28 Mamyr, 12:16 854 0 Densaýlyq Araılym Bımendıeva

Aýrý asqynyp tur. Jurt nege jaıbaraqat?

El aýmaǵynda tótenshe jaǵdaı rejımi aıaqtalǵanmen, karantın sharalary jalǵasýda. Burynǵydaı qalypty ómirge birden oralýǵa áli erte. Vırýstan saqtaný sharalaryn esten shyǵarýǵa áste bolmaıdy.

 Ókinishtisi, koronavırýstyń bar ekenine senimsizdik tanytyp, saqtyq sharalaryn ustanbaı, jaýapsyzdyq tanytyp júrgender jeterlik. Tipti, «bizdiń elimizde bul aýrýmen aýyrǵandar joq, bar bolsa qane?» deıtinder de tabylyp jatyr. Vırýstyń álemdi sharpyp jatqanyna nazar aýdarǵysy kelmeıtinder de bar. Alaıda Qazaqstanda jaz-kúz aılarynda da qaýipti vırýs taralýy múmkin degen boljam bar. Bul týraly Densaýlyq saqtaý mınıstri  E.Birtanov: «Qazirgi boljam boıynsha, jaz aıynda, múmkin kúzde de koronavırýs indeti jalǵasýy múmkin. Biz bilemiz, sezemiz. Osyǵan baılanysty qajetti sharalar qolǵa alyndy. Koronavırýs kúzde qaıtalansa, biz daıyn bolýymyz kerek», – degen bolatyn.

Ótken aptada memlekettik bas sanıtar dáriger Aıjan Esmaǵambetova sanıtarlyq talaptardyń saqtalmaýy qatań karantın rejımine qaıta alyp kelýi múmkin ekenin eskertken bolatyn.

«Tótenshe jaǵdaı rejıminiń alynyp tastalýy karantın sharalarynyń da alynǵanyn bildirmeıdi. Vırýs eshqaıda ketpegenin jáne aramyzda taralyp júrgenin túsinýimiz qajet. Barlyǵymyzdyń maqsatymyz – onyń odan ary taralýyna ári syrqattanýshylardyń artýyna jol bermeý. Buǵan qosa, árqaısymyzdyń, jaqyndarymyzdyń densaýlyǵyna jáne elimizdiń ekonomıkasyna nuqsan keltirmeı – karantın sharalaryn birtindep jeńildetý», – dedi Aıjan Esmaǵambetova.

Biz osy oraıda COVID-19 indetin jeńip shyqqan, dertten aıyǵyp, otbasymen aman-esen qaýyshqan keıipkerlerge habarlasyp, jaǵdaılaryn bilgen edik.

 

Aıkórkem KÝSESOVA,  Saımon Freızer ýnıversıtetiniń 3-kýrs stýdenti:

Ózgelerdi saqtandyrǵym kelip edi,  ózim sodan opyq jedim

– Naýryz aıynyń sońynda Amsterdam arqyly týǵan qalam Atyraýǵa ushyp keldim. Kelgen kúni barlyq jolaýshylar analız tapsyrdy. Saraptama nátıjesi ushyp kelgen jolaýshylar arasynda bir adamda vırýs bar ekenin kórsetti. Biz sol adammen baılanysta bolǵandyqtan 14 kún karantınge jatqyzdy. Karantınniń 13-kúninde árqaısymyzdan qaıtadan analız aldy. 14-kúni tańerteń belgili bolǵanyndaı, meniń saraptama nátıjem oń shyqty. Karantınnen keıin úıge shyǵamyn dep qýanyp júrgen bolatynmyn. Menen vırýs tabylady, aýyramyn degen oı úsh uıyqtasam túsime kirmegen bolatyn.

Menen vırýs anyqtalǵan soń Atyraý oblystyq №4 aýrýhanasyna jetkizdi. Bir qyzyǵy, ózimdi nashar sezinbedim, eshqandaı aýrý belgileri baıqalmady. Sondyqtan bolar bul jaǵdaı meniń basymnan ótip jatqanyna sene almaı júrdim. Kónbeske amal bar ma, birinshi kúnim ýaıymmen ótti, otbasyma habarlasyp, jaǵdaıdy túsindirdim. Koronavırýspen kúresip jatqan álem medıınasy qoldanǵan dárilerdi tańerteń jáne keshki ýaqytta ishe bastadyq. Dáriniń janama áseri baıqalyp, aýzyma ay dám kelip, tamaqqa tábetim joıyldy. Meniń ǵana emes, palatadaǵy kórshilerime de dári jaǵymsyz áser etti. 9-kúni tańerteń uıqymnan tursam denemde qyzarǵan bórtpeler paıda bolypty. Aǵzam dárige qarsy allergııa bere bastady. Sonymen dárigerler dári berýdi toqtatyp, aǵzamdy tazalaýǵa kóshti. Dárigerler mundaı jaǵdaıdyń qalypty ekenin aıtty.

Emniń 15-16-y kúni aýrýhanadan shyǵar aldynda analız tapsyrdyq, eki rette de teris nátıje kórsetti. Keıin úıde 21 kún karantınde boldym. Úıdiń ózinde de karantın rejımin qatań saqtadym. Úıde maskamen júremin, asa qatty qajettilik bolmasa, bólmeden shyǵýǵa da tıym saldy. 21 kúndik úıdegi karantınnen soń eki analız tapsyrýym kerek bolǵan. Onyń nátıjesi teris bolyp shyǵyp, qýanyp júrgen jaıym bar.

Ózim aman-esen otbasymmen qaýyshyp, qıyn kúnderdi artta qaldyrǵanymmen, bizdi emdep jazǵan dárigerlerdiń áli aýrýhanada ekenin oılasam júregim aýyrady. Karantın jaǵdaıy jeńildetilgen soń keıbir adamdardyń nemquraılylyq tanytyp, saqtyq sharalaryn saqtamaı júrgeni qynjyltady. Munyń aldynda bergen suhbatyma adamdar neshe túrli sózder jazyp, negatıv oılaryn aıtty. Meniń oıym – ózimniń jaǵdaıymdy halyqpen bólisip, barynsha saqtyq sharalaryn saqtaýǵa shaqyrý bolatyn. Menen buryn aýyrǵan adamdar ne dedi eken dep izdendim, biraq aqparat taba almaǵan soń, halyqtyń bilýge quqyǵy bar, qulaǵdar bolsyn dep suhbatqa kelisken bolatynmyn. Ózim aýrýhanadan álsirep shyqqan kezim, keıin tipti sol suhbatty beker berdim be degen oı da keldi. Men úshin suhbat berý aýyr boldy, sebebi men aıtsam da senbeıtinder bar ekenine kózim jetti.

Aýrýhanada aılap otbasyn kórmegen, balalaryn qushaǵyna alyp ıiskemegen dárigerler júr. Medıına qyzmetkerlerine  qorǵanysh kıimderimen júrip-turý da ońaı emes, aýa jetpeıdi, kózildirikteri býlanyp júredi, ásirese naýqastarǵa sıstema salatyn kezde qatty qınalady. Naýqastardyń qulan-taza jazylyp shyǵýyna baryn salyp júrgen dárigerlerdiń eńbegi eren.

Men álemniń ártúrli elinde boldym. Adamdar buǵan sengisi kelmese de elimizdiń medıınasy jaqsy ekenin bilemin. Ózim Kanadanyń Vankýver qalasynda oqımyn, sonda turyp jatqanyma 4 jyl boldy. Biraq áli kúnge deıin elge kelgende dárigerge qaralyp, emdelemin. «Kanadadan Qazaqstanǵa kelip emdelgen seni kórdim» dep maǵan tańǵalyp jatady. Ol jaqta medıına qoljetimsiz, óte qymbat jáne aýrý belgisi bilinbese jedel kómek jasalmaıdy, aýrýhanaǵa aparmaıdy. Al bizdiń elde aýyra qalsań, birden medıınalyq kómek kórsetiledi. Bizdiń eldiń turǵyndary osy múmkindikti baǵalaýy qajet.

 

Ádilbek NURYMBET,  Oral qalasyndaǵy №4 qalalyq emhana dárigeri:

Koronavırýs juqtyryp alǵanymdy  otbasyma aıtpadym

–       Sáýir aıynyń aıaǵynda birneshe medıına qyzmetkerleriniń (dáriger, medbıke) koronavırýs juqtyrǵany anyqtaldy. Meniń saraptama nátıjem teris bolyp shyqqanymen, oń nátıje kórsetken qyzmetkerlermen tikeleı qatynasta bolǵandyqtan provızorly staıonarǵa jatqyzdy. Úsh kúnnen soń dene qyzýym 37.3°S-qa joǵarylap, basym, belim, býyndarym qatty aýyryp, janym qınaldy. Túnimen qusyp shyqtym. Erteńine menen taǵy COVID-19-ǵa analız aldy. Saraptama qorytyndysy mende vırýs baryn anyqtady, sonan soń meni juqpaly aýrýlar aýrýhanasyna ákelip jatqyzdy. Qyzýym 37,2-37,3°S shamasynda boldy. Basym, býyndarym, belimniń aýyrǵany kúsheımese, basylmady. Basymdy kótere almadym. Shynymdy aıtsam bes kún nár tatpadym, tamaqqa múldem tábetim bolmady.

Ózim ınfekıonıst bolyp jumys istegende qanshama juqpaly aýrýlardy emdedim, adam bolǵan soń arasynda ózim de tumaýmen aýyrǵan kezim bar. Biraq dál osyndaı aýrýdy kórgen emespin. Temperatýra 38,0-38,5°S bolǵan kezde  de paraetamol iship, jumysymyzdy jalǵastyryp júre berýshi edik. Al myna emi joq aýrýdan 5 kún basymdy kótere almadym. Oǵan jótel men keýdedegi qatty aýyrsyný qosyldy. Ókpemdi KT-ǵa túsirgen kezde eki jaqty pnevmonııa anyqtaldy. Qosymsha taǵy em qosyldy. Men 15 kún degende tolyq ózime keldim. Aýrýhanada 24 kún jatyp, eki ret analız tapsyryp, nátıjesi teris bolǵan soń ǵana aýrýhanadan shyqtym.

Karantın bastalǵan tusta aıaǵy aýyr jubaıym men balalarymdy aýylǵa jibergen bolatynmyn. Koronavırýs juqtyryp alǵanymdy áke-shesheme de, kelinshegime de aıtpadym. Tek naýqastarmen tikeleı baılanysta bolǵanym úshin karantınde jatyrmyn dep aıtyp keldim. Óıtkeni olardy ýaıymdatqym kelmedi. Tek tolyq jazylyp shyqqan soń ǵana emdelgenimdi, alańdaýdyń qajeti joq ekenin aıttym. Qazir barlyǵy jaqsy, biraq aýyrǵan kezim esime tússe áli de júregim shymyrlap ketedi.

Búginde qoǵamda vırýstyń bar ekenine senbeıtinder men karantın rejımin saqtamaıtyndar qatary kóbeıgendeı. Koronavırýs basqa juqpaly aýrýlarǵa uqsamaıdy, saldary óte aýyr ótedi jáne uzaq emdelýdi qajet etedi.

Men emdelip jatqanda koronavırýs juqtyrǵan adammen baılanysta bolǵan bir jigit analız tapsyrdy. 14 kún  provızornyı staıonarǵa jat degendi tyńdamaı, shý shyǵaryp, úıine ketip qalǵan bolatyn. 5 kúnnen soń búkil otbasymen aýrýhanaǵa kelip tústi. Barlyǵynda temperatýra, jótel, ıntoksıkaııa. Mundaı jaǵdaıdyń aldyn alýdyń bir joly – karantın sharalaryn buljytpaı oryndaý bolyp otyr.

Sońǵy jańalyqtar