10 Qańtar 2019, 10:05 1305 0 Qoǵam "Túrkistan" gazetiniń avtorlary

Svetlana Baıqadamova: Áleýmettik seriktestik jemisti jumysqa jetkizedi

− Svetlana Baýyrjanqyzy, qa­zir­gi tańda kásipodaq sala-sala boı­yn­­sha qurylyp, jumys isteı basta­dy. Siz de sondaı úlken bir sala­nyń – kólik jóndeý kásiporynda­rynyń kásipodaq uıymyn basqaryp otyrsyz. Aıtyńyzshy, «Qamqor Magıstral» KB qarasty kásip­o­ryndar qandaı qyzmetpen aınalysady? Aldymen osynyń basyn ashyp alsaq.

− Jaqsy, degenińiz bolsyn. Tú­si­nik­­ti tilmen aıtqanda, «Qamqor Menedjment» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq óńirlerinde 35 óndiristik kásiporyndy biriktirip otyrǵan kóp salaly holdıng bolyp tabylady. Búgingi kúni Holdıng temirjol kóligi salasynda jóndeý, servıs jáne modernızaııalaý boıynsha basymdyq qyzmet kórsetip otyrǵan belgili kompanııa. Astana, Almaty, Qaraǵandy, Pavlodar, Óskemen, Aqtóbe, Taraz, Atbasar qalalarynda jáne Aǵadyr, Aıakóz, Shar, Shý, Qazaly, Sekseýil, Shalqar stanııalarynda ornalasqan temirjol júıelerinde 11 myńǵa jýyq jumysshy jemisti jáne tıimdi eńbek etedi. Olardyń negizgi jumysy – lokomotıvterdi, vagondardy jóndeý, modernızaııalaý jáne servıstik qyzmet kórsetý, temirjol avtomatıkasy, telemehanıka men baılanys júıesine jóndeý jáne ornatý qyzmetterin kórsetý, elektr energııasyn iske asyrý, tartymdy lokomotıv qyzmetterin usyný, arnaıy zertteý (tehnıkalyq dıagnostıkalaý) jáne qazandyq baqylaý men júk kóterý mehanızmderiniń obektilerin jóndeý, sondaı-aq, temirjol qurylysy, avtomobıl joldary qurylysy boıynsha iri strategııalyq jobalardy iske asyrý bolyp tabylady.

«Qamqor Menedjment» JShS-niń bas dırektory Dıas Tóleýtaıuly Súleımenovtiń basqarýyndaǵy kompanııanyń negizgi strategııalyq baǵyty – jumysty ártaraptandyrý. Bul ýaqyt talaby ekenin bárimiz de jaqsy túsinemiz. Aıtalyq, arnaıy jyljymaly quram men jabdyqty jóndeý jáne jóndeý jumystaryn uıymdastyrý, jer qoınaýyn paıdalanýshy kompanııalardyń jyljymaly quramyna qyzmet kórsetýdi uıymdastyrý, GE jáne Alstom kompanııasymen toraptar men agregattardy jóndeý men jınaýdy oqshaýlaý salasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtý, ıfrlandyrý jáne avtomatty esepke alýdy engizý – kompanııanyń basym baǵyttary. Osy jobalardy iske asyrý «Qamqor Menedjment» seriktestigin jańa sapalyq deńgeıge kóterip, jumys oryndaryn saqtap, zamanaýı básekelestikke tótep berip, naryq talaptaryna saı keletin bıznes-modeldi qalyptastyrýǵa múmkindik bermek.

− Áńgimeńizge qaraǵanda, siz de sol qyz-qyz qaınaǵan óndiristiń ishinde júrgendeısiz-aý...

− Onsyz bolmaıdy. Eńbek adamdarynyń kúndelikti tynys-tirshiligin, alǵa qoıǵan maqsat-múddesin tolyq bilý úshin, olarmen bite qaınasyp jumys isteý qajet. Sonda ǵana nátıje bolady.

− Olaı bolsa, kelesi suraǵyma da qınalmaı jaýap berersiz de­gen oıdamyn. «Qamqor Menedjment» seriktestiginiń respýblıkalyq deńgeıdegi barlyq stra­­tegııalyq jobalarǵa qatysatyny­ ras pa?

– Ras. Máselen, «Qamqor Lokomotıv» jáne «Qamqor Vagon» seriktestikteri Qazaqstan temirjolynyń qajettiligi úshin jyljymaly quramdy jóndeıdi jáne qyzmet kórsetýdiń negizgi jetkizýshileri bolyp tabylady. Olar «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy» akıonerlik qoǵamymen, General Electric Transportation, Alstom, Eurasian Resources Group, ArcelorMittal ulttyq kompanııalarymen tyǵyz yntymaqtastyqta jumys isteıdi.

«Qamqor Menedjment» memlekettik strategııalyq baǵdarlamalardyń oıdaǵydaı júzege asýyna belsene atsalysyp keledi. Onyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń údemeli ındýstrııalyq-ınnovaııalyq damý memlekettik baǵdarlamasy, 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jol» ınfraqurylymdy damytý memlekettik baǵdarlamasy bar. «Qamqor Menedjment» kompanııalar tobyna qarasty «Temirjol jóndeý» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi qurylys alańynda bas merdiger retinde Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa kólik dálizderin qurýǵa aıtarlyqtaı úles qosyp keledi. Onyń ishindegi birinshi ǵalamdyq qurylys jobasy − «Ózen – Túrkimenstanmen memlekettik shekara» temirjoly. Onan keıin Jezqazǵan-Beıneý temirjol jelisiniń Beıneý-Shalqar ýchaskesin oıdaǵydaı aıaqtap, Borjaqty-Ersaı temirjol magıstrali men Almaty-Shý ýchaskesinde ekinshi trassalardyń qurylysyn iske asyrdy. Sonymen qatar, qazirgi kezde «Beıneý-Aqjigit-Ózbekstan Respýblıkasynyń shekarasy (Núkis)» «Respýblıkalyq mańyzy bar avtojol qaıta jańartý jumysy» jobasyna qatysýda.

− Álbette, mundaı aýqymdy jo­balardyń sátti júzege asýy jumys­shylardyń kásibı biliktiligine tikeleı baılanysty ekeni sózsiz...

− Bul pikirińizben tolyq kelisemin. «Qamqor Menedjment» kompanııa tobynda bilikti de tájirıbeli jumysshylar men mamandar jetkilikti. Óıtkeni qazirgi zamanaýı tehnologııa zaman talabyna saı mamandardy qajet etedi. Máselen, «ıfrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasyn alaıyq. Bul − el ekonomıkasynyń bolashaǵyna salynǵan ınvestıııa. Oǵan óte mańyz bergen jón. «Qamqor Menedjment» seriktestigi óz jumyskerleriniń kásibı biliktiligin arttyrýdy mańyzdy sanaıdy. Óıtkeni jumystyń alǵa basýy bilikti mamansyz múmkin emes. Sol sebepti áleýmettik-bilim berý baǵdarlamasyna seriktestik erekshe mán berip otyr. Dıas Súleımenovtiń bastamasy boıynsha shaǵyn qalalar men aýdan ortalyqtarynda ornalasqan kompanııanyń óndiristik bólimsheleri úshin bilikti tehnıkalyq mamandardy daıyndaý boıynsha áleýmettik bilim berý jobasy júzege asyryldy.Sonyń aıqyn bir kórinisi − óndiristik kásiporyndardaǵy jas jáne bolashaǵy zor jumyskerlerdiń seriktestik qarajaty esebinen joǵary jáne orta arnaýly oqý oryndarynda bilim aldy. «Qamqor Menedjment» kompanııasy tobynyń Aqtóbe, Taraz, Maqat, Shý, Sekseýil, Qazaly, Shalqar, Aıagóz, Óskemen, Qaraǵandy, Pavlodar, Birlik óńirleri men Almaty jáne Astana qalalarynan jas mamandar bilim berý jobasyna tartylyp, osy baǵdarlama boıynsha 70 óndiristik jumysker bilim aldy. Kompanııa olardy oqytý úshin 165 mln teńge qarajat jumsaǵan. «Qamqor Menedjment» kompanııa toby bilim berý áleýmettik baǵdarlamasynyń aıasynda joǵary jáne orta tehnıkalyq bilim alyp, oqýyn bitirgen stýdentterdiń birinshi toby qazirdiń ózinde kadrlar rezervine arnalǵan jobanyń tabystylyǵy men ózektiliginiń aıqyn dáleli boldy.

− Memleket basshysy bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi, áleýmettik áriptestik týraly da sońǵy jyldary erekshe bastama kótergenin jurtshylyq jaqsy biledi. «Qamqor Menedjment» kompanııa toby osyndaı máselelerge mán berip otyr ma?

− Bul jóninde aýyz toltyryp aıtýǵa bolady. Bir ǵana mysal. Qyzyl­orda oblysy, Aral aýdany, Sekseýil eldi mekenindegi ákimdikke qarasty orta mektep, aýrýhana, balabaqsha, sport mektebi, ınternat, kitaphana jáne jedel járdem stanııasy qysqy maýsym kezinde jylý tapshylyǵyn sezine bastaǵan edi. Bul máseleni oıdaǵydaı sheshý úshin jylý qazandyqtaryn jańartý qajet boldy. «Qamqor Menedjment» kompanııalar toby jalpy quny 51 mıllıon teńgeni quraıtyn 8 zamanaýı qazandyq qondyrǵysyn qaıtarymsyz negizde syıǵa tartty. Bul eldi mekende temirjolshylardyń otbasylary turady, olardyń balalary mektepke, balabaqshaǵa barady. Solardyń ıgiligi úshin jasalǵan áleýmettik joba. Muny Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev udaıy aıtyp keledi emes pe?! Eńbek adamdaryna, olardyń otbasyna jasalǵan qamqorlyqtyń qaıtarymy bar.

− Svetlana Baýyrjanqyzy, endi sizderdiń tikeleı jumystaryńyzǵa oıyssaq. Adamdardyń áleýmettik-turmystyq máselelerin sheshýge, olardyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa kásipodaq uıymy qanshalyqty atsalysyp otyr?

− «Qamqor Menedjment» kompanııasy tobynyń janynda «Kóliktegi jóndeý mekemeleriniń salalyq kásibı odaǵy «Qamqor Magıstral» qoǵamdyq birlestigi qyzmet atqarady. Búgingi kúni onyń quramynda 30 óńirlik bastaýysh kásipodaq uıymy bar. «Qamqor Menedjment» kompanııasy tobynda 5 enshiles uıym qyzmet atqarady. Kásip­odaq músheleriniń jalpy sany − 7506 adam. Bul − barlyq fılıaldardaǵy jumysshylardyń 94 paıyzy.

«Qamqor Magıstral» qoǵamdyq birlestiginiń basty mindeti − jumysshylardyń eńbek jáne áleýmettik-ekonomıkalyq quqyqtary men múddelerin qorǵaý. Kásipodaq eńbek ujymdarynda jumys berýshimen birlese otyryp jumyskerlerdiń eńbek jáne áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa udaıy nazar aýdaryp keledi. Kásiporyndarda eńbek-kelisim sharttary men eńbek qaýipsizdigin saqtaý sharalary óte jaqsy. Osy maqsatqa jyl saıyn 1,2 mlrd teńge, al jumysshylardyń biliktiligin arttyrýǵa – 150 mıllıon teńge jumsalady.

Maqtanyshpen aıta alamyz, qoldanystaǵy ujymdyq kelisim-shart talaptary 100 paıyz oryndalyp otyr. 2018 jyly bul 400 mıllıon teńgeni qurady. Jyl saıyn jumyskerlerdi áleýmettik qoldaýǵa baǵyttalǵan qarajat 20 paıyzǵa ósedi.Kompanııa jyl saıyn negizgi qarajatqa 3 mlrd teńgeden astam ınvestıııa salady. Bul qarajat qaıda jumsalady? Temirjol jáne avtokólik joldarynyń qurylysy boıynsha tehnıkany jańartýǵa, servıstik ortalyqtar men vagon jóndeý depolaryn jańǵyrtýǵa jumsalady.

Jumys oryndaryndaǵy áleýmettik-turmystyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa da udaıy kóńil bólinedi. Bıyl «Temirjoljóndeý» seriktestigine qarasty Aqtóbe jol jóndeý-mashına stanııasy men Aqtóbe rels dánekerleý kásiporyndarynda kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilip, tamaqtaný bólmeleri jóndeýden ótti. Óskemen vagon jóndeý deposynyń ashanasyna eki tońazytqysh satyp alyndy. Shalqar servıstik ortalyqtarynda jastardy patrıottyq tárbıeleý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik rámizder buryshy jabdyqtaldy. Aıta bersek, mundaı jumystar óte kóp.

− Ómir bolǵan soń adamdar ártúrli áleýmettik qıyndyqtarǵa tap bolyp jatady. Sondaı qınalǵan jandardyń janynan kásipodaq tabylýy tıis emes pe? Sebebi uıymnyń abyroı-bedeli qaıyrymdylyq sharalarǵa da baılanysty.

− Oıyńyzdy túsindim. «Qamqor Magıstral» qaıyrymdylyqtan qashqan emes. Qazaly vagon jóndeý deposy men Atbasar elektrovoz jóndeý zavodynyń jáne Shalqar vagon jóndeý deposynyń jumyskerleri órtten zardap shekti. Atbasar elektrovoz jóndeý zavody men Aıagóz lokomotıv jóndeý deposy jumyskerleriniń otbasylary tasqyn sýdyń zardabyn kórdi. Olar osyndaı qıyn-qystaý kezde arqa súıer eńbek ujymdary bar ekenin aıqyn sezindi, qamqorlyq qoly der kezinde sozyldy.

Soǵys pen tyl ardagerleri, eńbek maıtalmandary árdaıym qurmet-qoshemetke ıe. Turmysy tómen, múgedek balalary bar otbasylaryn da kásipodaq nazardan tys qaldyrǵan emes. Qajetti kıim-keshek, azyq-túlik boıynsha qarasyp keledi.

− Eńbek adamdary men ardagerlerine áleýmettik qamqorlyq jasaý ıgilikti is ekenin jaqsy túsinemiz. Sonymen birge salaýatty ómir saltyna erekshe mán berý qajettigin Memleket basshysy udaıy aıtyp keledi. Kásipodaq osyndaı is-sharalardan da tysqary qalmaıtyn shyǵar...

− Oǵan bizde barlyq múmkindik bar. Jetkilikti jaǵdaı jasalyp otyr.Salaýatty ómir salty baǵdarlamasyn qoldaý maqsatynda jumyskerlerdiń dene shynyqtyrý jáne sportqa degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý úshin túrli sporttyq saıystar turaqty túrde ótkiziledi. Bul – bir. Ekinshi – eńbek ujymdary sporttyq qural-jabdyqtarmen tolyq qamtamasyz etilgen. Bıyl Astana lokomotıv deposyna, Aqtóbe lokomotıv deposyna, Shalqar servıstik ortalyǵyna sporttyq quraldar jáne sport zaldaryna qajetti jabdyqtar satyp alý úshin kásipodaq tarapynan aqshalaı qarajat berildi.

− Memleket basshysy 2019 jyl­dy – Jastar jyly dep jarııa­­laǵany belgili. Jastar – egemen elimizdiń keleshegi. Olardyń bi­lim­di de bilgir, jan-jaqty bolyp qalyp­tasýyna kásipodaqtyń da qosar úlesi az bolmasa kerek.

− Álbette, kásipodaq músheleriniń qa­tarynda jastardyń da kóp, belsendi bolǵanyn qalaımyz. Óıtkeni qazirgi qolǵa alynǵan qadaý-qadaý isterdi ary qaraı tabysty jalǵastyratyn kimder? Búgingi jastar.

2018 jyldyń qyrkúıek aıynyń sońynda Jambyl oblysynda jastarǵa arnalǵan respýblıkalyq forým ótti. Bul is-shara «Merke» shıpajaıynda uıymdastyryldy. Oǵan Qazaqstan Respýblıkasy Kásipodaqtar federaııasy men óńirlik bastaýysh kásipodaq ókilderi qatysty. Negizgi maqsat jastardyń jumysshy mamandyqtaryn tańdaýyna yqpal etý jáne qoǵamnyń materıaldyq jaǵdaıyn jaqsartýǵa jol ashatyn qarapaıym eńbek adamdarynyń abyroıyn asqaqtatý bolatyn. Osy maqsatymyz oryndaldy. Forýmdy quttyqtaý sózben ashqan Qazaqstan Respýblıkasy Kásipodaqtar federaııasynyń tóraǵasy Baqytjan Ábdiraıym bylaı dedi: «Biz jastardy kásipodaqtyń jumysyna belsendi túrde tartýǵa tıispiz. Ózderińiz biletindeı, Qazaqstan Respýblıkasynyń Kásipodaqtar federaııasy eńbek pen kásipodaq salasynyń qyzmetkerleri úshin «Qazaqstannyń jańa tulǵasy» jobasyn bastady. Ondaǵy maqsat – qatarymyzǵa jastardy kóbirek tartý. Olar biz qolǵa alǵan ıigilikti isterdi odan ári tabysty jalǵastyratynyna senimdimin!». Barlyq salalyq kásipodaqtardyń da alǵa qoıyp otyrǵan maqsaty osy. Biz, ásirese, jumysshy jastarǵa erekshe nazar aýdaryp otyrmyz. Olardyń problemalyq máselelerin bilip, ony sheshýge tyrysamyz, jastardyń kásipodaqpen birlese jemisti jumys jasaý joldaryn izdestire beremiz.

− Adam kapıtaly, qarapaıym eńbek adamy, onyń áleýmettik-turmystyq jaǵdaıy men basqa da máseleleri kásipodaqtyń udaıy nazarynda bola beredi ǵoı.

− Árıne. Osy úshin «Qamqor Magıstral» kólik jóndeý kásiporyndarynyń salalyq kásiptik odaǵy» qoǵamdyq birlestigi 2018-2019 jyldarǵa arnalǵan ujymdyq kelisim-shartqa qol qoıǵan bolatyn. Ony múltiksiz oryndaý – bizdiń mindetimiz.

«Qamqor Menedjment» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi tobynyń basshylyǵy men «Kóliktegi jóndeý kásiporyndarynyń salalyq kásip­odaǵy jyl saıyn eńbek adamdarymen kezdesý ótkizýdi dástúrge aınaldyrdy. Onyń barysynda jumysshylardyń eńbek jaǵdaıy, áleýmettik máseleleri, Ujymdyq sharttyń oryndalýy jan-jaqty talqylanady. Bıyl dástúrli kezdesý qyrkúıek aıynda ótkizildi. «Qamqor Menedjment» kompanııalar tobynyń uıymdarynda jumys berýshiniń, kásipodaqtardyń jáne eńbek ujymdarynyń áleýmettik seriktestiginiń tıimdiligin arttyrý máseleleri talqylandy.

Bir sózben aıtqanda, eńbek adamdarynyń áleýmettik-turmystyq jáne basqa da máseleleri kásipodaqtyń basty nazarynda bola beredi.

− Áńgimeńizge rahmet!

Áńgimelesken Ǵalym OMAR-HAN

Sońǵy jańalyqtar