10 Shilde, 20:48 879 0 Saıasat Anar LEPESOVA

Prezıdenttiń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózi

Aqordanyń baspasóz qyzmeti Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózin jarııalady.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózi

Qurmetti Úkimet músheleri jáne jıynǵa qatysýshylar! 

Búgin biz koronavırýs indetine qarsy qabyldanyp jatqan sharalarǵa qatysty máselelerdi qaraımyz.

Sonymen qatar, bıylǵy birinshi jartyjyldyqtaǵy elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn qorytyndylaımyz.

Jyl basynan beri ulttyq ekonomıka kúrdeli jaǵdaıda damyp keledi.

El ekonomıkasy jalpy 1,8 paıyzǵa tómendedi.  

Pandemııaǵa baılanysty qyzmet kórsetý salasy aıtarlyqtaı quldyrady (5,6 %).

Halyqty jáne bıznesti qoldaý úshin asa mańyzdy sharalar qabyldadyq.

Meniń tapsyrmam boıynsha Ekonomıkalyq ósimdi qaıta qalpyna keltirý jóninde keshendi jospar qabyldandy.

Búgin Úkimet pen ákimderdiń ekonomıkalyq ósimdi qalpyna keltirý jáne halyqtyń ál-aýqatyn qamtamasyz etý jóninde qabyldaǵan sharalaryn talqylaımyz.

 

Qurmetti áriptester!

Ókinishke qaraı, qazirgi epıdemıologııalyq ahýal qoǵamdy asa qatty alańdatyp otyr. Rasynda, ahýal óte kúrdeli. Biraq, alǵashqy oń úrdister de baıqalýda.

Ótken aptada men Úkimet pen ákimderge birqatar tapsyrma berdim.

Memlekettik komıssııa óz jumysyn jandandyra tústi. Eki apta merzimge karantın sharalary engizildi.

Jalpy, ahýal Memlekettik komıssııanyń baqylaýynda. Pandemııamen kúres barysynda shuǵyl máselelerdi sheshý úshin Úkimetten jáne óńirlerden 150 mıllıard teńge bólinedi.

Basty mindet – koronavırýstyń juǵý qarqynyn aýyzdyqtap, taralýyn toqtatý jáne naýqastardy emdeý isinde aıtarlyqtaı nátıjege jetý.

Indetke qarsy kúres karantın sharalary qatań saqtalǵan kezde ǵana nátıjeli bolady. Muny sheteldiń tájirıbesinen kórip otyrmyz.

Al, bizdiń elimizde qoǵamdyq tártip edáýir aqsap tur.

Polıııa jáne sanıtarlyq dárigerler karantın rejıminiń qatań saqtalýyn qamtamasyz etýi kerek.

Bul halyqtyń densaýlyǵy men azamattarymyzdyń qaýipsizdigi úshin asa qajet.

Karantın rejımin buzǵandar jaýapqa tartylady.

Sebebi, olar tek óziniń ǵana emes, ózgelerdiń de densaýlyǵyna qaýip tóndiredi. Salǵyrttyqqa, beıqamdyqqa jol bermeý kerek.

Kelesi mańyzdy mindet – tolyqqandy medıınalyq kómek kórsetý jáne asa qajetti dári-dármekterdi qoljetimdi etý.

Densaýlyq saqtaý mınıstrligi   basqarý isinde birqatar óreskel  qatelikter jiberdi.

Ákimderdiń kópshiligi jumysyn tıisti deńgeıde atqarǵan joq. Úkimet te baqylamady.

Jiberilgen qatelikter men olqylyqtardy anyqtaıtyn arnaıy komıssııa qurý qajet. Bul komıssııa  qazirgi ortaq jumysqa kedergi jasamaı, tekseris júrgizip, maǵan usynys berýi kerek. Nýjno provestı rassledovanıe, vseh vınovnyh v voznıkshıh trýdnostıah  prıvlech k otvetstvennostı. Bez etogo nıkak nelzıa. Nam nýjno ızvlekat ýrokı ı prınımat mery. Chto kasaetsıa rýkovodıteleı «SK Farmaııa», ıh nýjno ývolıt, ı, eslı v etom est neobhodımost, provestı sledstvıe. V poslednee vremıa ochen mnogo razgovorov vokrýg Fonda obıazatelnogo medıınskogo strahovanııa, týda nýjno postavıt bolee delovogo ı menee glamýrnogo cheloveka, chtoby vokrýg etogo fonda ne bylo raznogo roda slýhov ı spleten. So storony Pravıtelstva doljen byt analız deıatelnostı fonda, naskolko on ýspeshen ı naskolko effektıven.

Biz qazir dárilerdiń jetispeýshiligi men onyń baǵasyn qoldan qymbattatý máselesin sheshýge májbúr bolyp otyrmyz.

Bul jaǵdaıdy tez arada rettep, barlyq óńirdi dári-dármekpen qamtamasyz etý kerek. Jumys júrgizilýde. Endi nátıje kerek.

Indet kezinde osyndaı jolmen paıda tapqysy kelgenderdi qatań jaýapqa tartý qajet.

Meniń tapsyrmamnan keıin bul baǵytta jumys bastalyp ketti. Ony sońyna deıin jetkizý kerek.

Sebebi, bul – túptep kelgende, ulttyq qaýipsizdik máselesi.

Koronavırýs indeti uzaqqa sozylýy múmkin.

Sondyqtan, aldymyzda asa qajetti dári-dármekterdiń jáne medıınalyq buıymdardyń jetkilikti qoryn qalyptastyrý mindeti tur.

Bul rette, medıınalyq ónimderdi satyp alýdy qatań túrde bir ortalyqtan basqarý qazirgideı jaǵdaıda qanshalyqty tıimdi ekenin de qarastyrǵan jón.

Sonymen qatar, «SK Farmaııa» kompanııasyn bilikti mamandarmen qamtamasyz etý máselesin sheshý qajet.

Qazaqstanda dári men medıınalyq buıymdardyń kóptegen túrin óndirýdi  jolǵa qoıatyn kez keldi.

Qashanǵa deıin ımporttyq dárilerge táýeldi bolamyz? Namysymyz qaıda?

Óńirlerde ahýaldy túsindirý jumystary jetkiliksiz júrgizilýde.

Halyqty úreı men qorqynysh bılegen. Tipti, olar ózderine qajet emes dárilerdi de satyp alyp jatyr.

Adamdar áleýmettik jelidegi ártúrli kúmándi aqyl-keńesterge qulaq asýda.

Sall-ortalyqtardyń táýlik boıy qyzmet kórsetýin qamtamasyz etip, jumysyn kúsheıtý kerek.

Bedeldi dárigerler telemedıına, telearna jáne áleýmettik jeli arqyly emdelýdiń durys joldaryn úıretip, júıeli túrde túsindirýi qajet.

Olaı bolmaǵan jaǵdaıda, dúmbilez, alaıaq emshilerdiń kúmándi keńesteri halyqtyń densaýlyǵyna kesel keltiredi.

Dárigerlerimizdiń densaýlyǵyn saqtaý, olardyń jumysqa qabilettiligi men yntasyn arttyrý – óte mańyzdy.

Taǵy bir mańyzdy mindet – jumys oryndarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý.

Kásiporyndardyń elektrondyq sanıtarlyq qujattaryn engizýge belsendi túrde kirisý kerek.

Jeke bastyń qaýipsizdigi men salamatty ómir saltyn ustaný  kúndelikti mindetti daǵdyǵa aınalýy kerek.

Biz pandemııa bastalǵan sátten ashyq saıasat júrgizip kelemiz. Bılik eshteńeni jasyryp otyrǵan joq.

Somnenııa v statıstıke bezosnovatelny. Etı ınformaıonnye vbrosy naeleny na destabılızaııý obstanovkı. Ia ýje govorıl. My nıchego ne skryvaem.  Vsıa statıstıka ý nas absolıýtno prozrachnaıa, chıstaıa.

Eger statıstıkaǵa qarasaq, jaǵdaıymyz turaqty dep málimdegen eldermen salystyrǵanda Qazaqstandaǵy ahýal jaman emes.

Alaıda, Úkimettiń jáne ákimderdiń qabyldanǵan sharalardy túsindirýinde   olqylyqtar bar.

Olardyń qoǵam pikirimen tıisti deńgeıde jumys isteı almaı otyrǵany baıqaldy.

Bas sanıtarlyq dárigerdiń pikirine eshkim qulaq asqan joq. Kásibı daǵdy men uıymdastyrý jumysy jetkiliksiz boldy.

Nátıjesinde, biz gýmanıtarlyq kómek alyp, sheteldik mamandarǵa  keńesteri úshin alǵys aıtyp otyrmyz.

Taǵy bir kemshilik. Biz jumystyń tásilderin únemi ózgerte beremiz.

Burynǵy basshylyq aıaq astynan naýqastardy sımptomdy jáne sımptomsyz dep bólý kerek dep sheshti.

Qazir bul ádistemeden bas tarttyq. Mine, osyndaı áreketter halyq arasynda kúmán týǵyzady.

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń jumysyna da bizdiń asa kóńilimiz tolmaıdy. Onyń medıınalyq hattamasy turaqty emes. Únemi ózgere beredi. Sondyqtan, tıimdiligi kúmán týǵyzady. Mysaly, Sars ne bolmasa  Ebola derti órship turǵan kezde bul uıymnyń qabyldaǵan sheshimderi áldeqaıda ońtaıly jáne tıimdi bolǵan.

Indet juqtyrǵandar men qaıtys bolǵandar kóbeıgenimen, aýrýdan jazylǵandardyń sany da artyp keledi. Bul dárigerlerdiń erlikke barabar eńbekteriniń arqasynda júzege asyp otyr.

Densaýlyq saqtaý júıesi mundaı aýyr synaqqa tolyq daıyn bolmasa da, pandemııamen betpe-bet keldi.

Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń burynǵy basshylyǵy ýaqyttyń jetkilikti bolǵanyna qaramastan, indetpen kúreske tıisti deńgeıde ázirlene almady.

Naýqastar sany jáne basqa da kórsetkishter boıynsha olardyń jasaǵan barlyq boljamdary qate boldy.

Bul máselege qatysty Úkimet tarapynan da óreskel qatelikter jiberildi. Muny ashyq aıtý kerek.

Daǵdarys kezinde ıfrlandyrý qyzmetiniń de róli múlde baıqalǵan joq. ıfrlyq komıssarlar qandaı jumys bitirip jatyr?

Bul tótenshe jaǵdaı bolǵandyqtan, pandemııaǵa qatysty barlyq sheshimderdi jedel qabyldaýymyz kerek.

Densaýlyq saqtaý mınıstriniń usynystary men talaptary Úkimettiń ózge músheleri men ákimder úshin birinshi kezekte oryndalatyn mindet bolýǵa tıis.

Bir sózben aıtqanda, pandemııa kezinde Densaýlyq saqtaý mınıstrin erekshe mártebege jáne quziretke ıe dep esepteńizder.

Mınıstrlikke pandemııamen kúres jónindegi kúndelikti eseptiń jáne aqparattyń berilýin qamtamasyz etýdi  Úkimet pen ákimdikterge tapsyramyn.

Qalyptasqan ahýal eki aptadan keıin jaqsarady dep úmittenemin. Olaı bolmaǵan jaǵdaıda, jalpy Úkimettiń osy quramda jumys isteý múmkindigi týraly másele týyndaıdy.

***

Endi eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń qorytyndysyn talqylaýǵa kósheıik.

Negizgi kórsetkishter Premer-Mınıstr Asqar Uzaqbaıuly Mamınniń baıandamasynda aıtyldy.

Daǵdarysqa qarsy tıisti ekonomıkalyq sharalar qabyldandy.

Sonymen birge, keıbir sharalardyń tıimdiligin áli de jetildirý qajet.

Búgin biz osy máseleni qarastyramyz.

Eń aldymen, qordy retimen paıdalaný týraly.

Qarjyny naqty pandemııamen jáne ekonomıkalyq daǵdaryspen kúreske bólý kerek.

Qarajattyń jumsalýyn Esep komıteti tekseretin bolady. Prezıdent Ákimshiligi  osy máseleni qatań baqylaýda ustaýǵa tıis.

Dengı na borbý s krızısom est. Neobhodımye zakonodatelnye reshenııa prınıaty.

Poetomý, snıjenıe obemov proızvodstva obrabatyvaıýeı promyshlennostı, stroıtelnyh rabot ı ınvestııı schıtaıý neopravdannym. Pravıtelstvý nýjno ıspravlıat sıtýaııý. Ia ponımaıý, my stolknýlıs s chrezvychaınoı sıtýaıeı. V elom, ekonomıcheskıe pokazatelı neplohıe. No my ponımaem, chto prı otsýtstvıı doljnyh deıstvıı so storony ıspolnıtelnoı vlastı, Pravıtelstva my mojem okazatsıa v glýbokom krızıse. Poetomý ıa predýprejdaıý, chto sıtýaııý nado ıspravlıat.

Tak, v Kyzylordınskoı oblastı nablıýdaetsıa negatıvnaıa dınamıka po dvým ındıkatoram – v sfere stroıtelstva ı po ınvestıııam v osnovnoı kapıtal.

Atyraýskoı oblastı dopýstılı snıjenıe po dvým osnovnym pokazatelıam: vvodý jılıaınvestıııam v osnovnoı kapıtal.

Spısok takıh ne ochen pravednyh pokazateleı mojno prodoljıt s ýpomınanıem sootvetstvýıýıh oblasteı. Ia seıchas ne hochý etogo delat.

Porýchaıý akımam regıonov prınıat mery po ýstranenııý otstavanııa po osnovnym pokazatelıam ekonomıcheskogo razvıtııa.

Teper pereıdem k zadacham na predstoıaıı perıod.

Pervoe. Vosstanovlenıe ekonomıcheskogo rosta

V pervýıý ochered sledýet obespechıt effektıvnýıý realızaııý ýje prınıatyh antıkrızısnyh reshenıı.

Prı etom nado ımet v vıdý, chto vvedenıe novyh karantınnyh mer mojet ee bolee ýslojnıt sıtýaııý v ekonomıke. Ý Pravıtelstva doljen byt sootvetstvýıýıı plan deıstvıı. Kak ıa ponımaıý, on seıchas nahodıtsıa v stadıı razrabotkı, eslı ýje ne podgotovlen.

My nahodımsıa v bıýdjetnom ıkle, est vozmojnost opredelıt fınansovye prıorıtety. Glavnoe – eto ekonomıka ı zanıatost.

Porýchaıý Pravıtelstvý ı Nabanký prorabotat paket dopolnıtelnyh mer podderjkı otrasleı ı naselenııa na slýchaı ýhýdshenııa sıtýaıı.

V to je vremıa gosýdarstvennaıa podderjka doljna byt napravlena na polýchenıe maksımalnogo effekta.

My obıazany kontrolırovat vstrechnye obıazatelstva bıznesa. V pervýıý ochered, v chastı sohranenııa zanıatostı ı zarabotnoı platy.

Pravıtelstvý ı "Atameken" porýchaetsıa v techenıe dvýh mesıaev zavershıt rabotý po obespechenııý ıfrovogo kontrolıa vstrechnyh obıazatelstv bıznesa.

Dalee. Vajno ne prekraat rabotý po prıvlechenııý prıamyh ınostrannyh ınvestııı.

Kak by to nı bylo, nesmotrıa na chrezvychaınýıý sıtýaııý ınvestory ıýt stabılnýıý sredý, novye nıshı dlıa vlojenııa, poetomý etım momentom sledýet vospolzovatsıa. Neobhodımo polnoenno ıspolzovat ımeıýıesıa vozmojnostı nasheı strany.

Nedavno na ploadke MFA ıa provel soveanıe s ýchastıem zarýbejnyh ekspertov. Prınıata novaıa Strategııa.

Zadacha Pravıtelstva – sodeıstvovat rabote entra, zadeıstvovat ego pravovoı ı fınansovyı rejım dlıa prıvlechenııa ınvestııı. Prıchem ne tolko portfelnyh, no ı prıamyh.

MFA obladaet konstıtýıonnym statýsom, chto delaet ego ýnıkalnym ınstıtýtom v nasheı chastı mıra.

Poetomý ne sledýet oblıvat ego skepsısom, a nýjno raskryvat potenıal samogo entra.

Dalee. Okazanıe proaktıvnoı podderjkı nashım eksporteram. Osobenno proızvodıtelıam prodýkıı vysokıh peredelov.

Pandemııa koronavırýsa, kak nı stranno, sposobstvovala poıavlenııý novyh nısh, vozmojnosteı. Poetomý pomımo maksımalnogo nasyenııa vnýtrennego rynka my doljny sozdavat konkýrentosposobnyı eksportnyı tovar ı obespechıt ego dostavký na rynkı v samye korotkıe srokı.

Sledýet predýsmotret raznostoronnıýıý podderjký eksporteram nesyrevoı prodýkıı.

Sledýıýıı vopros. V elıah nasyenııa vnýtrennego rynka my zapýstılı Programmý «Ekonomıka prostyh veeı».

V ramkah antıkrızısnyh mer ee fınansırovanıe dovedeno do 1 trln tenge.

Dannaıa programma zadýmyvalas kak vajneıshıı ınstrýment ımportozameenııa ı obespechenııa zanıatostı.

Odnako za poltora goda sýestvovanııa ýslovııa programmy peresmatrıvalıs 6 raz, a osvoena tolko pıataıa chast ot vsego obema – chýt bolee 200 mlrd tenge.

Kolıchestvo sýbektov obrabatyvaıýeı promyshlennostı ı dolıa ımporta tovarov narodnogo potreblenııa ostalıs na prejnem ýrovne.

Takım obrazom, my vydelıaem dengı, ne predýsmotrev elevyh orıentırov ı vstrechnyh obıazatelstv.

Drýgımı slovamı, voznıkla realnaıa opasnost provala «Ekonomıkı prostyh veeı» po podobııý drýgıh programm s krasıvymı nazvanııamı. So vsemı vytekaıýımı, mejdý prochım, otsıýda orgvyvodamı.

Dıskredıtaııa ocherednoı gosprogrammy nam sovershenno ne nýjna, eto býdet vosprınıato kak dıskredıtaııa vsego gosýdarstva.

Ekinshi. Jumyspen qamtý jáne  halyqtyń tabysyn arttyrý

Biz  Jumyspen qamtý jol kartasyn qabyldadyq. Ony júzege asyrý úshin 1 trıllıon teńge qarjy bóldik.

Biraq, josparda kórsetilgendeı 255 myń emes, 150 myńǵa jýyq adam ǵana jumysqa ornalasty.

Jobalardyń deni, negizinen, jóndeý jumystaryna baǵyttalǵan.

Bul bastamalar azamattardy bıylǵy qazan aıyna deıin ýaqytsha jumyspen qamtamasyz etedi.

Ary qaraı ne isteımiz?

Jobalardyń 6 paıyzynda ǵana turaqty jumys orny qarastyrylǵan. Onyń ózinde memlekettik sektorlarda, ıaǵnı mektepter men aýrýhanalarda.

Mundaı jumys meni qatty alańdatady.

Úkimet ákimdermen birlesip, shuǵyl túrde turaqty jumys oryndaryn kóbeıtýge kirisýi kerek.

Bir aıdyń ishinde nátıjesin maǵan baıandańyzdar.

Biryńǵaı áleýmettik tólemdi alǵash ret tólegen adamdardy tabysty jumyspen qamtý qajet.

Olardyń sany  1 mıllıon 300 myńnan asady.

Mundaı eńbekke jaramdy azamattardyń oqyp, mamandyq alýyna, laıyqty eńbek etýine múmkindik jasaý kerek.

Elektrondy eńbek bırjasy biryńǵaı portal bolýǵa tıis.

Jumysqa ornalasýǵa qajetti barlyq kómek sharalarymen, sonyń ishinde  ıfrlyq formatta tanysý múmkindigin qamtamasyz etken jón.

Osy rette, ákimdikter azamattardyń járdem suraǵanyn kútpeı, ózderi jumys usynýy qajet.

Bul – óte mańyzdy másele. Muny jaqsy túsinesizder dep oılaımyn.

Trete.  Podderjanıe makroekonomıcheskoı stabılnostı

V ııýne tekýego goda godovaıa ınflıaııa dostıgla 7%. S ýchetom problem v ekonomıke elevoı korıdor po godovoı ınflıaıı byl skorrektırovan do 9-11%.

Vmeste s tem schıtaıý neobhodımym obespechıt ýderjanıe ýrovnıa ınflıaıı v predelah 8-8,5% pýtem realızaıı bolee effektıvnoı denejno-kredıtnoı polıtıkı, o chem ıa govorıl nedavno na otchete Naıonalnogo banka Kazahstana.

Vajno takje postoıanno rabotat nad snıjenıem nemonetarnoı ınflıaıı, rasshırıat nomenklatýrý tovarov, snıjat neproızvodıtelnye rashody v ekonomıke, reshat voprosy logıstıkı, osobenno v APK.

Vajnym voprosom ıavlıaetsıa stabılnost fınansovoı sıstemy.

Nabank schıtaet fınansovýıý sıstemý dostatochno stabılnoı.

Odnako rost ıdet v sfere potrebıtelskogo kredıtovanııa, kredıty realnomý sektorý ekonomıkı ne rastýt.

Mnoıý dany porýchenııa Agentstvý ı Nabanký ývelıchıt dostýpnost kredıtovanııa dlıa bıznesa.

S ýhýdshenıem sıtýaıı v realnoı ekonomıke, to est na storone zaemıkov, proızoıdet ýhýdshenıe ı v fınansovoı sfere.

Poetomý Naıonalnomý banký ı Agentstvý sledýet oenıvat sostoıanıe bankovskogo sektora ne na razovoı, a na perıodıcheskoı osnove.

V ýslovııah bespreedentnyh fıskalnyh mer gosýdarstva voprosy gosýdarstvennogo dolga ı stoımostı ego obslýjıvanııa stanovıatsıa ee bolee vajnymı.

Pravıtelstvý sovmestno s Naıonalnym bankom nýjno aktıvızırovat rabotý po razvıtııý rynka gosýdarstvennyh ennyh býmag, vhojdenııý v mejdýnarodnye ındeksy.

Eto povysıt prıvlekatelnost tengovyh aktıvov dlıa zarýbejnyh ınvestorov, snızıt stoımost zaımstvovanııa ı dast tolchok razvıtııý fınansovogo sektora.

Krome togo, sledýet ýskorıt rabotý po zadeıstvovanııý rynka nerabotaıýıh aktıvov. Aktıvy na trıllıony tenge ısklıýcheny ız ekonomıcheskogo oborota. Mne ızvestno ob ınııatıvah prıznannyh mejdýnarodnyh ýpravlıaıýıh kompanıı po reshenııý dannogo voprosa.

Porýchenıe mnoıý davalos, no rezýltatov net. Pravıtelstvo ı fınregýlıatory obıazany otchıtatsıa po razvıtııý fondovogo rynka v elom.

Konstrýktıvnaıa, slajennaıa rabota Pravıtelstva ı Naıonalnogo banka seıchas vajna kak nıkogda. V neı ne doljno byt mesta nı bıýrokratıını sýbektıvızmý.

Tórtinshi. Tıimdi bıýdjet saıasaty

Bıýdjet qarjysyn jumsaýdyń tıimdiligin arttyrý isinde mol rezerv bar.

Josparlaýdyń shalalyǵy, satyp alý qunynyń tym qymbattyǵy, jekelegen is-sharalardyń tıimdiligi men qajettigi áli de túıtkildi máseleler bar ekenin kórsetip otyr.

Sondyqtan, qatań baqylaý sharalaryn engizýimiz kerek. Áıtpese, bos sózden nátıje shyqpaıdy.

Úkimet Esep komıtetimen birlesip 15  qazanǵa deıin daǵdaryspen kúresý úshin bólingen qarajatty jumsaýdyń tıimdiligine taldaý jasaýy qajet.

Taldaý óńirler men ortalyq memlekettik organdar ereksheligin eskere otyryp jasalýy kerek jáne onda árbir mınıstr men ákim boıynsha qorytyndy tujyrymdar bolýǵa tıis.

Dalee. Odnım ız ıstochnıkov popolnenııa bıýdjeta doljny stat dıvıdendy na gospaket akıı. Ne v kachestve antıkrızısnoı mery, a na postoıannoı osnove.

Posle tatelnogo ızýchenııa etogo voprosa ego sledýet zakrepıt zakonodatelno. Kompanıı gosýdarstvennye, poetomý polýchennye ımı dohody ıavlıaıýtsıa gosýdarstvennymı dengamı ı doljny postýpat v gosýdarstvennyı bıýdjet.

Karantın ı snıjenıe en na neft prıvelı k rezkomý sokraenııý dohodov bıýdjeta. Poterı dohodov respýblıkanskogo bıýdjeta na 2020 god oenıvaıýtsıa v 1,7 trln tenge.

Bıýdjet rıskýet nadolgo ostatsıa bez neftıanyh dohodov. Seıchas ýstoıchıvost bıýdjeta dostıgaetsıa za schet transfertov ız Naıonalnogo fonda.

Na etot god razmer garantırovannogo transferta ız Nafonda byl ývelıchen do 4,7 trln tenge.

Prıchem etı sredstva zachastýıý nosıat neelevoı harakter. Takoı podhod ne sootvetstvýet trebovanııam jestkoı bıýdjetnoı dısıplıny.

S 2021 goda transferty ız Naıonalnogo fonda doljny nosıt tolko elevoı harakter.

Onı mogýt byt napravleny ısklıýchıtelno na reshenıe soıalnyh problem ı ınfrastrýktýrnoe razvıtıe.

V Pravıtelstve obsýjdaetsıa vopros ývelıchenııa dohodnoı chastı bıýdjeta. Rassmatrıvaıýtsıa voprosy povyshenııa stavok otdelnyh nalogov, v tom chısle KPN ı NDS.

Mojno ponıat Pravıtelstvo, tak kak eto samyı dostýpnyı sposob ývelıchenııa postýplenıı v bıýdjet.

No v ýslovııah, kogda nýjno ojıvlıat ekonomıký, mehanıcheskoe ývelıchenıe nalogov mojet serezno ýhýdshıt ı bez togo neprostýıý soıalno-ekonomıcheskýıý sıtýaııý.

Poetomý podoıtı k dannomý voprosý nýjno maksımalno vzveshenno.

Bıýdjet turaqtylyǵyn qamtamasyz etý, eń birinshi, tıimsiz shyǵyndardy qysqartýdan bastalýy kerek.

2021 jylǵa arnalǵan bıýdjet shyǵyndaryn ońtaılandyrý jumystary bastaldy. Osy maqsatta 1,6 trıllıon teńgeni qysqartý josparlanyp otyr. Qazirgi jaǵdaıda bul nashar kórsetkish emes. Biraq, ónimsiz shyǵyndardy qysqartqan jón.

Sonymen qatar, ekonomıkaǵa jáne qoǵamǵa tıimdiligi az salyq jeńildikteri esebinen qosymsha rezervterdi  qarastyrý kerek.

Esep komıtetiniń baǵalaýynsha, Salyq kodeksinde  jalpy somasy 4,5 trıllıon teńgeden asatyn 277 jeńildik túri bar. Munyń esebin alyp, tıimdiligin baǵalap otyrǵan eshkim joq.

Ótken jolǵy keńeıtilgen keńeste arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń tıimsizdigi týraly ashyq aıtyp, kemshilikti túzetýge tapsyrma berdim.

Biraq, meniń tapsyrmamnan keıin baǵasy qymbat turǵyn úıler men ofıster keshenin salý úshin «Shymkent Sıtı» degen jańa arnaıy ekonomıkalyq aımaq qurý jobasy paıda boldy.

Shymkent – mıllıonnan astam turǵyny bar elimizdegi úshinshi qala. Memlekettik bıýdjetke shyǵyn keltirip, salyq rejıminen sańylaý izdeýdiń ne keregi bar? Men túsinbeımin.

Salyq jeńildikterin ońtaılandyryp, onyń jalpy kólemine, jeńildik alýshylarǵa jáne onyń tıimdiligine qatysty mindetti monıtorıng júıesin engizý qajet.

Dolgosrochnýıý bıýdjetnýıý ýstoıchıvost mogýt takje podryvat kosvennye obıazatelstva bıýdjeta. Naprımer, obıazatelstva po GChP.

Ih ý nas poıavılos velıkoe mnojestvo: ot stroıtelstva avtomagıstraleı do ıfrovyh proektov. GChP – eto horoshıı ı pravılnyı mehanızm. Voprosy vyzyvaet bıýdjetnaıa effektıvnost ı balans ınteresov mejdý gosýdarstvom ı ınvestorom.

Na 1 ıanvarıa 2020 goda obem gosýdarstvennyh obıazatelstv po proektam GChP prevysıl 1,2 trln tenge. Po dannym Schetnogo komıteta na 1 tenge prıvlechennyh ınvestııı prıhodıtsıa 1,4 tenge gosýdarstvennyh obıazatelstv.

Mınısterstva ekonomıkı, fınansov, akımaty ohotno daıýt na eto svoı zaklıýchenııa. Naskolko takoı podhod sochetaetsıa s zaıtoı fıskalnyh ı ekonomıcheskıh ınteresov?

Etot vopros Pravıtelstvý predstoıt vsestoronne ızýchıt.

Pıatoe. Podderjka otechestvennogo bıznesa

Dlıa podderjkı MSB prınıat rıad bespreedentnyh antıkrızısnyh mer.

Znachıtelno snıjeno nalogovoe bremıa dlıa MSB. Vveden moratorıı na proverkı malogo ı mıkrobıznesa.

V ramkah gosprogramm snıjeny stavkı voznagrajdenııa do 6%, ývelıcheny lımıty gosýdarstvennyh garantıı, snıaty otraslevye ogranıchenııa.

Vmeste s tem vse v bolshem kolıchestve regıonov dopýeno snıjenıe kolıchestva deıstvýıýıh sýbektov MSB.

Eto proızoshlo v 8 regıonah, naıbolshee sokraenıe otmechaetsıa v Vostochno-Kazahstanskoı, Akmolınskoı  ı Kostanaıskoı oblastıah.

V ramkah ınfrastrýktýrnyh gosprogramm akımy ı mınıstry vzıalı obıazatelstva po 90%-noı dole mestnogo soderjanııa.

Ejegodnyı obem fınansırovanııa dannyh gosprogramm sostavlıaet okolo 2,8 trln tenge. To est, 2,5 trln tenge doljny vlıtsıa v nashý ekonomıký, s sootvetstvýıýım effektom na zanıatost ı nalogı.

A chto na praktıke?

Net edınoı sıstemy planırovanııa, otchetnostı ı ýcheta, jestkoı otvetstvennostı gosorganov ı genpodrıadchıkov. Rabota regıonalnyh komıssıı po mestnomý soderjanııý zachastýıý vedetsıa «dlıa galochkı».

Bıznes ne znaet obemy planırýemyh rabot, nomenklatýrý neobhodımyh tovarov. Ýtverjdennaıa s ýchetom mestnogo soderjanııa proektno-smetnaıa dokýmentaııa mojet menıatsıa ochen chasto, býkvalno na hodý. V ıtoge zakýpaetsıa ımport.

Podderjka otechestvennyh proızvodıteleı ıavlıaetsıa klıýchevym elementom antıkrızısnyh deıstvıı gosýdarstva.

V kajdom regıone dannyı vopros doljen byt personalno zakreplen za zamestıtelem akıma. Ia nadeıýs, chto tak ono ı est. Po ıtogam goda Pravıtelstvo ı Admınıstraııa Prezıdenta dadýt oenký ıh raboty ı oblastı v elom.

Vopros mestnogo soderjanııa neobhodımo na ejemesıachnoı osnove rassmatrıvat na Komıssıı po vosstanovlenııý ekonomıcheskogo rosta.

Gosýdarstvennye organy, predstavlıaıýıe nekorrektnýıý ınformaııý, ne reshaıýıe voprosy po sýestvý, býdýt prıvlekatsıa k otvetstvennostı.

NPP "Atameken" doljna rabotat v tesnom vzaımodeıstvıı s Pravıtelstvom.

Dlıa obespechenııa ınstıtýıonalnoı podderjkı sledýet zavershıt rabotý po zapýský edınogo servısa «Pravıtelstvo dlıa bıznesa».

Ýje v sentıabre dannyı servıs vkýpe s elementamı «ýmnogo regýlırovanııa» doljen polnoenno fýnkıonırovat.

V poslednee vremıa v moı adres ıdet rost jalob so storony bıznesa na ıskı nalogovyh organov po prıznanııý sdelok nedeıstvıtelnymı.

Mnoıý bylo porýcheno sozdat ıntegrırovannýıý bazý dannyh, daıýýıý vozmojnost provedenııa samostoıatelnoı proverkı svoıh kontragentov.

Poka eto ne ıspolneno nı na zakonodatelnom, nı na praktıcheskom ýrovne.

Eto ı vedet k admınıstratıvnomý pressıngý fıskalov.

Dannýıý rabotý nýjno zavershıt do kona goda. Nalogovoe ı tamojennoe admınıstrırovanıe – vajnye ınstrýmenty fıskalnoı polıtıkı, no ochen vajno dostıch balansa.

Ot organov gosdohodov ojıdaıý konstrýktıvnogo dıaloga s NPP "Atameken" ı Bıznes-ombýdsmenom. No ı Palata ne doljna perehodıt cherez kraı, nýjno dobıvatsıa razýmnogo balansa ınteresov bıznesa ı gosýdarstva.

Altynshy. Agroónerkásip keshenin damytý jáne qorshaǵan ortany qorǵaý

Indet eldi azyq-túlikpen qamtamasyz etýdiń álsiz tustaryn kórsetip berdi.

Pandemııa kezinde halyqtyń tabysy azaıdy, biraq, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary qymbattaı tústi.

Azyq-túlik taýarlary baǵasynyń qymbattaý ındeksi eldegi ınflıaııa ındeksinen 1,6 esege asty.

Astyq saqtaıtyn zamanaýı ınfraqurylymnyń bolmaýy da – túıtkildi másele.

Sondyqtan, dıqandar ónimderin egistik alqabynda satýǵa májbúr. Keıde, tipti, ysyrap bolatyn jaǵdaılar da kezdesedi.

Soltústik Qazaqstan (18%), Túrkistan (21%) jáne Almaty (25%) oblystary kókónis qoımalarymen nashar qamtamasyz etilgen.

Árıne, bul, eń aldymen, fermerlerdiń jeke máselesi ekeni belgili.

Biraq, memlekettik organdar  yntalandyrý sharalaryn uıymdastyrýy kerek.

Elimizdiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý strategııalyq másele ekenin taǵy da eskertemin.

Sondyqtan, Úkimet pen ákimder buǵan tıisti deńgeıde kóńil bólýge tıis.

Aýyl sharýashylyǵynyń eksporttyq áleýeti nashar damyǵan.

Ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha óńdelgen ónimdi eksportqa shyǵarý jospary 85 paıyzǵa oryndalǵan.

Osy rette, qaıta óńdelgen aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń eksportyn  2025 jylǵa qaraı 2,5 esege ulǵaıtýdy  Memlekettik baǵdarlamanyń basty maqsaty etip belgiledik.

Saýda jáne ıntegraııa mınıstrligi tarapynan eksportqa tıimdi kómek berilip jatqany baıqalmaıdy.

Qaıta óńdeý sektoryn damytpasa, agroónerkásip kesheniniń ósimi burynǵy deńgeıde qala beredi.

Memlekettik qoldaý sharalary osy salaǵa baǵyttalýǵa tıis.

Azyq-túlik ónerkásibin damytý quzyreti jaqynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine berildi.

Mınıstrlik shıkizat jáne óńdeý sektorlaryn damytýdyń birtutas tásilin engizýi kerek.

Jer – aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń negizgi faktory.

2021 jyly Jer kodeksiniń jekelegen normalaryna jarııalanǵan moratorıı aıaqtalady. Osyǵan baılanysty bul másele jóninde túpkilikti sheshim qabyldaýymyz qajet.

Negizgi máseleni aıqyndap aldyq.  Jer sheteldikterge satylmaıdy.

Bul máselege endi oralmaımyz.

Biraq, agroónerkásip keshenin damytý úshin ınvestıııa men tehnologııany tartýǵa tıispiz.

Osyǵan oraı, jerdi tıimdi paıdalaný máselesin fermerler qoǵamdastyǵymen birge keńinen talqylaý kerek. Barlyq usynys jarııa túrde ashyq talqylanýǵa tıis.

Osy jumystyń qorytyndysy boıynsha Úkimetke Jer kodeksine túzetýler engizýdi tapsyramyn.

Igerilmegen jáne tıimsiz ıgerilgen jerlerdi anyqtap, ony alyp qoıý maqsatymen ǵaryshtan monıtorıng jasaýdy zańnamalyq turǵydan bekittik.

Túgendeý barysynda anyqtalǵan 12,8 mıllıon gektar ıgerilmegen jerdiń 7 mıllıon gektary memleketke qaıtaryldy.

Meniń ustanymym – aıqyn. Jerdi aldyń ba, ony ıgerý kerek. Áıtpese, jerdi ıgerip, jumys isteı alatyn adamdarǵa beremiz.

Sondyqtan, bul saladaǵy túgendeý isin osy jyldyń sońyna deıin tolyq aıaqtaý qajet.

Medlennymı tempamı vedetsıa ıfrovızaııa zemelnyh otnoshenıı.

Pravıtelstvom do sıh por ne sozdana Edınaıa naıonalnaıa baza dannyh o zemelnom fonde ı obektah nedvıjımostı.

Eto korrýpıogennaıa sfera. Ponıatno, chto ne vse zaınteresovany v prozrachnostı v etom voprose.

Rabota po napolnenııý geoportalov regıonamı vedetsıa nesıstemno. Ne hvataet metodologıcheskoı ı koordınaıonnoı podderjkı so storony Pravıtelstva.

V Jambylskoı, Kyzylordınskoı ı Severo-Kazahstanskoı oblastıah gotovnost geoportalov sostavlıaet po nashım dannym  menee 10%.

Ne vnedren edınyı Reestr ocherednıkov na polýchenıe zemelnyh ýchastkov dlıa IJS.

Pravıtelstvý predstoıt vnestı v Parlament proekt zakona po ıfrovızaıı zemelnyh otnoshenıı do 15 sentıabrıa 2020 goda.

Ýje seıchas sledýet podgotovıtsıa k svoevremennoı ýborke ýrojaıa, prıchem v ýslovııah vozmojnogo sohranenııa otdelnyh ogranıchenıı.

Nam nýjno zanımatsıa problemamı ekologıı, kotorye stanovıatsıa vse bolee aktýalnymı s obestvennoı tochkı zrenııa.

Ejegodno obrazýetsıa svyshe 5 mln tonn tverdyh bytovyh othodov. Dolıa ıh pererabotkı po strane sostavlıaet tolko 15%. Eto nedostatochno. Naprımer, v stranah Evropeıskogo soıýza srednıı ýroven - 30%.

Nızkaıa dolıa pererabotkı othodov  otmechaetsıa v Akmolınskoı (3%), Vostochno-Kazahstanskoı (3,3%), Zapadno-Kazahstanskoı (8,6%) oblastıah.

Pravıtelstvý neobhodımo ýskorenno obespechıt zakonodatelnýıý bazý ı blagoprııatnye ınvestııonnye ýslovııa dlıa vnedrenııa tehnologıı «Waste to energy».

Ne reshaıýtsıa problemy so stıhıınymı svalkamı vokrýg naselıonnyh pýnktov. Provedenıe razovyh reıdov, nalojenıe shtrafov, ekologıcheskıh mesıachnıkov daıýt nebolshoı effekt. Nýjna sıstemnaıa rabota so storony Mınısterstva ekologıı.

Ia obraaıýs k mınıstrý obrazovanııa A.Aımagambetový, nam nýjno v shkolah vvestı predmet ekologıcheskogo obrazovanııa  deteı. Smotrıte, chto delaetsıa, posle sebıa lıýdı ostavlıaıýt sotnı kılogrammov, eslı ne tonn bytovogo mýsora. Eto otsýtstvıe obeı kýltýry. Lıýdıam na protıajenıı elogo rıada let ne obıasnıalı, chto prırodý nı v koem slýchae zagrıaznıat nelzıa.

Vo-vtoryh, eto otnoshenıe k jıvotnomý mırý. Nedavno proızoshel ınıdent v Aktaý Mangıstaýskoı oblastı: kamnıamı ı palkamı zabılı tıýlenıa. Eto dıkost prosto. S drýgoı storony, vınıt deteı ı podrostkov v etom nelzıa. Potomý chto ım nıkto ne obıasnıal v shkole ı tem bolee doma, chto etogo delat nelzıa.

Ia dýmaıý, chto voprosy obespechenııa naselenııa kachestvennoı pıtevoı vodoı býdýt nahodıtsıa v zone vnımanııa Pravıtelstva ı akımov. Eto strategıcheskaıa zadacha dlıa Kazahstana.

JetinshiÁleýmettik sala

Biz árdaıym bul salany basty nazarda ustaımyz.

Tek bıyldyń ózinde zeınetaqy men járdemaqyny eki ret ındekstedik.

Bıylǵy 1 maýsymdaǵy derek boıynsha zeınetaqynyń ortasha jınaqtyq mólsheri 16 paıyzǵa, ıaǵnı 99 myń teńgege deıin ósti.

Eńbekke jaramsyz bolyp qalǵan jaǵdaıda tólenetin tólem 69 paıyzǵa, asyraýshysynan aırylǵanda tólenetin tólem 41 paıyzǵa, al jumysynan aırylǵanda tólenetin tólem 44 paıyzǵa artty.

Qansha tabys tabatynyna qaramastan, kópbalaly otbasylar úshin memlekettik járdemaqy engizildi.

Bul járdemaqy balalary bar 400 myńǵa jýyq otbasyǵa qosymsha qoldaý boldy.

Meniń tapsyrmam boıynsha bıylǵy 1 qańtardan bastap ataýly áleýmettik kómektiń jańa júıesi iske qosyldy.

Osyndaı kúrdeli kezeńde memleket halyq aldyndaǵy barlyq áleýmettik mindettemeleriniń oryndalýyn qamtamasyz etýge tıis.

Qazirgi pandemııa ahýaly jumyspen qamtý salasyna, azamattarymyzdyń áleýmettik jaǵdaıyna aıtarlyqtaı teris áser etetini anyq.

Sondyqtan, mınıstrlikke osy baǵytta tıisti usynystar ázirleýdi tapsyramyn.

Segizinshi másele. Sapaly ıfrlandyrý

Pandemııa ıfrlyq  ekonomıkadaǵy eleýli kemshilikter men olqylyqtardy kórsetti. Degenmen, damýǵa tyń serpin berdi.

Meniń tapsyrmam boıynsha Úkimet «ıfrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn qaıta qarap jatyr. Ondaǵy jiberilgen qatelikter men kemshilikterdiń bárin jóndeý kerek.

Úkimetke jyl sońyna deıin 250-den astam turǵyny bar eldi mekenderdi sapaly ınternetpen qamtamasyz etýdi tapsyramyn.

Bul halqymyzdyń 99,3 paıyzyn qamtıdy.

Ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha kórsetiletin memlekettik qyzmettiń 80 paıyzy avtomattandyryldy.

Jyl sońyna deıin bul ıfrdy 90 paıyzǵa deıin jetkizý qajet. Sondaı-aq, kórsetiletin qyzmetter sapaly bolýǵa tıis.

Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń jýyrda ótken otyrysynda bilim salasyndaǵy máseleler men mindetterdi egjeı-tegjeıli talqyladyq.

Sonymen qatar, qashyqtan oqytý ádisine kóshý isi ınfraqurylym men ınternet sapasyna qatysty eleýli máselelerdiń bar ekenin kórsetti.

Muǵalimderdiń 20 paıyzdan astamy úılerinde tolyqqandy Internet pen kompıýter joq bolǵandyqtan, qashyqtan tıimdi oqyta almady.

Mektepterdiń balansyndaǵy 400  myńnan astam kompıýterdiń tek 40 paıyzy ǵana iske jarady.

Bul – ákimdikter men mınıstrliktiń jumysynyń nátıjesi.

Ákimdikter jańa oqý jylyna dereý daıyndalyp, mektepter men jekelegen muqtaj otbasylardy qajetti tehnıkamen jabdyqtaýǵa tıis.

Onlaın oqytý isi otandyq oqý-aǵartý resýrstarynyń paıda bolýyna tyń serpin berdi.

Búginde 380-nen astam osyndaı resýrs tegin trafıkke qosyldy. Bul – jaqsy tájirıbe. Degenmen, áli jetkiliksiz.

Bilim berý mekemeleri úshin jeńildetilgen bólek tarıftik jospar qarastyrylýy qajet.

1 sentıabrıa nachınaetsıa novyı ýchebnyı god. Ý menıa est somnenııa v gotovnostı mınısterstva k etomý sobytııý. Ia obraaıýs ko vsem mınıstram ı akımam: nachalo ýchebnogo goda nı v koem slýchae sorvat nelzıa. Vo-vtoryh, vse nedostatkı, kotorye bylı obnarýjeny v hode borby s pandemıeı, v chastnostı, obespechenıe kompıýteramı ı drýgımı tehnıcheskımı sredstvamı. Poltora mesıaa ostalos.

Polovına leta proshla, býd eto mınıstry, akımy ı sotrýdnıkı apparata Prezıdenta: nıkakıh otpýskov. Potomý chto sıtýaııa chrezvychaınaıa.

Ývajaemye kollegı!

Hochý zatronýt ee odın aktýalnyı vopros.

Borba s pandemıeı trebýet naprıajenııa vseh sıl, ınııatıvnostı, prınıatııa na sebıa otvetstvennostı, lıderstva.

V ramkah rejıma ChP operatıvno prınıatye reshenııa po ýproenııý bıýrokratıcheskıh proedýr v sferah bıýdjetırovanııa, goszakýpok dalı svoı rezýltat.

Standartnyı proedýrnyı porıadok rasschıtan na spokoınoe vremıa. Seıchas my nahodımsıa na voıne, bez preývelıchenııa.

Poetomý ot kajdogo rýkovodıtelıa trebýetsıa maksımalnaıa effektıvnost v reshenıı operatıvnyh voprosov ı porýchenıı. Ne stoıt begat ot otvetstvennostı ı zanımatsıa bıýrokratıeı.

Chto my vıdım? Reshenııa po sýestvý prınımaıýtsıa, no ıh realızaııa sledýet obychnoı zabıýrokratızırovannoı proedýre. Na praktıke v eto vremıa nıchego ne proıshodıt. Terıaetsıa vremıa ı aktýalnost.

Proshý Pravıtelstvo v pıatıdnevnyı srok podgotovıt pravovoı algorıtm prınıatııa operatıvnyh reshenıı v chastı borby s pandemıeı ı ee posledstvııamı. Takogo roda reshenııa doljny prınımatsıa ı realızovatsıa v srok v techenıe sýtok, maksımým – dvýh sýtok.

Realıı tekýego momenta trebýıýt chetkıh reshenıı ı deıstvıı ı ot pravoohranıtelnyh organov.

Na proshlom zasedanıı ıa govorıl o tom, chto apatııa ı bezynııatıvnost gosýdarstvennyh organov – v znachıtelnoı stepenı eto rezýltat prıstalnogo, ınogda predvzıatogo otnoshenııa pravoohranıtelnyh organov.

Nam nýjny smelye, bystrye reshenııa. Poetomý pravoohranıtelnye organy doljny otnosıtsıa k etomý momentý s ponımanıem, ne davat volıý svoım podozrenııam.

Razýmeetsıa, zakonnost doljna byt absolıýtnym prıorıtetom. Osobenno v chastı, kasaıýeısıa  korrýpıı. Etý zadachý s povestkı dnıa nıkto ne snımal.

Dopýskat pravonarýshenıı nelzıa. Eto moıa prınıpıalnaıa pozıııa. V eto trýdnoe vremıa sledýet sosredotochıtsıa na narýshenııah, nanosıaıh realnyı ýerb bıýdjetý, ekonomıke ı bezopasnostı grajdan. Nýjna rabota po predýprejdenııý narýshenıı.

 

Qurmetti áriptester!

Memlekettik organdardyń barlyq sheshimi halyqqa jáne ulttyq ekonomıkaǵa arnalýǵa tıis.

Oryndaýshylardyń qatelikteri, qaǵazbastylyq pen bıýrokratızmge jol berýi qarapaıym adamdardyń ál-aýqaty men densaýlyǵyna zııan keltiredi.

Kez kelgen daǵdarys – árbir basshynyń kásibı biliktiligin anyqtaıtyn synaqOsyny este saqtańyzdar.

Ia skajý otkrovenno: vo vremıa podgotovkı dannogo zasedanııa mne sovetovalı ývolıt nekotoryh pervyh rýkovodıteleı regıonov ı vedomstv, daje otpravıt v otstavký vse Pravıtelstvo. Mol, eto býdet horosho vosprınıato obestvom, ochkı, mol, naberete. Mne ochkı sovershenno ne nýjny.

Ia gotov slýshat ı slyshat otvetstvennyh lıýdeı, no ıgrat na pýblıký ne sobıraıýs. Ne v tom, kak govorıtsıa, vozraste ı  polojenıı.

Vygovory ı zamechanııa nekotorye akımy ýje polýchılı. V prınıpe, takogo nakazanııa zaslýjıvaıýt, vozmojno, ı drýgıe rýkovodıtelı oblasteı ı mınısterstv.

No my nahodımsıa v krıtıcheskoı faze soıalno-ekonomıcheskogo razvıtııa.

Nýjny ýmelye, samootverjennye deıstvııa Pravıtelstva ı akımov po vyhodý ız krızısa, kotoryı býdet tolko obostrıatsıa.  Eto prognoz po mırovoı ekonomıke, a Kazahstan ıavlıaetsıa ee chastıý.

No eto ne znachıt, chto ne býdýt zadeıstvovany rezervnye kadry.

Jańa ekonomıkalyq baǵdar týraly birer sóz aıtqym keledi. Búgin biz  pandemııa kezinde ekonomıkamyzdy damý jolyna shyǵaratyn mańyzdy ári osy kezeń úshin shuǵyl  máselelerdi qarastyrdyq.

Men ózimniń ekinshi Joldaýymda ekonomıkalyq serpinge bastaıtyn jańa sharalardy usynatyn bolamyn.

Bul barlyq vedomstvolardyń aldaǵy ýaqytta atqaratyn mańyzdy mindeti bolmaq.

Krızıs, vyzvannyı pandemıeı, ee do kona ne osmyslen s tochkı zrenııa ego posledstvıı dlıa mırovoı ekonomıkı ı soıalnogo polojenııa grajdan.

Dlıa Kazahstana krızıs kraıne opasen v sılý syrevogo haraktera nasheı ekonomıkı. Nam nýjen novyı kýrs so vsemı ego atrıbýtamı.

Nado ponımat, chto dıversıfıkaııa ekonomıkı - eto nýjnyı, no dolgıı proess, ego ýproat prı pomoı programm ne nado.

Raspylıat sredstva ı sıly na somnıtelnye strategıı ı programmy ý nas net prava.

Nastalo vremıa strýktýrnyh reform s elıý povyshenııa effektıvnostı ı konkýrentosposobnostı naıonalnoı ekonomıkı.

Osobogo vnımanııa zaslýjıvaıýt zdravoohranenıe, obrazovanıe, nızkoýglerodnye tehnologıı, NIOKR, ekologııa.

Drýgımı slovamı, my doljny povernýt ekonomıký lıom k narodý.

V etom plane osoboe znachenıe prıobretaet selskoe hozıaıstvo.

Nýjno zabyt o podderjke neeffektıvnyh otrasleı, predprııatıı ı bankov.

Krızıs pokazal soıalnye dısproporıı v nashem obestve, skepsıs ı nedoverıe grajdan k mestnym ı entralnym vlastıam.

Nash gosapparat ı, v elom, sıstema gosýpravlenııa serezno otstalı ot velenııa vremenı. Ideologıcheskomý apparatý toje ne hvataet znanıı, opyta, kreatıvnostı, smelostı.

Nýjna perestroıka gosýpravlenııa. Ona stanet chastıý polıtıcheskoı reformy, predýsmatrıvaıýeı znachıtelnoe ýsılenıe mestnogo samoýpravlenııa.

Bez takoı reformy, ýbejden, my ne smojem prıdat realno ımpýls soıalno-ekonomıcheskomý razvıtııý strany. Ob etom ıa podrobno skajý v Poslanıı narodý.

Seıchas je stanovıtsıa vse bolee vajnoı zadacha podbora kadrov dlıa vypolnenııa kachestvenno novyh zadach.

Novyı kýrs predýsmatrıvaet novyh ıspolnıteleı – obrazovannyh, reshıtelnyh, ınııatıvnyh, delovyh ı chestnyh.

Memlekettik apparatqa bilimdi, bilikti, oıy ushqyr, adal mamandar kerek. Bizde osyndaı azamattar jetkilikti me?

A teper zadýmaıtes: sootvetstvýet lı prısýtstvýıýaıa zdes komanda ýkazannym krıterııam. Polagaıý, chleny Pravıtelstva, akımy trezvo oenıat svoı vozmojnostı. Hotıa s samokrıtıkoı ý nas zachastýıý byvaet vsegda trýdno, ı prımýt reshenıe na polzý gosýdarstva.

Jıyn aıaqtaldy. 

Sońǵy jańalyqtar