1 Maýsym, 09:08 467 0 Jańalyqtar Asyl TUMAR

Búgin – Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúni

Sýret ǵalamtordan alyndy
Sýret ǵalamtordan alyndy

Bul mereke Áıelderdiń halyqaralyq demokratııalyq federaııasynyń kongresinde 1949 jyly resmı túrde bekitildi.

1950 jyldan bastap turaqty túrde atalyp ótedi. Mundaı merekeni bekitý týraly usynys alǵash ret 1925 jyly Jenevada ótken Dúnıejúzilik konferenııada jasaldy.

Balalardyń bul merekesi nelikten dál 1 maýsym kúni atap ótiletindigi týraly naqty málimetter joq. Boljamdardyń bir nusqasy boıynsha, 1925 jyly 1 maýsymda Qytaıdyń bas konsýly San-Fransıskoda qytaılyq jetim balalardyń bir tobyn jınap, olarǵa Dýan-ý ze festıvalin (Qaıyq-aıdaharlar festıvali) ótkizdi. Sátti kezdeısoqtyqpen bul kún Jenevada «balalar» konferenııasynyń ótkizilýimen sáıkes keldi.

Balalardyń densaýlyǵyn saqtaý jáne jaǵdaıyn jaqsartý máselesi anaǵurlym ózekti bolǵan Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin, naqty aıtqanda 1949 jyly Parıjde áıelder kongresi ótti. Onda balalar baqytynyń jalǵyz kepili retinde ornyqty beıbitshilikti qamtamasyz etýge talmaı kúresý anty aıtyldy. Bir jyldan keıin, 1950 jyldyń 1 maýsymynda Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúniniń alǵashqy meıramy atap ótildi, osydan keıin bul data jyl saıyn merekelenedi.

Halyqaralyq balalar kúniniń óziniń baıraǵy bar. Ósimdi, úılesimdikti, balǵyndyq pen shuraılylyqty bildiretin jasyl fonda kórsetilgen Jerdiń aınalasyna qyzyl, sary, kók jáne aq stılızaııalanǵan músinder ornalastyrylǵan. Adamdardyń bul pishini alýandylyq pen tózimdilikti bildiredi. Ortaǵa ornalastyrylǵan Jerdiń belgisi – ortaq úıimizdiń sımvoly.

BUU-nyń júrgizgen saýalnamasyna júginsek, búgingi tańda álemde árbir onynshy bala úlkender tarapynan jasalatyn zorlyq pen zombylyqqa ushyraıdy eken. Sondaı-aq, álemde ómiri qaterge toly balalar da barshylyq. Ash-jalańashtyq, soǵys órti, teraktiler balalar ómirine qaýip tóndirip qana qoımaı, olardy baqytty balalyǵynan, álemdegi basqa qatarlastary sekildi bilim alyp, tárbıelený múmkindiginen aıyrady. Sondyqtan bul kúni turaqsyzdyq jaılaǵan elderdegi balalarǵa qamqorlyq máselesi de nazardan tys qalmaıdy.

Sondaı-aq, álem halyqtary 20 qarasha kúni Halyqaralyq náresteler kúnin, 16 maýsym kúni Afrıkada balalardy qorǵaý kúnin merekeleıdi. Qazaqstanda 1 maýsym kúni balalarǵa arnalǵan kóptegen mádenı sharalar uıymdastyrylyp, jalpyhalyqtyq deńgeıde atalyp ótedi.

Sońǵy jańalyqtar