6 Tamyz, 11:35 548 0 Bilim Anar LEPESOVA

Onlaın eken dep osaldyq tanytýǵa bolmaıdy

Jańa oqý jylynyń bastalýyna az ýaqyt qaldy. Indettiń sharyqtaý sheginen ótsek te, qaýiptiń beti áli qaıtqan joq. Kúzde jaǵdaı qa­laı bolaryn eshkim dóp basyp aıta almaıdy. Sondyqtan saqtyqta qorlyq joq dep, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ótken oqý jylynyń sońynda qoldanylǵan qashyqtan bilim berý formatyn ári qaraı jalǵastyrýdy qup kórip otyr. Birinshi toq­sanda elimizdiń barlyq mektebinde 1-11-synyptar qa­shyqtan oqıdy. Tek shalǵaıda ornalasqan sha­ǵyn jınaqty aýyldy mektepter shtattyq re­jımde bilim beredi. Joǵary oqý oryndary men kol­ledjder de onlaın oqytýdy jal­ǵastyrady.

Qashyqtan oqytý ýnı­ver­sıtetter úshin jańalyq emes. Alaıda mektep oqýshy­la­ry­na bilim berýdiń bul formatyn ıge­rip ketý ońaı bolmaıtyn se­kildi. Kóktemdegi tájirıbeden soń ata-analar balalarynyń onlaın oqy­ǵanyn quptaı qoıǵan joq. Teh­nıka men tehnologııanyń tap­shylyǵy, shalǵaı eldi-mekenderde ǵa­lamtor men baılanystyń álsiz­digi biraz ýaqyt úlken máselege aı­naldy. Dese de, indetten saq­taný­dyń oqshaýlanýdan ózge joly bolmaǵandyqtan, ustazdar da, oqý­shylar da qashyqtan oqý júıe­sine beıimdelýge tyrysyp baqty. Nátıjesinde ótken oqý jylynyń sońǵy toqsanynda 3,2 mln oqýshy ártúrli tásil boıynsha bilim aldy. Atap aıtqanda, ǵalamtor jelisi boıynsha arnaıy daıyndaǵan baǵ­darlamalar negizinde, teledı­dar arqyly jáne birneshe plat­formalar arqyly oqydy. Onyń ishinde «Kúndelik», «Daryn on­laın», Bilimland jáne elektrondy kitaptardyń toptamasyn oqýshy­lar men ustazdar belsendi qoldan­dy. Bilim jáne ǵylym mınıstri­niń ótken oqý jyly boıynsha ber­gen esebine súıensek, jalpy ǵa­lamtordy qoldanyp, qashyqtan oqy­týǵa kóshkenderdiń sany – 2,4 mln oqýshy. «Kúndelik» elekt­ron­dy júıesin bir kúnde 2,2 mln oqý­shy paıdalanǵan. «Daryn on­laın» qosymshasy boıynsha tirkelip, tıisti bilim alǵan bala­lar­dyń sany 300 myń bolsa, Bilimland  platformasyn 400 myń­nan asa oqýshy qoldanǵan. Muny qa­shyqtan oqytý júıesine oqý­shylardyń beıimdele bastaýynyń kórsetkishi dep eseptegen mınıstr jańa oqý jylynyń alǵashqy toq­sanyn onlaın oqytýdan bastaý týraly sheshim qabyldady.

Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetovtiń aı­týynsha, shalǵaı eldi mekender­de ornalasqan shaǵyn jınaqty mek­tepter ǵana dástúrli format­ta oqyta beredi. «Bizde 2019-2020 oqý jylyndaǵy tórtinshi toq­san­nyń tájirıbesi bar. Alysta ornalasqan sany az mektepterdegi oqý­shylar dástúrli formatta oqy­dy. Mundaı mektepterde bir sy­nypta 5, 10, 15 baladan oqıdy, son­daı-aq muǵalimder men oqý­shylar mektepke jaıaý qatynaıdy. Osyndaı jaǵdaıda qaýip az bola­tynyna kóz jetkizdik. Sol sebepti qaýip joq óńirlerde ornalasqan mek­tepterde shtattyq rejımde oqytý jumystaryn uıymdas­tyrý­ǵa múmkindik berip otyrmyz», – dedi vedomstvo basshysy.

Mınıstrliktiń dereginshe, eli­miz­de barlyǵy 127 myń bala bi­­lim alatyn 1 934 shaǵyn jınaqty mek­­tep bar. Dástúrli formatta oqytý úshin sol óńirdegi, aýyldaǵy pandemııa jaǵ­­daıy tolyǵymen eskerilip, ob­lys­tyq bilim basqarmalarymen bir­le­sip sheshim shyǵarady. Eger shaǵyn jı­naq­ty mek­tebi bar aýyldyń ózinde vı­rýs ór­ship tursa, qashyqtan oqytý for­­­matyna kó­shiriledi.

Kezekshi synyptar qalaı jumys isteıdi?

Bastaýysh synyptar úshin de dás­túrli formatta oqý múmkindigi be­rilmek. Ata-analardyń jazbasha óti­nishi boıynsha mektepke kelip oqıtyn oqý­shylar úshin kezekshi synyptar uıym­dastyrylady.

«Bul jerde biz bir nárseniń basyn ashyp alýymyz kerek. Kezekshi synyp­tar­dyń oqýshylary barlyq pándi mek­tepte oqıdy deýge bolmaıdy. Qashyqtan oqy­týǵa qıyndyq týǵyzatyn negizgi pán­der bar. Máselen, matematıkadan esep shyǵarý, ásirese jańa taqyrypty alyp ketý ońaı emes. Sonymen qatar 1-synyp oqýshylaryna árip tanytý ke­rek. Mundaı mańyzdy sabaqtardy qa­shyqtan oqytý óte qıyn. Sondaı ne­gizgi pánderdi mektepke qatynap oqı­dy», – dep túsindirdi Ashat Aıma­ǵam­betov.

Kezekshi synyptarǵa qoıylatyn basty talap – sanıtarlyq-epı­demıologııalyq sharttardyń qatań saq­talýy. Ádette bir synypta 20-25, tip­ti úlken qalalarda 40 balaǵa deıin oty­ratyny belgili. Bul joly ár sy­nyptyń ózin toptarǵa bólinip, bir sy­nypta 10-15 baladan artyq otyrmaýy qa­daǵalanady. Ekinshiden, osy sy­nyp­tarǵa qońyraýlar ártúrli ýaqytta so­ǵylady. Óıtkeni oqýshylar dálizde top­talyp jınalmaýy qajet.  Úshin­sh­i­den, dene qyzýy turaqty túrde ólshenip, balalardyń densaýlyǵy qatań baqylaý­ǵa alynady. Ata-analarǵa mektep aýmaǵyna kirýge tyıym salynady. «Bir mu­ǵalim – bir synyp» qaǵıdaty en­giziledi. Oqýshylar synyp jetekshisi sabaq beretin negizgi pánderdi ǵana mek­tepte oqıdy. Al ózge muǵalimder bilim beretin aǵylshyn tili, orys tili, dene shynyqtyrý, mýzyka, kórkem eńbek sııaqty pánder qashyqtan oqytylady.

Oqýshylar «Álippemen» qaıta qaýyshady

Jańa oqý jylynyń taǵy bir jańalyǵy – birinshi synyp oqý­shylary «Saýat ashý» pániniń ornyna «Álippe» men «Ana tilin» oqıdy. Mı­nıstr súıinshilegen bul habardy estip, balasy mektep tabaldyryǵyn attaıtyn ata-ana tegis qýandy.

«Birinshi synyp oqýshylary oqý jylynyń bastapqy eki toqsanynda «Álip­peniń» baǵdarlamasyn oqysa, qal­ǵan eki toqsanda «Ana tili» pánin oqı­dy. Sáıkesinshe, orys tilinde nemese basqa tilderde bilim alatyn synyptarda «Býk­­var» men «Obýchenıe gramote» pán­deri júrgiziledi», – dedi Ashat Aımaǵam­betov.

Mınıstrdiń aıtýynsha, «Álippe» Ahmet Baıtursynulynyń ádis­temesi negizinde daıyndalady. «Biryń­ǵaı baǵdarlama jasaýmen aınalysatyn jumys tobyn qurdyq. Onyń quramynda myqty til mamandary, ádiskerler, bas­taýysh synyp muǵalimderi men buǵan deıin oqytylǵan «Álippe» oqý­lyq­tary­nyń avtorlary bar. Orynbasarym Shol­pan Karınova osy jumys tobynyń alǵashqy otyrysyn ótkizip te úlgerdi. Baǵ­darlamalar men oqýlyqtar daıyn bol­ǵannan keıin olardy pılottyq mek­tepterde synaqtan ótkizemiz dep jos­parlap otyrmyz. Keıin basqa mek­tep­terge jiberiletin bolady. Bul másele me­niń jiti baqylaýymda», – dep sendirdi bas muǵalim.

Qashyqtan oqıtynyna qara­mas­tan, oqýshylar qaǵaz oqýlyqpen tolyq qamtylady. Jyl saıyn qyr­kúıek­te ata-analardyń bas aýrýyna aına­latyn oqýlyqpen qamtý máselesi bıyl týyndamas úshin mınıstrlik jańa oqýlyqtardy aımaqtarǵa jóneltý ju­mystaryna erte kirisipti. Karantın ta­laptary saqtalýy úshin arnaıy keste ja­salyp, adamdardyń toptalyp jı­nal­maýyna kóńil bólinbek.

Alǵashqy toqsan qashyqtan oqý júıe­simen bastaǵanmen, epıde­mıo­logııalyq jaǵdaı turaqtalǵanda, oqýshylardyń mektepke baratyny anyq. Sondyqtan jyl ortasynda ata-analar sabylyp kıim izdemeý úshin aldaǵy oqý jylynda biryńǵaı mektep formasyn kııý ýaqytsha mindettelmeı­tin boldy.

«Mektep formasy» uǵymy men onyń qaǵıdaty jáne oǵan qoıylatyn talaptar múldem joıylmaıdy. Tek biz jańa buıryqqa tótenshe jaǵdaı men ka­rantın nemese shekteý sharalaryna qatysty arnaıy eskertýler engizemiz. Iaǵnı, osyndaı kezderde balalardyń mek­tepke uqypty klassıkalyq kıim­men kelýine múmkindik berýimiz kerek», – dedi mınıstr.

Internet ıkemsiz, tehnıka tapshy

Oqýlyq pen kıimniń jaıy she­shildi delik. Alaıda qashyqtan bilim berý úshin bul ekeýinen buryn áýeli ınternet pen kompıýter saqadaı saı bolýy qajet. Ótken oqý jylynyń sońyndaǵy ábigerdi jurt umyta qoımas: oqýshylarǵa kompıýter jetpeı, kom­pıý­teri barlar ınternetke durys qosyla almaı, ábden álekke túsken. Ǵa­lamtorǵa qoly jetpegen keıbir aýyl­dardyń oqýshylary tipti poshta ar­qyly oqýǵa májbúr boldy.

Jýyrda osy máseleni qozǵaǵan Memleket basshysy Qasym-Jo­mart Toqaev: «Qashyqtan oqytý ádi­sine kóshý isi ınfraqurylym men ınternet sapasyna qatysty eleýli má­selelerdiń bar ekenin kórsetti. Mu­ǵa­limderdiń 20 paıyzdan astamy úılerinde tolyqqandy ınternet pen kompıýter joq bolǵandyqtan, qashyq­tan tıimdi oqyta almady. Mektepterdiń balansyndaǵy 400 myńnan astam kom­pıýterdiń tek 40 paıyzy ǵana iske ja­rady. Bul – ákimdikter men mınıstr­liktiń jumysynyń nátıjesi. Ákim­dikter jańa oqý jylyna dereý daıyn­dalyp, mektepter men jekelegen muq­taj otba­sylardy qajetti tehnıkamen jabdyq­taýǵa tıis.1 qyrkúıekten bastap jańa oqý jyly bastalady. Men mı­nıstr­liktiń bul sharaǵa daıyn eken­digine kúmánim bar», – dep alań­daý­shy­lyq bildirdi.

Mınıstr mektepterde tehnıka qat ekenin jasyrmaıdy. Orta­lyq kommýnıkaııalar qyzmetinde ót­ken brıfıngte: «Iá, shyn máninde Mem­leket basshysy aıtqandaı, mek­tep­ter­diń balansyndaǵy kóp kompıýterler jumysqa jaramsyz. Degenmen bul bir jylda bolǵan másele emes, qansha jyl­dan bergi jınalǵan túıtkilder. Isten shyq­qan kompıýterlerdi, olar­dyń jal­py jaǵdaıy týraly málimetter ýa­qy­tyly jańartylmaǵandyqtan, má­sele kúr­delenip otyr. Qazirdiń ózinde jer­gilikti atqarýshy organdarmen birles­ken jumystyń nátıjesinde 36 myń jańa kompıýter satyp alyndy. Jańa oqý jylyna deıin taǵy da satyp alý jumystaryn uıymdastyramyz», – dedi A.Aımaǵambetov.

Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń dereginshe, el mektepteriniń ba­lansynda  405 myń kompıýter bar.  Onyń 40 paıyzy, ıaǵnı 162 myńy ǵana ju­mysqa jaramdy. Oǵan jańadan sa­typ alynǵan 36 myń tehnıkany qossaq, 200 myńǵa da jetpeıdi.  Mektepterdiń suranysyn qamtamasyz etý úshin áli 200 myńnan astam kompıýter qajet. Teh­nıka satyp alýǵa shamasy kelmeıtin muqtaj otbasylardyń suranysy taǵy bar. Mınıstrlik onyń bárin bir aı ishin­de satyp alyp, oqý jyly bastal­ǵansha dittegen jerine jetkizip úlgere me? Qurylǵysy joq oqýshy onlaın oqýdy qaıtsin?

Internet jyry – óz aldyna bó­lek taqyryp. Kóktemdegi «tótenshe» toqsan ıfrlyq damý, ınno­va­ııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mı­nıstrligi aýyz toltyryp aıtyp júr­gen jetistikterdiń tek qaǵaz júzin­de ekenin kórsetti. Al is júzinde qazaq­standyqtardyń ınternetpen qamta­masyz etilý deńgeıi de, elimizdegi ǵa­lam­tordyń sapasy da kóńil kónshit­peı­tinine kóz jetti. Bul máseleni Bilim já­ne ǵylym mınıstrligi telearnalar­daǵy vıdeo, radıodaǵy aýdıo sabaqtar men poshta qyzmeti arqyly sheshkendeı boldy. Ǵylym men tehnologııa qarysh­tap damyǵan búgingi zamanda ózgeler alǵa umtylyp jatqanda, bizdiń muny­myz artqa jyljý emeı nemene?

Mınıstrlik «ıfrlyq Qazaq­stan» memlekettik baǵdarlama­syn iske asyrý aıasynda jyl sońyna deıin ınternetti belsendi paıdalaný­shy­lardyń úlesi 88 paıyzǵa deıin, al ıfr­lyq saýattylyq deńgeıi 83 paıyz­ǵa jetetinine sendirgen. Bul maqsatqa qol jetkizý úshin 2021 jylǵa deıin 5163 aýyldyq eldi meken keńjolaqty ın­ternetpen qamtylýy tıis. 2020 jyl­dyń bitýine 4-aq aı qaldy. ıfrlyq damý, ınnovaııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginen esep suralatyn kún de alys emes. Alaıda vedo­mstvo basshysy Asqar Jumaǵalıev qyz­metinen ketti. Jańadan taǵaıyn­dalatyn mınıstr burynǵy mınıstrdiń ýádelerin oryndaýǵa qulyq tanyta qoıýy ekitalaı. Jańa basshy óz refor­masyn engizýi múmkin. Onyń jemisin qansha ýaqyt kútetinimiz belgisiz. Son­dyqtan indettiń tezirek aýyzdyqtalyp, oqýshylardyń mektep partasyna kóp uzamaı oralýyn tilegennen basqa qol­dan keler qaıran joq. Áıtpese, ın­ter­net ıkemsiz, tehnıka tapshy bolyp tur­ǵanda onlaın oqýdyń sapasy jaıly sóz qozǵaýdyń ózi qısynsyz.

 

SIZ NE DEISIZ?

Nazym Ismahanbet, ata-ana:

Oqýshyǵa bilim alý ǵana emes, qoǵammen baılanysta bolý da mańyzdy

– Qashyqtan oqý men dástúrli oqýdyń óz artyqshylyqtary men kemshilikteri bar. Onyń bárin jipke tizip jatpaı-aq qoıaıyn. Alaıda dál qazirgi jaǵdaıda, ulym birinshi synypqa bara­tyn kezde men úshin qashyqtan oqytýdyń artyqshy­ly­ǵynan kemshiligi basym bolyp tur. Onlaın oqýdy offlaın oqý múldem múmkin bolmaǵan jaǵdaıda ǵana qoldanýǵa bolatyn shara retinde qaras­tyra­myn. Nege deseńiz, bala úshin bilim alý ǵana emes, emoıonaldy suranystarynyń qana­ǵat­tandyrylýy, qoǵammen baılanysta bolýda asa mańyzdy. Qorshaǵan ortamen qarym-qatynasty úzip, oqshaý ómir súrgenniń kesirinen qoǵamǵa paıdasyn tıgize almaǵan, bilgenimen bólise almaǵan talaı ǵulamalar, oqymystylar ómirden ótti. Eger qoǵammen baılanysta bolsa, olardyń  ashqan jańalyǵy, jınaǵan bilimi adamzattyń ıgiligine aınalar edi.

Ekinshiden, bala birinshi synypqa barǵanda stresti bastan keshedi. Óziniń jyly uıasynan, ata-anasynyń janynan jyraqtap, jańa ortanyń qaǵıdalaryn, tártibin, ózgelerdiń aldynda ózin-ózi ustaýdy úırenedi. Al onlaın oqý kezinde bala úıden, ıaǵnı komfort aımaǵynan shyqpaıdy, sáıkesinshe streske túspeıdi. Ózimizge qolaıly ortadan shyqpasaq, kúızeliske túspesek, óspeıtinimiz belgili.

Úshinshiden, bala alǵash mektep tabaldyryǵyn attaǵanda oǵan oıyn arqyly úı­rený, apaıynyń emoııasyn kórý mańyzdy. Muǵalim ózge balalardyń suraǵyna qalaı jaýap beredi, qandaı ym-ıshara jasaıdy – bala psıhıkasynyń qalyptasýynda mu­nyń bári úlken ról oınaıdy.

Degenmen dál qazirgi jaǵdaıda onlaın oqý májbúrli shara ekenin uǵyp otyrmyz. Balalar múldem bilim almaı, ýaqytyn bosqa joǵaltqannan góri qashyqtan oqyǵany durys dep oılaımyn.

 

Aqmaral ShATEMIRQYZY, Almaty qalasyndaǵy №173 mektep-lıeıdiń qazaq tili men ádebıeti páni muǵalimi:

Jazǵy demalysqa bólingen aqshamyzdy tehnıkaǵa jumsaýǵa týra keldi

– Ótken oqý jylynyń tórtinshi toqsanynda shuǵyl túrde engizilgen qashyqtan oqytý júıesine birimiz daıyn bolsaq, birimiz daıyn bolmadyq. Bul birinshiden, muǵalimderdiń  tehnologııany qanshalyqty meńgergenine baılanysty bolsa, ekinshi jaǵynan aqparattyq kommýnıkaııalyq tehnologııanyń, ıaǵnı ınternet  jelisiniń jyldamdyǵyna táýeldi boldyq. Oqýshylarǵa sapaly bilim berý úshin barlyq platformany, áleýmettik jelilerdi qoldandyq. Oqýshylardy jańa formatqa úıretý, sabaqqa qatysýǵa shaqyrý, keri baılanysqa tartý ońaıǵa soqqan joq. Bizdiń maqsatymyz – qıynshylyqtarǵa  qaramastan, qalaıda oqýshy júregine bilim nárin egý boldy. Mınıstrlik tez sheshim qabyldap, mektepterdegi kompıýterler men noýtbýkterdi muǵalimder men muqtaj oqýshylarǵa  taratyp berdi.

Jasyratyn nesi bar, qashyqtan oqytý kezinde ózimizdiń de, aldymyzdaǵy tehnıkanyń da qanshalyqty zamanaýı ekenin baıqadyq. Jazǵy demalysqa bólingen aqshamyzdy tehnıkaǵa jumsaýǵa týra keldi. Onlaın oqytý kezinde iri oqý ortalyq­tary daıyndaǵan daıyn vıdeolardy taratýshy ǵana bolmaı, ózimiz de vıdeosabaqtar daıyndaımyz dep bel býyp, belsendi muǵalimder  kompıýter, telefon, lampa, shtatıv, mıkrofon-petelka da satyp aldyq.  Árıne, birin qolda bar aqshaǵa, endi birin kre­dıtke alyp otyrmyz.

Jaz boıy muǵalimder tynym tapqan joqpyz, áleýmettik jelilerde usynylǵan kýrstarǵa qatysyp, qashyqtan oqytýdyń sınhrondy jáne asınhrondy túrlerimen tanysyp, oqýmen, izdenýmen boldyq. Áleýmettik jelilerde  taraǵan Stepik saıtyndaǵy tegin onlaın-kýrstar da muǵalimderge úlken kómek bolyp otyr.

Qazir men dırektordyń qoldaýymen óz mektebimizdiń muǵalimderine 5 kúndik tegin marafon ótkizip jatyrmyn. Marafonǵa 109 muǵalim qatysýda. Beınesabaqtardy túsirý úshin eń ońtaıly baǵdarlamalardy qadam-qadammen egjeı-tegjeıli úıretip  jatyrmyn. Marafon qatysýshylary muǵalim ımıdjin qalyptastyrý, Samtasia Ctudio baǵdarlamasymen asa ónimdi beınesabaqtar qurastyrý, Bandikam  baǵdarlamasymen monıtordan sabaqtar jazý, ZOOM vıdeokonferenııaǵa arnalǵan qosymshany tıimdi qoldaný sekildi daǵdylardy úırene alady.

Onlaın oqytýdyń oqýshy úshin utymdy jaqtary asa kóp. Aqparat naqty júıe­lengen túrinde beriledi, oqýshy berilgen bilimdi óz yńǵaıyna qaraı túste de, keshke de, túnde de qarap, qaıtalap oqýǵa múmkindik alady. Ár oqýshynyń jeke jaýap­kershiligi jaqsarady dep kútemiz, muǵalim tóbelerinen qarap, jazyńdar, oqyńdar dep tekserip turmaıdy, oqýdy da jazýdy da maqsat qoıyp óz erkimen oryndaıdy. Tehnologııany, túrli gadjetterdi  tıimdi, baǵytqa saı qoldaný kerektigin túsinedi ári muǵalimmen keri baılanysqa da erkin túse alady.  Al ata-anada balanyń bilimge degen yntasyn baqylaý múmkinshiligi  jáne otbasynda túsinisýshilik pen uıymshyldyq ta artady dep senemiz. Árıne, mektepte kózbe-kóz oqytqanǵa ne jetsin?! Mektebimizdi de, oqýshylardy da, áriptesterdi de saǵyndyq.

Jańa oqý jylynyń tabysty bolýy tek Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ǵana emes,  ıfrlyq damý, ınnovaııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń de jaýap­kershiliginde dep oılaımyn. Al endi oqýshylarymyzdyń kompıýtermen qanshalyqty qamtylǵany – óz aldyna jeke taqyryp. Tek telefonmen sabaq ótý nemese bilim alý jaramaıdy.  Ár shańyraqta muzdatqysh pen teledıdar bolatyny sekildi kompıýter de bolýy qajet. Bul – qajettilik.

Jalpy, mynaý aty jaman indet tónip turǵan kezde, jańa oqý jylynda  qashyqtan oqytý – oqýshylardyń, ata-analardyń, muǵalimderdiń qaýipsizdigi úshin qabyldanǵan oń sheshim.

 

Ǵalııa DAÝLIEVA, ekonomıka ǵylymdarynyń  kandıdaty, ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń Ekonomıka jáne bıznes joǵary mektebi «Ekonomıka» kafedrasynyń professor mindetin atqarýshy:

Jumysymyzdyń nátıjesi ınternettiń sapasyna baılanysty

– Naýryz aıynda koronavırýs indetiniń taralýyna baılanysty tótenshe jaǵdaı rejimi engizilip, aıaq astynan qashyqtan oqytý júıesine kóshtik. Daıyndyqqa ýaqyt az bolǵandyqtan, qıyndyqtar, qatelikter boldy. Dese de, basshylyqtyń  jedel áreket etýi jáne ýnıversıtettiń Aqparattyq tehnologııalar jáne ınnovaııalyq damý ınstıtýtynyń júıeli jumysy arqasynda oqytýshylar men stýdentter onlaın oqýǵa qysqa ýaqytta tóseldi.  Muǵalimder úshin arnaıy trenıngter uıymdastyrylyp, bilim berý platformalarymen jumys isteýdi úırendik. Negizinen, Zoom, MS Teams platformalary,  sondaı-aq  QazUÝ-dyń Univer, SDO Moodle dep atalatyn óz júıeleri belsendi qoldanyldy. Kóktemgi emtıhan kezinde «Oqýlyq» platformasyn paıdalandyq.  Taǵy bir erekshe atap óterligi, ýnıversıtet basshylyǵy oqytýshylarǵa halyqaralyq Coursera platformasyna qoljetimdilikti qamtamasyz etti. Sol platformadaǵy ózimizdiń oqý-ádistemelik pánderdiń mazmunyna saı keletin onlaın kýrstardan tegin ótýge múmkindik aldyq.

Shyny kerek,  qashyqtan oqytý muǵalimderdiń júktemesin arttyrmasa, jeńildetken joq. Sabaq ótkennen bólek, onyń jazbasyn jasap, Youtube-qa júktep, ótilgen pánderdiń esebine engizemiz. Munyń bári biraz ýaqytyńdy alady. Kýratorlyq toppen tárbıe jumystaryn da onlaın júrgizdik.

Ýnıversıtetimiz jańa oqý jylyna qyzý daıyndalýda. Kóktemde ózimizge qolaıly platformalardyń birin qoldansaq, qyrkúıekten bastap biryńǵaı MS Teams platformasymen jumys isteýdi meńgerip jatyrmyz. Óıtkeni bul platformada ótkizilgen sabaqtyń vıdeosy avtomatty túrde saqtalady. Quzyretti organdar kez kelgen ýaqyt boıynsha silteme arqyly kirip, sabaqtyń sapasyn teksere alady. Jýyrda osy platforma boıynsha oqytýshylarǵa eki aptalyq vebınar uıym­dastyryl­dy. Onyń alǵashqy aptasynda Aqparattyq tehnologııalar jáne ınno­vaııa­lyq damý ınstıtýtynyń mamandary dáris berse, ekinshi aptasynda reseılik mamandar óz tájirıbesimen bólisti.

Kóktemdegi tájirıbemiz bar, qazirgi izdenisterimiz bar – jańa oqý jylynda qashyqtan bilim berý júıesi jetile túsedi dep senemiz.  Stýdentterge qolda bar qural­darmen jan-jaqty bilim berý, oqý proesin barynsha qolaıly ári sapaly uıym­dastyrý baǵytynda eńbektenip jatyrmyz. Tek bir qynjyltatyny, jumysymyzdyń ná­tıjesi kóp jaǵdaıda ınternettiń sapasyna kelip tireledi.  Kóktemde shalǵaı aýyl­darda turatyn shákirtterimiz oqý platformalaryna kire almaı qınaldy. Alma­tynyń shet aýdandarynda turatyn stýdentterdiń ózi ınternet sapasyna shaǵy­m­da­nady. Bul másele sheshimin tappasa, oqytýshylardyń eńbegi esh bolýy múmkin.

 

Sońǵy jańalyqtar