30 Shilde, 14:47 1814 0 Bilim Anar LEPESOVA

Elorda mektepterine 250 maman jetispeıdi

Jańa oqý jylynyń bastalýyna da az qaldy. Sabaq qashyqtan júretini belgili. Mundaı tájirıbege daıyn bolmasa da, tórtinshi toqsanda jiberilgen kemshilikterdiń ornyn toltyryp, daıyndyqty pysyqtaýǵa, jańa jaǵdaıǵa tolyqtaı beıimdelýge úsh aı demalystaǵy ýaqyt jetkilikti boldy ma? Jalpy, jańa oqý jylyna bilim berý isiniń mamandary qalaı ázirlendi? Osyndaı saýaldarǵa jaýap izdep Nur-Sultan qalalyq Bilim basqarmasynyń basshysy Sholpan Qadyrovadan suhbat alǵan edik. 

– Elorda boıynsha jańa oqý jylyn uıymdastyrý, sonyń ishinde qashyqtan oqytýǵa daıyn­dyq qalaı júrgizilip jatyr?

– 1 qyrkúıekten bastap barlyq elor­dalyq mektep (1-11-synyptar) pen kol­ledj­derde qashyqtan oqytý formaty bastalady. Osy tusta qatań sanıtarlyq sharalardy saqtaı otyryp, bastaýysh synyptyń oqýshylary úshin «kezekshi synyptardyń» jumysy josparlanǵanyn atap ótkim keledi. Jańa oqý jylynda qa­shyqtan oqytý úshin eń aldymen pedagogter men oqýshylardyń kompıýter, ınternetpen qamtamasyz etilýi mańyzdy. Sol sebepti de olardyń kompıýter men ınternetke qajettiligin anyqtaý maqsatynda arnaıy mo­nıtorıng júrgizildi. Qajetti quraldar satyp alynbaq.

Tehnıkalyq qural-jabdyqty qajet etetin az qamtylǵan jáne kópbalaly otbasylardan shyqqan oqýshylar mindetti túrde kompıýterlermen, roýterlermen qamtamasyz etiledi. Jalpy, qashyqtan oqytýǵa ustazdarǵa da daıyndyq kerek.  Bul tusta pedagogterge arnalǵan qashyqtan oqytý­dyń ádis-tásilin úıretetin aqparat­tyq-tanymdyq vebınarlar, kýrstar ót­kizilip jatyr.

– «Kezekshi synyptardyń» ju­mys isteý formatymen tanys­ty­ryp ótseńiz.

– «Kezekshi synyptar» bastaýysh synyp oqýshylarynyń ata-analarynyń ótinishi negizinde sanıtarlyq talaptardy saqtaı otyryp ashylady. Oqý proesi birneshe aýy­sym­men júzege asady. Synyptar shaǵyn toptarǵa bólinbek. Ár toptaǵy oqýshy sany 10-15 baladan aspaıdy. Sabaqtar bir kabınette ótkizilip, úzilis ártúrli ýaqytta bolady.

– Jýyrda ótken baspasóz máslı­hatynda «kezekshi synyptardaǵy» sabaqtardyń bir bóligi qashyqtan júrgiziletin bolady dedińiz. Bul qandaı pánderge qatysty?

– Kezekshi synyptardaǵy oqý barysy «Bir synyp – bir muǵalim» qaǵıdasy boıyn­sha júzege asady. Sondyqtan da synyp jetekshisi sabaq beretin negizgi pánder ǵana mektepte oqytylady. Shet tili, orys tili, dene shynyqtyrý, mýzyka, kórkem eńbek sııaq­ty pánder qashyqtan oqytylatyn bo­lady.

– Elorda mektepteri qaı pánnen sabaq beretin muǵalimderge muq­taj? Bul máseleni sheshý úshin bas­qarma tarapynan qandaı sharalar qolǵa alynyp jatyr?

– Monıtorıng qorytyndysy boıynsha qa­zirgi ýaqytta pedagogıkalyq qadrlarǵa 250 maman qajet ekeni anyqtaldy. Sonyń ishinde orys tilinde oqytatyn bastaýysh synyp muǵalimderi, orys tili men ádebıeti pániniń muǵalimderi, defektologtar men logopedter, arnaıy bilimi bar mektepke deıingi mekemelerdiń tárbıeshileri tapshy. Osyǵan baılanysty Nur-Sultan qalasy­nyń Bilim basqarmasy mamandardy tartý maqsatynda joǵary oqý oryndary jáne kolledjdermen birlesip jumys júrgizýde. Mysal keltiretin bolsaq, Bilim basqar­masynda qyzmetkerlerdi esepke alýdyń avtomattandyrylǵan júıesi qosyldy. HRPortal  aıasynda bos jumys oryndarynyń kadrlyq portaly jumys isteıdi. Munda bilim berý uıymdarynda jumys istegisi keletin úmitker tirkeýden ótip, bos jumys oryndaryna ótinish bere alady. Portalda óziniń jeke málimetterin toltyryp, qujat­tarynyń skanerlengen kóshirmesin salady, jaýaptar qaldyrýyna bolady. Bos jumys oryndary bar bilim uıymynyń ákimshiligi kelgen ótinishterdi qarap, úmitkerlerdi áńgimelesýge shaqyrady.

2019-2020 oqý jylynyń tór­tinshi toqsanynda mektepterde qashyqtan oqytý júrgizildi. Bul onlaın nusqada bilim berýde peda­gogterdiń azdy-kópti tájirıbesi bar degendi bildiredi. Muǵalimder­diń qazirgi daıyndyǵy qandaı?

– Árıne,  joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, pedagogterdiń biliktiligi,  kásibıligi qaı ýaqytta da mańyzdy.  Osy maqsatta  tamyz aıynan bastap (24-29 tamyz) 9 958 (100%) bilim berý uıymdarynyń pedagogteri «Nazarbaev zııatkerlik mektepteriniń» «Pedagogıkalyq sheberlik ortalyǵy» ázir­legen «Qashyqtyqtan oqytýdy úırenemin» atty onlaın-kýrsynda oqıtyn bolady.

Bul onlaın-kýrstyń ár taqyryby muǵa­limderdiń óz betinshe zerdeleýi úshin ózekti materıaldar men resýrstardy qam­tı­dy. Pedagogter kýrs arqyly qashyq­tan oqytýdyń erekshelikteri men túrlerin zert­tep, onlaın sabaqtardyń oqý úderisin jos­parlaýdy, oqý jetistikterin baǵalaýdy uıymdastyrýdy úırenedi.

Nur-Sultan qalasynyń bilim berýdi jań­ǵyrtý ortalyǵy tamyz aıynyń alǵash­qy eki aptasynda «ıfrlyq pedagogıka: oqytý jáne tájirıbe» taqyrybynda on­laın-oqytý ótkizýdi josparlap otyr.

Pedagogter 4 toqsannan bastap qazirgi ýaqytqa deıin Academia.kz pedagogıkalyq sheberliktiń vırtýaldy zerthanasynda bilimin jetildirý ústinde. Vırtýaldy zerthanada pedagogıka, psıhologııa, aqpa­rattyq-kommýnıkaııalyq tehnologııalar jáne t.b. máseleler boıynsha eń qajetti de­gen onlaın-kýrstar toptamasy bar. Ja­ra­tylystaný-matematıkalyq baǵyttaǵy bilim berý mektepteriniń ustazdaryn qoldaý maqsatynda «Muǵalimderdiń onlaın Akademııasy» jobasy iske asyrylyp jatyr. Sondaı-aq úzdik pedagogterdiń tájirıbesin jınaqtaý arqyly jańa ádistemesi bar pedagog-zertteýshiler men pedagog-sheberler zerthanasyn qurý josparda bar.

– Mektepterdiń oqýlyq­tarmen qamtamasyz etilýi jaıly ne aıta­syz?

– Jańa oqý jylynda oqýshylardy oqý­lyqtarmen qamtamasyz etý jumystary qarqyndy júrgizilip jatyr. 1 qyrkúıekke deıin oqýshylar oqýlyqtarmen tolyq qam­tamasyz etilmek.

– Jańa oqý jylynda qansha birin­shi synyp oqýshysyn mektep­ke qabyldaý josparda bar?

– Ózińiz bilesiz, qala halqy jyl saıyn ósip keledi. Bul oqýshylardyń da sany artady degendi bildiredi. Byltyrǵy oqý jylynda 182 279 oqýshy boldy. Aldaǵy 2020-2021 oqý jylynda elorda boıynsha jalpy sany 202 myń mektep oqýshysy bola­dy dep kútilýde. Sonyń ishinde birinshi sy­nypqa 27 000-nan astam oqýshyny qa­byldaý josparlanyp otyr.

– Qaladaǵy jańa mektepterdiń qurylys qarqyny qandaı?

– Mektep qurylysyna degen suranys joǵary ekenin atap ótý kerek. Búginde elordada tyǵyzdalǵan mektepter, úsh aýysymda oqytatyn mektepter jumys isteıdi. Sol sebepti de jańa oqý jylynda 10 100 oqýshyǵa arnalǵan 14 nysandy iske qosý oıymyzda bar. Naqty mysalmen aıtyp ótsek, bıyl 7 000 orynǵa arnalǵan 8 mektep ashylady. Budan bólek, jumys istep turǵan mektepter aýmaǵynda 3 100 orynǵa arnalǵan 6 japsarlas nysannyń qurylysy aıaqtalady.

Suhbattasqan Baljan SMAILOVA

Sońǵy jańalyqtar