchılıesiniń sýretshi jáne kórkemdeýshi mamandyǵyn, 2008 jyly Abaı atyndaǵy Qazaq Ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń kórkem grafıka fakýltetin bitirdi.

1970 jyldary qazaq qyzdar arasynan shyqqan alǵashqy gobelen sýretshileriniń biri Kúlıpa Esimqyzy Jubanııazova shyǵarmashylyǵynda qazaqtyń dalasyn, ondaǵy tylsym dúnıeniń bolmysyn sý-rettep, ulttyq mádenıetti, dástúrli ónerdi barynsha dáripteýdi maqsat etken sýretshi. 1973 jyldan bas-tap Búkilodaqtyq, Respýblıkalyq, Oblystyq kórmelerge gobelen, sýretti tekemet, dástúrli ulttyq naqyshtaǵy toqyma, keste buıymdarymen qatysty. Árbir týyndysy qazaq tarıhy men mádenıetine, keńes dáýirindegi belgili beıitshilik, dostyq, eńbek, áıel baqyty, týǵan jer sııaqty taqyryptarǵa baılanystyra jasap, kásibı sheberligin tanytty. Onyń alǵashqy «Baqyt» gobeleni 1975 jyly Á. Qasteev atyndaǵy QR Memlekettik óner mýzeı qoryna alyndy.

1973-1994 jyldar aralyǵynda QazKSRO Sýretshiler odaǵynyń qoldaýymen ashylǵan Sándik qoldanbaly óner jáne Birikken jastar qoldanbaly óner sekııasynda memlekettik tapsyrystardy joǵary deńgeıde oryndap, óz kásibıligin ereksheledi. Kúlıpa Esimqyzy shyǵarmashylyq izdenisterin gobelen toqý jáne halyqtyq tekemet tehnıkasynda beıneli kompozıııalar jasaýda jańa taqyryp-tar men kórkemdik tásilderdi ıgerýge baılanystyrǵan alǵashqy qazaq sýretshileriniń biri. Sýretshi óz kompozıııalarynda beınelengen obrazdyq-maǵynalyq formalarǵa jáne kúrdelendirilgen toqyma keńistigine batyl eksperıment (gobelender: «Ana mahabbaty» (1972), «Jer Ana» 1974, «Mamyr» 1977; «ılına» 1979, «Dostyq» 1980, «Meniń Qazaqstanym» 1981, «Sheberler» (1973), «Nan» (1984), tekemetter: «Kúıshi» (1977), «Jylqyshy» (1978), «Qyzylqum» (1978), «Dala áýeni» (1979), «Saıatshy» (1980), «Otbasy»( 1980) jasaı otyryp, shynaıy ómirlik obrazdarǵa da, qazaq mádenıetindegi sımvoldardyń erekshe «tiline» de moıyn burdy.

Sýretshiniń shyǵarmashylyq jumystary eleýsiz qalǵan joq: aıtalyq, «Mamyr» (1977) gobe-leni AQSh-tyń Elshiliginde bolsa, «Qyzylqum» (1978) tekemeti Qazaqstannyń Memlekettik Ortalyq mýzeıiniń qorynda saqtaýly. 1980 jyly «Dostyq» gobeleni QazKSRO Mádenıet mınıstrliginiń qo-ryna alyndy, sonymen qatar «Meniń Qazaqstanym» Almaty qalasynyń «Qazaqstan» qonaq úıi holyna ilindi.

Sondaı-aq, sýretshi 1980-90 jyldary Os qalasyndaǵy Norvegııada, Chehoslovakııada, Rýmy-nııada, Bolgarııada, Polshada, Franııada, Italııada, Germanııada, AQSh, Shveııa, Avstralııa, Gvı-neıa, Reseıde (Máskeý) ótken shyǵarmashylyq kórmelerde aýqymdy týyndylarymen qatysty.

K. Jubanııazovanyń keıingi kezdegi shyǵarmashylyq týyndylary zamanaýı jáne kóne mıftik ulttyq mádenıetiniń biregeı sımvolyna aınalǵan taqyryptarda da oryn alady. Aıtalyq «Qasqasý» (2006), «Sarqyrama» (2008), «Jar tas» (2010), «Aq gúl» (2011), «Quraq» (2012), «Qynatas» (2013), «Dastarhan» (2014), «Baqsha» (2018), «Meniń Qazaqstanym» (2019), «Ulttyq rýh» (2019), «Tabıǵat tylsymy» (2019) gobelen týyndylarynan ótkenniń saryny, búginginiń aqıqaty, erteńginiń rýhy áýendeıdi.

Sýretshi Kúlıpa Jubanııazova Esimqyzy syrly da áýezdi shyǵarmashylyq týyndylarymen tulǵalyq ereksheligin tanytyp, qazaq kásibı qoldanbaly óneriniń ulttyq deńgeıde órkendeýine óz úlesin qosyp keledi.

Sońǵy jańalyqtar